रावणस्योपशायिन्यो ददर्श हरिसत्तमः । विचरन् हरिशार्दूलो राक्षसीर् विकृतेक्षणाः । शूलमुद्गरहस्ताश् च शक्तो तोमरधारिणीः ॥
ददर्श विविधान् गुल्मांस् तस्य रक्षःपतेर् गृहे ॥
रक्ताञ् श्वेतान् सितांश् चैव हरींश् चैव महाजवान् । कुलीनान् रूपसंपन्नान् गजान् परगजारुजान् ॥
निष्ठितान् गजशिखायाम् ऐरावतसमान् युधि । निहन्तॄन् परसैन्यानां गृहे तस्मिन् ददर्श सः ॥
क्षरतश् च यथा मेघान् स्रवतश् च यथा गिरीन् । मेघस्तनितनिर्घोषान् दुर्धर्षान् समरे परैः ॥
सहस्रं वाहिनीस् तत्र जाम्बूनदपरिष्कृताः । हेमजालैर् अविच्छिन्नास् तरुणादित्यसंनिभाः ॥
ददर्श राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य निवेशने । शिबिका विविधाकाराः स कपिर् मारुतात्मजः ॥
लतागृहाणि चित्राणि चित्रशालागृहाणि च । क्रीडागृहाणि चान्यानि दारुपर्वतकान् अपि ॥
कामस्य गृहकं रम्यं दिवागृहकम् एव च । ददर्श राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य निवेशने ॥
स मन्दरतलप्रख्यं मयूरस्थानसंकुलम् । ध्वजयष्टिभिर् आकीर्णं ददर्श भवनोत्तमम् ॥
अनन्तरत्ननिचयं निधिजालं समन्ततः । धीरनिष्ठितकर्मान्तं गृहं भूतपतेर् इव ॥
अर्चिर्भिश् चापि रत्नानां तेजसा रावणस्य च । विरराजाथ तद् वेश्म रश्मिमान् इव रश्मिभिः ॥
जाम्बूनदमयान्य् एव शयनान्य् आसनानि च । भाजनानि च शुभ्राणि ददर्श हरियूथपः ॥
मध्वासवकृतक्लेदं मणिभाजनसंकुलम् । मनोरमम् असंबाधं कुबेरभवनं यथा ॥
नूपुराणां च घोषेण काञ्चीनां निनदेन च । मृदङ्गतलघोषैश् च घोषवद्भिर् विनादितम् ॥
प्रासादसंघातयुतं स्त्रीरत्नशतसंकुलम् । सुव्यूढकक्ष्यं हनुमान् प्रविवेश महागृहम् ॥
rāvaṇasyopaśāyinyo dadarśa harisattamaḥ | vicaran hariśārdūlo rākṣasīr vikṛtekṣaṇāḥ | śūlamudgarahastāś ca śakto tomaradhāriṇīḥ ||
dadarśa vividhān gulmāṃs tasya rakṣaḥpater gṛhe ||
raktāñ śvetān sitāṃś caiva harīṃś caiva mahājavān | kulīnān rūpasaṃpannān gajān paragajārujān ||
niṣṭhitān gajaśikhāyām airāvatasamān yudhi | nihantṝn parasainyānāṃ gṛhe tasmin dadarśa saḥ ||
kṣarataś ca yathā meghān sravataś ca yathā girīn | meghastanitanirghoṣān durdharṣān samare paraiḥ ||
sahasraṃ vāhinīs tatra jāmbūnadapariṣkṛtāḥ | hemajālair avicchinnās taruṇādityasaṃnibhāḥ ||
dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane | śibikā vividhākārāḥ sa kapir mārutātmajaḥ ||
latāgṛhāṇi citrāṇi citraśālāgṛhāṇi ca | krīḍāgṛhāṇi cānyāni dāruparvatakān api ||
kāmasya gṛhakaṃ ramyaṃ divāgṛhakam eva ca | dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane ||
sa mandaratalaprakhyaṃ mayūrasthānasaṃkulam | dhvajayaṣṭibhir ākīrṇaṃ dadarśa bhavanottamam ||
anantaratnanicayaṃ nidhijālaṃ samantataḥ | dhīraniṣṭhitakarmāntaṃ gṛhaṃ bhūtapater iva ||
arcirbhiś cāpi ratnānāṃ tejasā rāvaṇasya ca | virarājātha tad veśma raśmimān iva raśmibhiḥ ||
jāmbūnadamayāny eva śayanāny āsanāni ca | bhājanāni ca śubhrāṇi dadarśa hariyūthapaḥ ||
madhvāsavakṛtakledaṃ maṇibhājanasaṃkulam | manoramam asaṃbādhaṃ kuberabhavanaṃ yathā ||
nūpurāṇāṃ ca ghoṣeṇa kāñcīnāṃ ninadena ca | mṛdaṅgatalaghoṣaiś ca ghoṣavadbhir vināditam ||
prāsādasaṃghātayutaṃ strīratnaśatasaṃkulam | suvyūḍhakakṣyaṃ hanumān praviveśa mahāgṛham ||
Лучший из хари, тигр среди хари, двигаясь по дому, увидел возле Раваны ракшаси с искажёнными глазами, с копьями, молотами, дротиками и томарами в руках. Он увидел разные отряды в доме владыки ракшасов. Там были красные, белые, светлые и рыжие великоскорые слоны, породистые, красивые, сокрушающие вражеских слонов, обученные высшему слоновьему искусству, равные Айравате в бою, уничтожители чужих войск. Он видел их текущими как облака, истекающими как горы, гремящими как грозовые тучи и неодолимыми для врагов в битве. Сын Марута увидел в жилище Раваны тысячу носилок разных форм, украшенных золотом, покрытых золотыми сетями и подобных молодому солнцу. Он увидел пёстрые дома из лиан, дома-картинные залы, другие дома для игр, деревянные горки, прекрасный домик любви и дневной домик. Он увидел лучший дом, похожий на склон Мандары, полный мест павлинов и древков знамён; дом, подобный жилищу владыки существ, с бесконечным собранием драгоценностей, сетью сокровищ со всех сторон и искусно завершённой работой. Лучи драгоценностей и сияние Раваны делали этот дом блистающим, как лучистое солнце лучами. Предводитель хари увидел золотые ложа, сиденья и светлые сосуды; просторное и приятное место, увлажнённое мёдом и вином, наполненное драгоценными сосудами, как жилище Куберы. Оно было оглашено звоном ножных браслетов и поясов, звучанием ритмов мриданг, наполнено скоплениями дворцов и сотнями драгоценных женщин. В этот великий дом с хорошо устроенными дворами вошёл Хануман.
333a1a0f3aaa · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Хануман входит в самое сердце дворца Раваны. Роскошь, охрана, оружие, женщины, музыка и сокровища показывают силу врага, но для посланника Рамы всё это остаётся только пространством поиска.