तान् उवाच हरिश्रेष्ठो हनूमान् वानरर्षभः । अव्यग्रमनसो यूयं मधु सेवत वानराः ॥
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं हरीणां प्रवरो ऽङ्गदः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पिबन्तु हरयो मधु ॥
अवश्यं कृतकार्यस्य वाक्यं हनुमतो मया । अकार्यम् अपि कर्तव्यं किम् अङ्ग पुनर् ईदृशम् ॥
अन्दगस्य मुखाच् छ्रुत्वा वचनं वानरर्षभाः । साधु साध्व् इति संहृष्टा वानराः प्रत्यपूजयन् ॥
पूजयित्वाङ्गदं सर्वे वानरा वानरर्षभम् । जग्मुर् मधुवनं यत्र नदीवेग इव द्रुतम् ॥
ते प्रहृष्टा मधुवनं पालान् आक्रम्य वीर्यतः । अतिसर्गाच् च पटवो दृष्ट्वा श्रुत्वा च मैथिलीम् ॥
उत्पत्य च ततः सर्वे वनपालान् समागताः । ताडयन्ति स्म शतशः सक्तान् मधुवने तदा ॥
मधूनि द्रोणमात्राणि बहुभिः परिगृह्य ते । घ्नन्ति स्म सहिताः सर्वे भक्षयन्ति तथापरे ॥
के चित् पीत्वापविध्यन्ति मधूनि मधुपिङ्गलाः । मधूच्चिष्टेन के चिच् च जघ्नुर् अन्योन्यम् उत्कटाः ॥
अपरे वृक्षमूलेषु शाखां गृह्य व्यवस्थितः । अत्यर्थं च मदग्लानाः पर्णान्य् आस्तीर्य शेरते ॥
उन्मत्तभूताः प्लवगा मधुमत्ताश् च हृष्टवत् । क्षिपन्त्य् अपि तथान्योन्यं स्खलन्त्य् अपि तथापरे ॥
के चित् क्ष्वेडान् प्रकुर्वन्ति के चित् कूजन्ति हृष्टवत् । हरयो मधुना मत्ताः के चित् सुप्ता महीतले ॥
ये ऽप्य् अत्र मधुपालाः स्युः प्रेष्या दधिमुखस्य तु । ते ऽपि तैर् वानरैर् भीमैः प्रतिषिद्धा दिशो गताः ॥
tān uvāca hariśreṣṭho hanūmān vānararṣabhaḥ | avyagramanaso yūyaṃ madhu sevata vānarāḥ ||
śrutvā hanumato vākyaṃ harīṇāṃ pravaro 'ṅgadaḥ | pratyuvāca prasannātmā pibantu harayo madhu ||
avaśyaṃ kṛtakāryasya vākyaṃ hanumato mayā | akāryam api kartavyaṃ kim aṅga punar īdṛśam ||
andagasya mukhāc chrutvā vacanaṃ vānararṣabhāḥ | sādhu sādhv iti saṃhṛṣṭā vānarāḥ pratyapūjayan ||
pūjayitvāṅgadaṃ sarve vānarā vānararṣabham | jagmur madhuvanaṃ yatra nadīvega iva drutam ||
te prahṛṣṭā madhuvanaṃ pālān ākramya vīryataḥ | atisargāc ca paṭavo dṛṣṭvā śrutvā ca maithilīm ||
utpatya ca tataḥ sarve vanapālān samāgatāḥ | tāḍayanti sma śataśaḥ saktān madhuvane tadā ||
madhūni droṇamātrāṇi bahubhiḥ parigṛhya te | ghnanti sma sahitāḥ sarve bhakṣayanti tathāpare ||
ke cit pītvāpavidhyanti madhūni madhupiṅgalāḥ | madhūcciṣṭena ke cic ca jaghnur anyonyam utkaṭāḥ ||
apare vṛkṣamūleṣu śākhāṃ gṛhya vyavasthitaḥ | atyarthaṃ ca madaglānāḥ parṇāny āstīrya śerate ||
unmattabhūtāḥ plavagā madhumattāś ca hṛṣṭavat | kṣipanty api tathānyonyaṃ skhalanty api tathāpare ||
ke cit kṣveḍān prakurvanti ke cit kūjanti hṛṣṭavat | harayo madhunā mattāḥ ke cit suptā mahītale ||
ye 'py atra madhupālāḥ syuḥ preṣyā dadhimukhasya tu | te 'pi tair vānarair bhīmaiḥ pratiṣiddhā diśo gatāḥ ||
Лучший хари Хануман, бык среди ванаров, сказал им: «О ванары, вкушайте мёд с невстревоженным умом». Услышав слово Ханумана, Ангада, лучший из хари, с ясной душой ответил: «Пусть хари пьют мёд. Слово Ханумана, исполнившего дело, должно быть исполнено мною непременно, даже если оно было бы недолжным; что же говорить о таком?» Услышав слово из уст Ангады, быки среди ванаров возликовали и почтили его возгласами: «Хорошо, хорошо!» Почтив Ангаду, быка среди ванаров, все ванары быстро пошли в Мадхувану, словно речной поток. Ликующие, смелые от разрешения и оттого, что увидели Ситу и услышали о ней, они силой одолели стражей Мадхуваны. Вскочив, все они тогда стали сотнями бить собравшихся стражей леса, занятых в Мадхуване. Схватив множество сосудов мёда мерой в дрону, все вместе они стали их разбивать; другие стали есть. Некоторые, рыжеватые от мёда, выпив, отбрасывали мёд; другие, возбуждённые, били друг друга остатками мёда. Иные, схватив ветви, расположились у корней деревьев и, чрезмерно устав от опьянения, расстелив листья, лежали. Прыгуны, ставшие словно безумными и опьянённые мёдом, бросали друг друга; другие спотыкались. Некоторые издавали свисты, некоторые радостно кричали; одни хари, опьянённые мёдом, спали на земле. А служители Дадхимукхи, которые были там стражами мёда, были отогнаны страшными ванарами и разбежались по сторонам.
27e8b4e396f0 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Радость успеха получает разрешение от Ханумана и Ангады и сразу переходит в буйное торжество. Это не образ дисциплины, а знак того, что страх провала снят: ванары ведут себя как те, кто уже несёт несомненную добрую весть.