Ramayana
Хануман видит дворец-виману5.6.12-17
1381 / 2464
Ramayana · 5.6.12-17
Devanāgarī

कृताश् च वैदूर्यमया विहंगा; रूप्यप्रवालैश् च तथा विहंगाः । चित्राश् च नानावसुभिर् भुजंगा; जात्यानुरूपास् तुरगाः शुभाङ्गाः ॥
प्रवालजाम्बूनदपुष्पपक्षाः; सलीलम् आवर्जितजिह्मपक्षाः । कामस्य साक्षाद् इव भान्ति पक्षाः; कृता विहंगाः सुमुखाः सुपक्षाः ॥
नियुज्यमानाश् च गजाः सुहस्ताः; सकेसराश् चोत्पलपत्रहस्ताः । बभूव देवी च कृता सुहस्ता; लक्ष्मीस् तथा पद्मिनि पद्महस्ता ॥
इतीव तद् गृहम् अभिगम्य शोभनं; सविस्मयो नगम् इव चारुशोभनम् । पुनश् च तत् परमसुगन्धि सुन्दरं; हिमात्यये नगम् इव चारुकन्दरम् ॥
ततः स तां कपिर् अभिपत्य पूजितां; चरन् पुरीं दशमुखबाहुपालिताम् । अदृश्य तां जनकसुतां सुपूजितां; सुदुःखितां पतिगुणवेगनिर्जिताम् ॥
ततस् तदा बहुविधभावितात्मनः; कृतात्मनो जनकसुतां सुवर्त्मनः । अपश्यतो ऽभवद् अतिदुःखितं मनः; सुचक्षुषः प्रविचरतो महात्मनः ॥

Transliteration (IAST)

kṛtāś ca vaidūryamayā vihaṃgā; rūpyapravālaiś ca tathā vihaṃgāḥ | citrāś ca nānāvasubhir bhujaṃgā; jātyānurūpās turagāḥ śubhāṅgāḥ ||
pravālajāmbūnadapuṣpapakṣāḥ; salīlam āvarjitajihmapakṣāḥ | kāmasya sākṣād iva bhānti pakṣāḥ; kṛtā vihaṃgāḥ sumukhāḥ supakṣāḥ ||
niyujyamānāś ca gajāḥ suhastāḥ; sakesarāś cotpalapatrahastāḥ | babhūva devī ca kṛtā suhastā; lakṣmīs tathā padmini padmahastā ||
itīva tad gṛham abhigamya śobhanaṃ; savismayo nagam iva cāruśobhanam | punaś ca tat paramasugandhi sundaraṃ; himātyaye nagam iva cārukandaram ||
tataḥ sa tāṃ kapir abhipatya pūjitāṃ; caran purīṃ daśamukhabāhupālitām | adṛśya tāṃ janakasutāṃ supūjitāṃ; suduḥkhitāṃ patiguṇaveganirjitām ||
tatas tadā bahuvidhabhāvitātmanaḥ; kṛtātmano janakasutāṃ suvartmanaḥ | apaśyato 'bhavad atiduḥkhitaṃ manaḥ; sucakṣuṣaḥ pravicarato mahātmanaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कृताः च वैदूर्यमयाःkṛtāḥ ca vaidūryamayāḥи сделанные из вайдурьи
विहंगाःvihaṃgāḥптицы
रूप्यप्रवालैः चrūpyapravālaiḥ caи серебром, кораллами
तथा विहंगाःtathā vihaṃgāḥтакже птицы
चित्राः च नानावसुभिःcitrāḥ ca nānāvasubhiḥи пёстрые разными богатствами
भुजंगाःbhujaṃgāḥзмеи
जात्यानुरूपाः तुरगाःjātyānurūpāḥ turagāḥпороде соответствующие кони
शुभाङ्गाःśubhāṅgāḥс прекрасными членами
प्रवालजाम्बूनदपुष्पपक्षाःpravālajāmbūnadapuṣpapakṣāḥс кораллово-золотыми цветочными крыльями
सलीलम् आवर्जितsalīlam āvarjitaигриво изогнутыми
जिह्मपक्षाःjihmapakṣāḥкривыми крыльями
कामस्य साक्षात् इवkāmasya sākṣāt ivaсловно самого Камы
भान्ति पक्षाःbhānti pakṣāḥсияют крылья
कृता विहंगाःkṛtā vihaṃgāḥсделанные птицы
सुमुखाः सुपक्षाःsumukhāḥ supakṣāḥс прекрасными лицами и крыльями
नियुज्यमानाः च गजाःniyujyamānāḥ ca gajāḥи запрягаемые слоны
सुहस्ताःsuhastāḥс прекрасными хоботами
सकेसराः चsakesarāḥ caи с тычинками
उत्पलपत्रहस्ताःutpalapatrahastāḥс хоботами как лепестки утпалы
बभूव देवी चbabhūva devī caи стала богиня
कृता सुहस्ताkṛtā suhastāсделанная с прекрасной рукой
लक्ष्मीः तथाlakṣmīḥ tathāЛакшми также
पद्मिनि पद्महस्ताpadmini padmahastāлотосная, с лотосом в руке
इति इव तद् गृहम्iti iva tad gṛhamтак словно тот дом
अभिगम्य शोभनम्abhigamya śobhanamдостигнув прекрасный
सविस्मयःsavismayaḥс изумлением
नगम् इव चारुशोभनम्nagam iva cāruśobhanamкак гору прекрасно сияющую
पुनः च तत्punaḥ ca tatи снова тот
परमसुगन्धि सुन्दरम्paramasugandhi sundaramвысочайше благоуханный, красивый
हिमात्यये नगम् इवhimātyaye nagam ivaкак гора в конце зимы
चारुकन्दरम्cārukandaramс прекрасными пещерами
ततः स ताम् कपिःtataḥ sa tām kapiḥзатем тот обезьяна её
अभिपत्य पूजिताम्abhipatya pūjitāmприблизившись, почитаемую
चरन् पुरीम्caran purīmдвигаясь по городу
दशमुखबाहुपालिताम्daśamukhabāhupālitāmруками десятиликого охраняемому
अदृश्य ताम् जनकसुताम्adṛśya tām janakasutāmне увидев ту дочь Джанаки
सुपूजिताम्supūjitāmдостойную великого почитания
सुदुःखिताम्suduḥkhitāmочень страдающую
पतिगुणवेगनिर्जिताम्patiguṇaveganirjitāmсилой качеств мужа покорённую
ततः तदाtataḥ tadāзатем тогда
बहुविधभावितात्मनःbahuvidhabhāvitātmanaḥмногообразно размышляющего
कृतात्मनःkṛtātmanaḥвладеющего собой
जनकसुताम् सुवर्त्मनःjanakasutām suvartmanaḥдочь Джанаки, доброго пути
अपश्यतः अभवत्apaśyataḥ abhavatне видящего стало
अतिदुःखितम् मनःatiduḥkhitam manaḥочень скорбным сердце
सुचक्षुषः प्रविचरतःsucakṣuṣaḥ pravicarataḥзоркого, обходящего
महात्मनःmahātmanaḥвеликодушного
Translation

Внутри были сделаны птицы из вайдурьи, птицы из серебра и коралла, змеи, пёстрые разными богатствами, и кони с прекрасными членами, соответствующие своей породе. Сделанные птицы с прекрасными лицами и крыльями сияли так, словно их кораллово-золотые цветочные крылья, игриво изогнутые, были крыльями самого Камы. Были там запрягаемые слоны с прекрасными хоботами, с тычинками и хоботами, подобными лепесткам утпалы; была сделана и богиня Лакшми, лотосная, с прекрасной рукой и лотосом в руке. Подойдя к этому прекрасному дому, Хануман смотрел на него с изумлением: он был словно прекрасно сияющая гора, высочайше благоуханный и красивый, как гора с прекрасными пещерами в конце зимы. Затем обезьяна, двигаясь по городу, охраняемому руками десятиликого, подошёл к этой почитаемой вимане; но не увидел там дочь Джанаки, достойную великого почитания, очень страдающую и покорённую силой качеств своего мужа. Тогда сердце великодушного, зоркого и владеющего собой Ханумана, много размышлявшего и обходившего всё, стало очень скорбным, потому что он не видел дочь Джанаки, идущую добрым путём.

Version

71f2604a63f3 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with