एवम् उक्तस् तु सौमित्री राक्षस्या वाक्यकोविदः । ततः शूर्पणखीं स्मित्वा लक्ष्मणो युक्तम् अब्रवीत् ॥
कथं दासस्य मे दासी भार्या भवितुम् इच्छसि । सो ऽहम् आर्येण परवान् भात्रा कमलवर्णिनी ॥
समृद्धार्थस्य सिद्धार्था मुदितामलवर्णिनी । आर्यस्य त्वं विशालाक्षि भार्या भव यवीयसी ॥
एतां विरूपाम् असतीं करालां निर्णतोदरीम् । भार्यां वृद्धां परित्यज्य त्वाम् एवैष भजिष्यति ॥
को हि रूपम् इदं श्रेष्ठं संत्यज्य वरवर्णिनि । मानुषेषु वरारोहे कुर्याद् भावं विचक्षणः ॥
इति सा लक्ष्मणेनोक्ता कराला निर्णतोदरी । मन्यते तद् वचः सत्यं परिहासाविचक्षणा ॥
evam uktas tu saumitrī rākṣasyā vākyakovidaḥ | tataḥ śūrpaṇakhīṃ smitvā lakṣmaṇo yuktam abravīt ||
kathaṃ dāsasya me dāsī bhāryā bhavitum icchasi | so 'ham āryeṇa paravān bhātrā kamalavarṇinī ||
samṛddhārthasya siddhārthā muditāmalavarṇinī | āryasya tvaṃ viśālākṣi bhāryā bhava yavīyasī ||
etāṃ virūpām asatīṃ karālāṃ nirṇatodarīm | bhāryāṃ vṛddhāṃ parityajya tvām evaiṣa bhajiṣyati ||
ko hi rūpam idaṃ śreṣṭhaṃ saṃtyajya varavarṇini | mānuṣeṣu varārohe kuryād bhāvaṃ vicakṣaṇaḥ ||
iti sā lakṣmaṇenoktā karālā nirṇatodarī | manyate tad vacaḥ satyaṃ parihāsāvicakṣaṇā ||
Услышав это от ракшаси, Саумитри, искусный в речи, улыбнулся и сказал Шурпанакхе уместное слово: «Как ты хочешь стать женой раба и тем самым рабыней? Я подчинён моему благородному брату, о лотосоцветная. Лучше ты, широкоокая, стань младшей женой благородного Рамы, и, достигнув желаемого, будешь радостной и чистой. Он оставит эту уродливую, недостойную, страшную, впалобрюхую старую жену и выберет только тебя. Кто из разумных, о прекрасная видом и прекраснобёдрая, отверг бы такую превосходную красоту ради человеческой женщины?» Так сказанная Лакшманой, страшная и впалобрюхая Шурпанакха, не понимая шутки, приняла его слова за правду.
6e486099e5cb · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Лакшмана продолжает игру речи, но его ирония острее. Он называет себя рабом Рамы, что в глубине является истиной служения, но Шурпанакха слышит лишь путь к исполнению желания. Неспособность понять шутку здесь не просто глупость: страсть лишает её различения.