Ramayana
Хануман утешает Тару4.21.1-7
1146 / 2464
Ramayana · 4.21.1-7
Devanāgarī

ततो निपतितां तारां च्युतां ताराम् इवाम्बरात् । शनैर् आश्वासयाम् आस हनूमान् हरियूथपः ॥
गुणदोषकृतं जन्तुः स्वकर्मफलहेतुकम् । अव्यग्रस् तद् अवाप्नोति सर्वं प्रेत्य शुभाशुभम् ॥
शोच्या शोचसि कं शोच्यं दीनं दीनानुकम्पसे । कश् च कस्यानुशोच्यो ऽस्ति देहे ऽस्मिन् बुद्बुदोपमे ॥
अङ्गदस् तु कुमारो ऽयं द्रष्टव्यो जीवपुत्रया । आयत्या च विधेयानि समर्थान्य् अस्य चिन्तय ॥
जानास्य् अनियताम् एवं भूतानाम् आगतिं गतिम् । तस्माच् छुभं हि कर्तव्यं पण्डिते नैहलौकिकम् ॥
यस्मिन् हरिसहस्राणि प्रयुतान्य् अर्बुदानि च । वर्तयन्ति कृतांशानि सो ऽयं दिष्टान्तम् आगतः ॥
यद् अयं न्यायदृष्टार्थः सामदानक्षमापरः । गतो धर्मजितां भूमिं नैनं शोचितुम् अर्हसि ॥

Transliteration (IAST)

tato nipatitāṃ tārāṃ cyutāṃ tārām ivāmbarāt | śanair āśvāsayām āsa hanūmān hariyūthapaḥ ||
guṇadoṣakṛtaṃ jantuḥ svakarmaphalahetukam | avyagras tad avāpnoti sarvaṃ pretya śubhāśubham ||
śocyā śocasi kaṃ śocyaṃ dīnaṃ dīnānukampase | kaś ca kasyānuśocyo 'sti dehe 'smin budbudopame ||
aṅgadas tu kumāro 'yaṃ draṣṭavyo jīvaputrayā | āyatyā ca vidheyāni samarthāny asya cintaya ||
jānāsy aniyatām evaṃ bhūtānām āgatiṃ gatim | tasmāc chubhaṃ hi kartavyaṃ paṇḍite naihalaukikam ||
yasmin harisahasrāṇi prayutāny arbudāni ca | vartayanti kṛtāṃśāni so 'yaṃ diṣṭāntam āgataḥ ||
yad ayaṃ nyāyadṛṣṭārthaḥ sāmadānakṣamāparaḥ | gato dharmajitāṃ bhūmiṃ nainaṃ śocitum arhasi ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततो निपतितां तारांtato nipatitāṃ tārāṃзатем павшую Тару
च्युतां ताराम् इवाम्बरात्cyutāṃ tārām ivāmbarātкак звезду, с неба упавшую
शनैर् आश्वासयाम् आसśanair āśvāsayām āsaмедленно стал утешать
हनूमान् हरियूथपःhanūmān hariyūthapaḥХануман, предводитель обезьян
गुणदोषकृतं जन्तुःguṇadoṣakṛtaṃ jantuḥдобродетелями и пороками созданное существо
स्वकर्मफलहेतुकम्svakarmaphalahetukamсвоего дела плодом обусловленное
अव्यग्रस् तद् अवाप्नोतिavyagras tad avāpnotiбез смятения то получает
सर्वं प्रेत्य शुभाशुभम्sarvaṃ pretya śubhāśubhamвсё после смерти, доброе и злое
शोच्या शोचसि कं शोच्यंśocyā śocasi kaṃ śocyaṃоплакиваемая, кого оплакиваешь оплакиваемого
दीनं दीनानुकम्पसेdīnaṃ dīnānukampaseнесчастная, несчастного жалеешь
कश् च कस्यानुशोच्यो ऽस्तिkaś ca kasyānuśocyo 'stiи кто для кого оплакиваем есть
देहे ऽस्मिन् बुद्बुदोपमेdehe 'smin budbudopameв этом теле, пузырю подобном
अङ्गदस् तु कुमारो ऽयंaṅgadas tu kumāro 'yaṃАнгада же этот царевич
द्रष्टव्यो जीवपुत्रयाdraṣṭavyo jīvaputrayāдолжен быть видим живущей ради сына
आयत्या च विधेयानिāyatyā ca vidheyāniи о будущем должное
समर्थान्य् अस्य चिन्तयsamarthāny asya cintayaполезное для него обдумай
जानास्य् अनियताम् एवंjānāsy aniyatām evaṃты знаешь непостоянную так
भूतानाम् आगतिं गतिम्bhūtānām āgatiṃ gatimсуществ приход и уход
तस्माच् छुभं हि कर्तव्यंtasmāc chubhaṃ hi kartavyaṃпоэтому благое ведь должно делать
पण्डिते नैहलौकिकम्paṇḍite naihalaukikamмудрым, не только здешнемирское
यस्मिन् हरिसहस्राणिyasmin harisahasrāṇiв котором тысячи обезьян
प्रयुतान्य् अर्बुदानि चprayutāny arbudāni caдесятки тысяч и арбуды
वर्तयन्ति कृतांशानिvartayanti kṛtāṃśāniполученные доли поддерживают
सो ऽयं दिष्टान्तम् आगतःso 'yaṃ diṣṭāntam āgataḥтот этот к концу судьбы пришёл
यद् अयं न्यायदृष्टार्थःyad ayaṃ nyāyadṛṣṭārthaḥпоскольку он справедливо видящий цель
सामदानक्षमापरःsāmadānakṣamāparaḥпримирению, дару и терпению преданный
गतो धर्मजितां भूमिंgato dharmajitāṃ bhūmiṃушёл в землю дхармой победивших
नैनं शोचितुम् अर्हसिnainaṃ śocitum arhasiего оплакивать ты не должна
Translation

Когда Тара упала, словно звезда, сорвавшаяся с неба, Хануман, предводитель обезьян, стал мягко утешать её: «Существо после смерти без смятения получает всё доброе и злое, созданное его достоинствами и недостатками и обусловленное плодом собственных поступков. Ты сама достойна сострадания: кого же ты оплакиваешь как достойного плача? Несчастная, ты жалеешь несчастного. Но кто для кого подлинно оплакиваем в этом теле, подобном пузырю? Этот царевич Ангада должен быть твоей заботой, ведь ты живёшь ради сына; подумай о том, что будет полезно ему в будущем. Ты знаешь, что приход и уход существ непостоянны; поэтому мудрому следует делать благое, а не только то, что относится к этому миру. Тот, на чьей доле держались тысячи, десятки тысяч и бесчисленные множества обезьян, теперь пришёл к пределу судьбы. Поскольку он видел цель справедливо, был предан примирению, дару и терпению, он ушёл в область тех, кто победил дхармой. Ты не должна оплакивать его».

Version

b6df2a6a46cf · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with