पत्नीं च तम् अनुप्राप्तां वृद्धाम् आमन्त्र्य सत्कृताम् । सान्त्वयाम् आस धर्मज्ञः सर्वभूतहिते रतः ॥
अनसूयां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम् । प्रतिगृह्णीष्व वैदेहीम् अब्रवीद् ऋषिसत्तमः ॥
रामाय चाचचक्षे तां तापसीं धर्मचारिणीम् । दश वर्षाण्य् अनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम् ॥
यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्तिता । उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश् चाप्य् अलंकृता ॥
दशवर्षसहस्राणि यया तप्तं महत् तपः । अनसूयाव्रतैस् तात प्रत्यूहाश् च निबर्हिताः ॥
देवकार्यनिमित्तं च यया संत्वरमाणया । दशरात्रं कृत्वा रात्रिः सेयं मातेव ते ऽनघ ॥
ताम् इमां सर्वभूतानां नमस्कार्यां यशस्विनीम् । अभिगच्छतु वैदेही वृद्धाम् अक्रोधनां सदा ॥
patnīṃ ca tam anuprāptāṃ vṛddhām āmantrya satkṛtām | sāntvayām āsa dharmajñaḥ sarvabhūtahite rataḥ ||
anasūyāṃ mahābhāgāṃ tāpasīṃ dharmacāriṇīm | pratigṛhṇīṣva vaidehīm abravīd ṛṣisattamaḥ ||
rāmāya cācacakṣe tāṃ tāpasīṃ dharmacāriṇīm | daśa varṣāṇy anāvṛṣṭyā dagdhe loke nirantaram ||
yayā mūlaphale sṛṣṭe jāhnavī ca pravartitā | ugreṇa tapasā yuktā niyamaiś cāpy alaṃkṛtā ||
daśavarṣasahasrāṇi yayā taptaṃ mahat tapaḥ | anasūyāvratais tāta pratyūhāś ca nibarhitāḥ ||
devakāryanimittaṃ ca yayā saṃtvaramāṇayā | daśarātraṃ kṛtvā rātriḥ seyaṃ māteva te 'nagha ||
tām imāṃ sarvabhūtānāṃ namaskāryāṃ yaśasvinīm | abhigacchatu vaidehī vṛddhām akrodhanāṃ sadā ||
Атри, знаток дхармы и благожелатель всех существ, обратился к своей почтенной старой жене, подошедшей к нему, и ласково сказал: «О великодостойная Анасуйя, подвижница, живущая по дхарме, прими Вайдехи». Лучший из риши рассказал Раме об этой подвижнице, следующей дхарме: когда мир десять лет непрерывно страдал от засухи, она создала коренья и плоды и привела в движение Джахнави. Она наделена суровой аскезой и украшена обетами. Дитя, десять тысяч лет она совершала великую аскезу, и её обетами были устранены препятствия. Ради дела богов она поспешила и сделала десять ночей одной ночью. О безгрешный, она для тебя словно мать. Пусть Вайдехи подойдёт к этой славной, всегда негневливой старой подвижнице, достойной поклонения всех существ».
01c36bf7ab8b · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Анасуйя представлена не как бытовая наставница, а как сила аскезы, питающая мир в засуху и поддерживающая божественный замысел. Поэтому встреча Ситы с ней становится встречей царской верности с подвижнической чистотой.