Ramayana
Сита посылает Лакшману к Раме3.43.19-24
927 / 2464
Ramayana · 3.43.19-24
Devanāgarī

लक्ष्मणेनैवम् उक्ता तु क्रुद्धा संरक्तलोचना । अब्रवीत् परुषं वाक्यं लक्ष्मणं सत्यवादिनम् ॥
अनार्य करुणारम्भ नृशंस कुलपांसन । अहं तव प्रियं मन्ये तेनैतानि प्रभाषसे ॥
नैतच् चित्रं सपत्नेषु पापं लक्ष्मण यद् भवेत् । त्वद्विधेषु नृशंसेषु नित्यं प्रच्छन्नचारिषु ॥
सुदुष्टस् त्वं वने रामम् एकम् एको ऽनुगच्छसि । मम हेतोः प्रतिच्छन्नः प्रयुक्तो भरतेन वा ॥
कथम् इन्दीवरश्यामं रामं पद्मनिभेक्षणम् । उपसंश्रित्य भर्तारं कामयेयं पृथग् जनम् ॥
समक्षं तव सौमित्रे प्राणांस् त्यक्ष्ये न संशयः । रामं विना क्षणम् अपि न हि जीवामि भूतले ॥

Transliteration (IAST)

lakṣmaṇenaivam uktā tu kruddhā saṃraktalocanā | abravīt paruṣaṃ vākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavādinam ||
anārya karuṇārambha nṛśaṃsa kulapāṃsana | ahaṃ tava priyaṃ manye tenaitāni prabhāṣase ||
naitac citraṃ sapatneṣu pāpaṃ lakṣmaṇa yad bhavet | tvadvidheṣu nṛśaṃseṣu nityaṃ pracchannacāriṣu ||
suduṣṭas tvaṃ vane rāmam ekam eko 'nugacchasi | mama hetoḥ praticchannaḥ prayukto bharatena vā ||
katham indīvaraśyāmaṃ rāmaṃ padmanibhekṣaṇam | upasaṃśritya bhartāraṃ kāmayeyaṃ pṛthag janam ||
samakṣaṃ tava saumitre prāṇāṃs tyakṣye na saṃśayaḥ | rāmaṃ vinā kṣaṇam api na hi jīvāmi bhūtale ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
लक्ष्मणेनैवम् उक्ता तुlakṣmaṇenaivam uktā tuЛакшманой так сказанная же
क्रुद्धा संरक्तलोचनाkruddhā saṃraktalocanāразгневанная, с покрасневшими глазами
अब्रवीत् परुषं वाक्यंabravīt paruṣaṃ vākyaṃсказала суровую речь
लक्ष्मणं सत्यवादिनम्lakṣmaṇaṃ satyavādinamЛакшмане, правдиворечивому
अनार्य करुणारम्भanārya karuṇārambhaнеблагородный, с жалостью начинающий
नृशंस कुलपांसनnṛśaṃsa kulapāṃsanaжестокий, позор рода
अहं तव प्रियं मन्येahaṃ tava priyaṃ manyeя тебе желанна, думаю
तेनैतानि प्रभाषसेtenaitāni prabhāṣaseпоэтому это говоришь
नैतच् चित्रं सपत्नेषुnaitac citraṃ sapatneṣuэто не удивительно у соперников
पापं लक्ष्मण यद् भवेत्pāpaṃ lakṣmaṇa yad bhavetзло, Лакшмана, которое бывает
त्वद्विधेषु नृशंसेषुtvadvidheṣu nṛśaṃseṣuв подобных тебе жестоких
नित्यं प्रच्छन्नचारिषुnityaṃ pracchannacāriṣuвсегда скрытно действующих
सुदुष्टस् त्वं वने रामम्suduṣṭas tvaṃ vane rāmamочень испорченный ты в лес Раму
एकम् एको ऽनुगच्छसिekam eko 'nugacchasiодин за одним сопровождаешь
मम हेतोः प्रतिच्छन्नःmama hetoḥ praticchannaḥради меня скрыто
प्रयुक्तो भरतेन वाprayukto bharatena vāпосланный Бхаратой или
कथम् इन्दीवरश्यामंkatham indīvaraśyāmaṃкак тёмного, как синий лотос
रामं पद्मनिभेक्षणम्rāmaṃ padmanibhekṣaṇamРаму, с глазами как лотос
उपसंश्रित्य भर्तारंupasaṃśritya bhartāraṃприняв как мужа
कामयेयं पृथग् जनम्kāmayeyaṃ pṛthag janamжелала бы другого человека
समक्षं तव सौमित्रेsamakṣaṃ tava saumitreна глазах твоих, Саумитри
प्राणांस् त्यक्ष्ये न संशयःprāṇāṃs tyakṣye na saṃśayaḥжизнь оставлю, нет сомнения
रामं विना क्षणम् अपिrāmaṃ vinā kṣaṇam apiбез Рамы даже мгновение
न हि जीवामि भूतलेna hi jīvāmi bhūtaleне ведь живу на земле
Translation

Но, услышав это от Лакшманы, разгневанная Сита, с покрасневшими глазами, сказала суровые слова правдивому Лакшмане: «Неблагородный! Ты начинаешь с жалости, но ты жесток, позор рода. Думаю, я желанна тебе, поэтому ты говоришь всё это. Не удивительно, Лакшмана, что такое зло бывает у соперников, у жестоких людей вроде тебя, которые всегда действуют скрытно. Ты очень испорчен: в лесу ты один сопровождаешь Раму, оставшегося без помощи; может быть, ты тайно послан Бхаратой ради меня. Как я, приняв своим мужем Раму, тёмного, как синий лотос, с глазами, подобными лотосам, могла бы пожелать другого человека? На твоих глазах, Саумитри, я без сомнения оставлю жизнь. Без Рамы я не проживу на земле даже мгновения».

Version

58a6f2777955 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with