Ramayana
Рама и Лакшмана побеждают Вирадху3.3.1-7
785 / 2464
Ramayana · 3.3.1-7
Devanāgarī

अथोवाच पुनर् वाक्यं विराधः पूरयन् वनम् । आत्मानं पृच्छते ब्रूतं कौ युवां क्व गमिष्यथः ॥
तम् उवाच ततो रामो राक्षसं ज्वलिताननम् । पृच्छन्तं सुमहातेजा इक्ष्वाकुकुलम् आत्मनः ॥
क्षत्रियो वृत्तसंपन्नौ विद्धि नौ वनगोचरौ । त्वां तु वेदितुम् इच्छावः कस् त्वं चरसि दण्डकान् ॥
तम् उवाच विराधस् तु रामं सत्यपराक्रमम् । हन्त वक्ष्यामि ते राजन् निबोध मम राघव ॥
पुत्रः किल जयस्याहं माता मम शतह्रदा । विराध इति माम् आहुः पृथिव्यां सर्वराक्षसाः ॥
तपसा चापि मे प्राप्ता ब्रह्मणो हि प्रसादजा । शस्त्रेणावध्यता लोके ऽच्छेद्याभेद्यत्वम् एव च ॥
उत्सृज्य प्रमदाम् एनाम् अनपेक्षौ यथागतम् । त्वरमाणौ पालयेथां न वां जीवितम् आददे ॥

Transliteration (IAST)

athovāca punar vākyaṃ virādhaḥ pūrayan vanam | ātmānaṃ pṛcchate brūtaṃ kau yuvāṃ kva gamiṣyathaḥ ||
tam uvāca tato rāmo rākṣasaṃ jvalitānanam | pṛcchantaṃ sumahātejā ikṣvākukulam ātmanaḥ ||
kṣatriyo vṛttasaṃpannau viddhi nau vanagocarau | tvāṃ tu veditum icchāvaḥ kas tvaṃ carasi daṇḍakān ||
tam uvāca virādhas tu rāmaṃ satyaparākramam | hanta vakṣyāmi te rājan nibodha mama rāghava ||
putraḥ kila jayasyāhaṃ mātā mama śatahradā | virādha iti mām āhuḥ pṛthivyāṃ sarvarākṣasāḥ ||
tapasā cāpi me prāptā brahmaṇo hi prasādajā | śastreṇāvadhyatā loke 'cchedyābhedyatvam eva ca ||
utsṛjya pramadām enām anapekṣau yathāgatam | tvaramāṇau pālayethāṃ na vāṃ jīvitam ādade ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथathaзатем; после этого
उवाचuvācaсказал; произнёс
पुनर्punarснова; ещё
वाक्यंvākyaṃслово; речь
विराधःvirādhaḥВирадха; ракшас Вирадха
पूरयन्pūrayanнаполняя; оглашая
वनम्vanamлес; чащу
आत्मानंātmānaṃо себе; свою личность
पृच्छतेpṛcchateспрашивающему; тому, кто спрашивает
ब्रूतम्brūtamскажите; говорите
कौkauкто двое; кто
युवाम्yuvāmвы двое; вы оба
क्वkvaкуда; в какое место
गमिष्यथःgamiṣyathaḥпойдёте; направляетесь
तम्tamему; того
उवाचuvācaсказал; произнёс
ततःtataḥзатем; после этого
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
राक्षसंrākṣasaṃракшасу; демону
ज्वलित-आननम्jvalita-ānanamс пылающим лицом; огнелицему
पृच्छन्तंpṛcchantaṃспрашивающему; расспрашивающему
सु-महा-तेजाःsu-mahā-tejāḥочень сияющий; великомощный
इक्ष्वाकु-कुलम्ikṣvāku-kulamрод Икшваку; династию Икшваку
आत्मनःātmanaḥсвой; собственный
क्षत्रियौkṣatriyauдва кшатрия; воины
वृत्त-संपन्नौvṛtta-saṃpannauнаделённые поведением; обладающие добрым нравом
विद्धिviddhiзнай; пойми
नौnauнас двоих; нас
वन-गोचरौvana-gocarauходящих по лесу; обитающих в лесу
त्वां तुtvāṃ tuтебя же; а тебя
वेदितुम्veditumузнать; понять
इच्छावःicchāvaḥмы хотим; желаем
कःkaḥкто; кто же
त्वम्tvamты; сам ты
चरसिcarasiбродишь; ходишь
दण्डकान्daṇḍakānпо Дандаке; по Дандакским лесам
तम्tamему; того
उवाचuvācaсказал; произнёс
विराधः तुvirādhaḥ tuВирадха же; ракшас Вирадха
रामंrāmaṃРаме; к Раме
सत्य-पराक्रमम्satya-parākramamистинно доблестному; с верной доблестью
हन्तhantaитак; слушай
वक्ष्यामिvakṣyāmiя скажу; расскажу
तेteтебе; для тебя
राजन्rājanо царь; государь
निबोधnibodhaузнай; выслушай
ममmamaмой; обо мне
राघवrāghavaо Рагхава; Рама
पुत्रःputraḥсын; сыном
किलkilaкак говорят; ведь
जयस्यjayasyaДжаи; Джая
अहम्ahamя; сам я
माताmātāмать; родительница
ममmamaмоя; у меня
शतह्रदाśatahradāШатахрада; Шатахрадой
विराधः इतिvirādhaḥ itiВирадха, так; Вирадхой
माम्māmменя; ко мне
आहुःāhuḥназывают; говорят
पृथिव्यांpṛthivyāṃна земле; в мире
सर्व-राक्षसाःsarva-rākṣasāḥвсе ракшасы; все демоны
तपसा च अपिtapasā ca apiи аскезой также; подвижничеством также
मेmeмной; для меня
प्राप्ताprāptāполучена; обретена
ब्रह्मणःbrahmaṇaḥБрахмы; от Брахмы
हिhiведь; поистине
प्रसाद-जाprasāda-jāрождённая милостью; возникшая из благосклонности
शस्त्रेणśastreṇaоружием; от оружия
अवध्यताavadhyatāнеубиваемость; невозможность убить
लोकेlokeв мире; среди существ
अच्छेद्य-अभेद्यत्वम्acchedya-abhedyatvamнесекаемость и непробиваемость; нерассекаемость и неуязвимость
एव चeva caименно также; и также
उत्सृज्यutsṛjyaоставив; отпустив
प्रमदाम्pramadāmженщину; красавицу
एनाम्enāmэту; вот эту
अनपेक्षौanapekṣauбез оглядки; не заботясь
यथा-आगतम्yathā-āgatamкак пришли; обратно своим путём
त्वरमाणौtvaramāṇauпоспешно; торопясь
पालयेथाम्pālayethāmбегите; спасайтесь
naне; иначе не
वाम्vāmвашу; вам двоим
जीवितम्jīvitamжизнь; жизни
आददेādadeя возьму; отниму
Translation

Затем Вирадха снова произнёс речь, оглашая лес: «Вы спрашиваете обо мне; скажите, кто вы двое и куда направляетесь». Тогда великосияющий Рама ответил огнелицему ракшасу, спрашивавшему о его роде Икшваку: «Знай, что мы два кшатрия, наделённые достойным поведением, странствующие по лесу. А тебя мы хотим узнать: кто ты, бродящий по Дандаке?» Вирадха сказал Раме, истинно доблестному: «Итак, о царь, я расскажу тебе; выслушай обо мне, о Рагхава. Я, как говорят, сын Джаи; моя мать — Шатахрада. Все ракшасы на земле называют меня Вирадхой. Подвижничеством я обрёл милость Брахмы: в мире меня нельзя убить оружием, нельзя рассечь и пробить. Отпустите эту женщину и без оглядки бегите обратно своим путём; иначе я отниму вашу жизнь».

Version

c5e949432fb5 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with