Ramayana
Вибхишана обличает Индраджита перед ньягродхой6.74.10-16
1882 / 2464
Ramayana · 6.74.10-16
Devanāgarī

एवम् उक्तो महातेजा मनस्वी रावणात्मजः । अब्रवीत् परुषं वाक्यं तत्र दृष्ट्वा विभीषणम् ॥
इह त्वं जातसंवृद्धः साक्षाद् भ्राता पितुर् मम । कथं द्रुह्यसि पुत्रस्य पितृव्यो मम राक्षस ॥
न ज्ञातित्वं न सौहार्दं न जातिस् तव दुर्मते । प्रमाणं न च सोदर्यं न धर्मो धर्मदूषण ॥
शोच्यस् त्वम् असि दुर्बुद्धे निन्दनीयश् च साधुभिः । यस् त्वं स्वजनम् उत्सृज्य परभृत्यत्वम् आगतः ॥
नैतच् छिथिलया बुद्ध्या त्वं वेत्सि महद् अन्तरम् । क्व च स्वजनसंवासः क्व च नीचपराश्रयः ॥
गुणवान् वा परजनः स्वजनो निर्गुणो ऽपि वा । निर्गुणः स्वजनः श्रेयान् यः परः पर एव सः ॥
निरनुक्रोशता चेयं यादृशी ते निशाचर । स्वजनेन त्वया शक्यं परुषं रावणानुज ॥

Transliteration (IAST)

evam ukto mahātejā manasvī rāvaṇātmajaḥ | abravīt paruṣaṃ vākyaṃ tatra dṛṣṭvā vibhīṣaṇam ||
iha tvaṃ jātasaṃvṛddhaḥ sākṣād bhrātā pitur mama | kathaṃ druhyasi putrasya pitṛvyo mama rākṣasa ||
na jñātitvaṃ na sauhārdaṃ na jātis tava durmate | pramāṇaṃ na ca sodaryaṃ na dharmo dharmadūṣaṇa ||
śocyas tvam asi durbuddhe nindanīyaś ca sādhubhiḥ | yas tvaṃ svajanam utsṛjya parabhṛtyatvam āgataḥ ||
naitac chithilayā buddhyā tvaṃ vetsi mahad antaram | kva ca svajanasaṃvāsaḥ kva ca nīcaparāśrayaḥ ||
guṇavān vā parajanaḥ svajano nirguṇo 'pi vā | nirguṇaḥ svajanaḥ śreyān yaḥ paraḥ para eva saḥ ||
niranukrośatā ceyaṃ yādṛśī te niśācara | svajanena tvayā śakyaṃ paruṣaṃ rāvaṇānuja ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम् उक्तः महातेजाःevam uktaḥ mahātejāḥтак сказанный, великосияющий
मनस्वी रावणात्मजःmanasvī rāvaṇātmajaḥмыслящий сын Раваны
अब्रवीत् परुषम् वाक्यम्abravīt paruṣam vākyamсказал грубое слово
तत्र दृष्ट्वा विभीषणम्tatra dṛṣṭvā vibhīṣaṇamтам увидев Вибхишану
इह त्वम् जातसंवृद्धःiha tvam jātasaṃvṛddhaḥздесь ты рождён и вырос
साक्षात् भ्राता पितुः ममsākṣāt bhrātā pituḥ mamaнепосредственный брат моего отца
कथम् द्रुह्यसि पुत्रस्यkatham druhyasi putrasyaкак вредишь сыну
पितृव्यः मम राक्षसpitṛvyaḥ mama rākṣasaмой дядя, ракшас
न ज्ञातित्वम् न सौहार्दम्na jñātitvam na sauhārdamни родство, ни дружба
न जातिः तव दुर्मतेna jātiḥ tava durmateни происхождение твоё, злой умом
प्रमाणम् न च सोदर्यम्pramāṇam na ca sodaryamне авторитет и не братство
न धर्मः धर्मदूषणna dharmaḥ dharmadūṣaṇaне дхарма, о губитель дхармы
शोच्यः त्वम् असि दुर्बुद्धेśocyaḥ tvam asi durbuddheжалок ты, дурноразумный
निन्दनीयः च साधुभिःnindanīyaḥ ca sādhubhiḥи порицаем праведными
यः त्वम् स्वजनम् उत्सृज्यyaḥ tvam svajanam utsṛjyaкоторый ты, своих оставив
परभृत्यत्वम् आगतःparabhṛtyatvam āgataḥк служению чужим пришёл
न एतत् शिथिलया बुद्ध्याna etat śithilayā buddhyāне это слабым разумом
त्वम् वेत्सि महत् अन्तरम्tvam vetsi mahat antaramты понимаешь великое различие
क्व च स्वजनसंवासःkva ca svajanasaṃvāsaḥгде же жизнь со своими
क्व च नीचपराश्रयःkva ca nīcaparāśrayaḥи где низкая опора на чужих
गुणवान् वा परजनःguṇavān vā parajanaḥпусть чужой человек добродетелен
स्वजनः निर्गुणः अपि वाsvajanaḥ nirguṇaḥ api vāа свой даже лишён качеств
निर्गुणः स्वजनः श्रेयान्nirguṇaḥ svajanaḥ śreyānлишённый качеств свой лучше
यः परः परः एव सःyaḥ paraḥ paraḥ eva saḥкто чужой, чужой именно он
निरनुक्रोशता च इयम्niranukrośatā ca iyamи эта безжалостность
यादृशी ते निशाचरyādṛśī te niśācaraкакая у тебя, ночной бродяга
स्वजनेन त्वया शक्यम्svajanena tvayā śakyamсвоему тобой возможно
परुषम् रावणानुजparuṣam rāvaṇānujaжестокое, младший брат Раваны
Translation

Так вызванный, великосияющий и решительный сын Раваны увидел там Вибхишану и сказал грубые слова: «Ты родился и вырос здесь, ты родной брат моего отца. Как же ты, мой дядя, ракшас, вредишь сыну? Ни родство, ни дружба, ни твоё происхождение, злой умом, ни братская связь, ни дхарма не стали для тебя мерой, о губитель дхармы. Ты жалок, дурноразумный, и праведные должны порицать тебя, потому что ты оставил своих и пришёл служить чужим. Слабым разумом ты не понимаешь великого различия: одно — жить со своими, другое — низко искать опоры у чужих. Пусть чужой человек добродетелен, а свой даже лишён качеств, всё равно свой без качеств лучше; кто чужой, тот именно чужой. И какова же твоя безжалостность, ночной бродяга, если ты, свой человек, способен на такую жестокость, младший брат Раваны!»

Version

aee2185bd6e0 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with