Ramayana
Сон Триджаты5.25.1-9
1443 / 2464
Ramayana · 5.25.1-9
Devanāgarī

इत्य् उक्ताः सीतया घोरं राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः । काश् चिज् जग्मुस् तद् आख्यातुं रावणस्य तरस्विनः ॥
ततः सीताम् उपागम्य राक्षस्यो घोरदर्शनाः । पुनः परुषम् एकार्थम् अनर्थार्थम् अथाब्रुवन् ॥
हन्तेदानीं तवानार्ये सीते पापविनिश्चये । राक्षस्यो भक्षयिष्यन्ति मांसम् एतद् यथासुखम् ॥
सीतां ताभिर् अनार्याभिर् दृष्ट्वा संतर्जितां तदा । राक्षसी त्रिजटावृद्धा शयाना वाक्यम् अब्रवीत् ॥
आत्मानं खादतानार्या न सीतां भक्षयिष्यथ । जनकस्य सुताम् इष्टां स्नुषां दशरथस्य च ॥
स्वप्नो ह्य् अद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः । राक्षसानाम् अभावाय भर्तुर् अस्या भवाय च ॥
एवम् उक्तास् त्रिजटया राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः । सर्वा एवाब्रुवन् भीतास् त्रिजटां ताम् इदं वचः ॥
कथयस्व त्वया दृष्टः स्वप्ने ऽयं कीदृशो निशि ॥
तासां श्रुत्वा तु वचनं राक्षसीनां मुखोद्गतम् । उवाच वचनं काले त्रिजटास्वप्नसंश्रितम् ॥

Transliteration (IAST)

ity uktāḥ sītayā ghoraṃ rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ | kāś cij jagmus tad ākhyātuṃ rāvaṇasya tarasvinaḥ ||
tataḥ sītām upāgamya rākṣasyo ghoradarśanāḥ | punaḥ paruṣam ekārtham anarthārtham athābruvan ||
hantedānīṃ tavānārye sīte pāpaviniścaye | rākṣasyo bhakṣayiṣyanti māṃsam etad yathāsukham ||
sītāṃ tābhir anāryābhir dṛṣṭvā saṃtarjitāṃ tadā | rākṣasī trijaṭāvṛddhā śayānā vākyam abravīt ||
ātmānaṃ khādatānāryā na sītāṃ bhakṣayiṣyatha | janakasya sutām iṣṭāṃ snuṣāṃ daśarathasya ca ||
svapno hy adya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ | rākṣasānām abhāvāya bhartur asyā bhavāya ca ||
evam uktās trijaṭayā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ | sarvā evābruvan bhītās trijaṭāṃ tām idaṃ vacaḥ ||
kathayasva tvayā dṛṣṭaḥ svapne 'yaṃ kīdṛśo niśi ||
tāsāṃ śrutvā tu vacanaṃ rākṣasīnāṃ mukhodgatam | uvāca vacanaṃ kāle trijaṭāsvapnasaṃśritam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
इति उक्ताः सीतयाiti uktāḥ sītayāтак сказанные Ситой
घोरम् राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताःghoram rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥстрашно, ракшаси гневом омрачённые
काः चित् जग्मुःkāḥ cit jagmuḥнекоторые пошли
तत् आख्यातुम् रावणस्यtat ākhyātum rāvaṇasyaэто сообщить Раване
तरस्विनःtarasvinaḥмогучему
ततः सीताम् उपागम्यtataḥ sītām upāgamyaзатем к Сите подойдя
राक्षस्यः घोरदर्शनाःrākṣasyaḥ ghoradarśanāḥракшаси страшного вида
पुनः परुषम् एकार्थम्punaḥ paruṣam ekārthamснова грубое, с одним смыслом
अनर्थार्थम् अथ अब्रुवन्anarthārtham atha abruvanк беде ведущее затем сказали
हन्त इदानीम् तव अनार्येhanta idānīm tava anāryeвот теперь твоё, неблагородная
सीते पापविनिश्चयेsīte pāpaviniścayeСита, злого решения
राक्षस्यः भक्षयिष्यन्तिrākṣasyaḥ bhakṣayiṣyantiракшаси съедят
मांसम् एतत् यथासुखम्māṃsam etat yathāsukhamмясо это как им угодно
सीताम् ताभिः अनार्याभिःsītām tābhiḥ anāryābhiḥСиту теми неблагородными
दृष्ट्वा संतर्जिताम् तदाdṛṣṭvā saṃtarjitām tadāувидев угрожаемую тогда
राक्षसी त्रिजटा वृद्धाrākṣasī trijaṭā vṛddhāракшаси Триджата старая
शयाना वाक्यम् अब्रवीत्śayānā vākyam abravītлежащая слово сказала
आत्मानम् खादत अनार्याःātmānam khādata anāryāḥсамих себя ешьте, неблагородные
न सीताम् भक्षयिष्यथna sītām bhakṣayiṣyathaне Ситу будете есть
जनकस्य सुताम् इष्टाम्janakasya sutām iṣṭāmДжанаки дочь любимую
स्नुषाम् दशरथस्य चsnuṣām daśarathasya caи невестку Дашаратхи
स्वप्नः हि अद्य मयाsvapnaḥ hi adya mayāсон ведь сегодня мной
दृष्टः दारुणः रोमहर्षणःdṛṣṭaḥ dāruṇaḥ romaharṣaṇaḥувиден страшный, волосы поднимающий
राक्षसानाम् अभावायrākṣasānām abhāvāyaк гибели ракшасов
भर्तुः अस्याः भवाय चbhartuḥ asyāḥ bhavāya caи к благу её мужа
एवम् उक्ताः त्रिजटयाevam uktāḥ trijaṭayāтак сказанные Триджатой
राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताःrākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥракшаси гневом омрачённые
सर्वाः एव अब्रुवन् भीताःsarvāḥ eva abruvan bhītāḥвсе же сказали испуганные
त्रिजटाम् ताम् इदम् वचःtrijaṭām tām idam vacaḥТриджате той это слово
कथयस्व त्वया दृष्टःkathayasva tvayā dṛṣṭaḥрасскажи тобой увиденный
स्वप्ने अयम् कीदृशः निशिsvapne ayam kīdṛśaḥ niśiво сне этот какой ночью
तासाम् श्रुत्वा तु वचनम्tāsām śrutvā tu vacanamих услышав же слово
राक्षसीनाम् मुखोद्गतम्rākṣasīnām mukhodgatamракшаси из уст вышедшее
उवाच वचनम् कालेuvāca vacanam kāleсказала слово вовремя
त्रिजटा स्वप्नसंश्रितम्trijaṭā svapnasaṃśritamТриджата, к сну относящееся
Translation

Когда Сита сказала это, омрачённые гневом ракшаси пришли в ужас; некоторые из них отправились сообщить об этом могучему Раване. Затем ракшаси страшного вида снова подошли к Сите и сказали грубые слова с одним смыслом, ведущим к беде: «Вот теперь, неблагородная Сита, принявшая злое решение, ракшаси съедят это твоё мясо, как им угодно». Увидев, как эти неблагородные угрожают Сите, старая ракшаси Триджата, лежавшая рядом, сказала: «Ешьте самих себя, неблагородные, но Ситу вы не съедите — любимую дочь Джанаки и невестку Дашаратхи. Сегодня я видела страшный сон, от которого волосы встают дыбом: он к гибели ракшасов и к благу её мужа». Услышав это, испуганные ракшаси, хотя и были омрачены гневом, попросили Триджату: «Расскажи, каким был этот сон, увиденный тобой ночью». Тогда Триджата, услышав их слова, вовремя начала рассказывать сон.

Version

1170adc4f85b · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with