विचित्य तु वयं सर्वे समग्रां दक्षिणां दिशम् । बुभुक्षिताः परिश्रान्ता वृक्षमूलम् उपाश्रिताः ॥
विवर्णवदनाः सर्वे सर्वे ध्यानपरायणाः । नाधिगच्छामहे पारं मग्नाश् चिन्तामहार्णवे ॥
चारयन्तस् ततश् चक्षुर् दृष्टवन्तो महद् बिलम् । लतापादपसंछन्नं तिमिरेण समावृतम् ॥
अस्माद् धंसा जलक्लिन्नाः पक्षैः सलिलरेणुभिः । कुरराः सारसाश् चैव निष्पतन्ति पतत्रिणः । साध्व् अत्र प्रविशामेति मया तूक्ताः प्लवंगमाः ॥
तेषाम् अपि हि सर्वेषाम् अनुमानम् उपागतम् । गच्छामः प्रविशामेति भर्तृकार्यत्वरान्विताः ॥
ततो गाढं निपतिता गृह्य हस्तौ परस्परम् । इदं प्रविष्टाः सहसा बिलं तिमिरसंवृतम् ॥
एतन् नः कायम् एतेन कृत्येन वयम् आगताः । त्वां चैवोपगताः सर्वे परिद्यूना बुभुक्षिताः ॥
आतिथ्यधर्मदत्तानि मूलानि च फलानि च । अस्माभिर् उपभुक्तानि बुभुक्षापरिपीडितैः ॥
यत् त्वया रक्षिताः सर्वे म्रियमाणा बुभुक्षया । ब्रूहि प्रत्युपकारार्थं किं ते कुर्वन्तु वानराः ॥
vicitya tu vayaṃ sarve samagrāṃ dakṣiṇāṃ diśam | bubhukṣitāḥ pariśrāntā vṛkṣamūlam upāśritāḥ ||
vivarṇavadanāḥ sarve sarve dhyānaparāyaṇāḥ | nādhigacchāmahe pāraṃ magnāś cintāmahārṇave ||
cārayantas tataś cakṣur dṛṣṭavanto mahad bilam | latāpādapasaṃchannaṃ timireṇa samāvṛtam ||
asmād dhaṃsā jalaklinnāḥ pakṣaiḥ salilareṇubhiḥ | kurarāḥ sārasāś caiva niṣpatanti patatriṇaḥ | sādhv atra praviśāmeti mayā tūktāḥ plavaṃgamāḥ ||
teṣām api hi sarveṣām anumānam upāgatam | gacchāmaḥ praviśāmeti bhartṛkāryatvarānvitāḥ ||
tato gāḍhaṃ nipatitā gṛhya hastau parasparam | idaṃ praviṣṭāḥ sahasā bilaṃ timirasaṃvṛtam ||
etan naḥ kāyam etena kṛtyena vayam āgatāḥ | tvāṃ caivopagatāḥ sarve paridyūnā bubhukṣitāḥ ||
ātithyadharmadattāni mūlāni ca phalāni ca | asmābhir upabhuktāni bubhukṣāparipīḍitaiḥ ||
yat tvayā rakṣitāḥ sarve mriyamāṇā bubhukṣayā | brūhi pratyupakārārthaṃ kiṃ te kurvantu vānarāḥ ||
«Обыскaв всю южную сторону, мы, голодные и утомлённые, укрылись у корня дерева. У всех нас лица побледнели, все мы погрузились в размышление и не могли найти берега, утопая в великом океане заботы. Тогда, осматриваясь, мы увидели великую пещеру, покрытую лианами и деревьями, окружённую тьмой. Из неё вылетали лебеди, смоченные водой, с водяной пылью на крыльях, а также курары и сарасы. Я сказал прыгунам: “Хорошо, войдём сюда”. У всех них тоже возникло такое предположение: “Пойдём, войдём”, потому что они спешили исполнить дело владыки. Затем, взяв друг друга за руки, мы глубоко спустились и внезапно вошли в эту покрытую тьмой пещеру. Таково наше дело; этой обязанностью мы приведены сюда. Все мы, обессиленные и голодные, пришли к тебе. Корни и плоды, данные по дхарме гостеприимства, были съедены нами, измученными голодом. Поскольку ты спасла всех нас, умиравших от голода, скажи, что ванары могут сделать для тебя в ответ».
cc7af30aa03f · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Рассказ Ханумана показывает, что даже в чудесной пещере он не забывает благодарность. Получив помощь, он сразу думает об ответном служении, а не только о собственной нужде.