Ramayana
Хануман приносит Сите весть о победе6.101.29-37
1995 / 2464
Ramayana · 6.101.29-37
Devanāgarī

एवम् उक्ता महुमता वैदेही जनकात्मजा । उवाच धर्मसहितं हनूमन्तं यशस्विनी ॥
राजसंश्रयवश्यानां कुर्वतीनां पराज्ञया । विधेयानां च दासीनां कः कुप्येद् वानरोत्तम ॥
भाग्यवैषम्य योगेन पुरा दुश्चरितेन च । मयैतेत् प्राप्यते सर्वं स्वकृतं ह्य् उपभुज्यते ॥
प्राप्तव्यं तु दशा योगान् मयैतद् इति निश्चितम् । दासीनां रावणस्याहं मर्षयामीह दुर्बला ॥
आज्ञप्ता रावणेनैता राक्षस्यो माम् अतर्जयन् । हते तस्मिन् न कुर्युर् हि तर्जनं वानरोत्तम ॥
अयं व्याघ्रसमीपे तु पुराणो धर्मसंहितः । ऋक्षेण गीतः श्लोको मे तं निबोध प्लवंगम ॥
न परः पापम् आदत्ते परेषां पापकर्मणाम् । समयो रक्षितव्यस् तु सन्तश् चारित्रभूषणाः ॥
पापानां वा शुभानां वा वधार्हाणां प्लवंगम । कार्यं कारुण्यम् आर्येण न कश् चिन् नापराध्यति ॥
लोकहिंसाविहाराणां रक्षसां कामरूपिणम् । कुर्वताम् अपि पापानि नैव कार्यम् अशोभनम् ॥

Transliteration (IAST)

evam uktā mahumatā vaidehī janakātmajā | uvāca dharmasahitaṃ hanūmantaṃ yaśasvinī ||
rājasaṃśrayavaśyānāṃ kurvatīnāṃ parājñayā | vidheyānāṃ ca dāsīnāṃ kaḥ kupyed vānarottama ||
bhāgyavaiṣamya yogena purā duścaritena ca | mayaitet prāpyate sarvaṃ svakṛtaṃ hy upabhujyate ||
prāptavyaṃ tu daśā yogān mayaitad iti niścitam | dāsīnāṃ rāvaṇasyāhaṃ marṣayāmīha durbalā ||
ājñaptā rāvaṇenaitā rākṣasyo mām atarjayan | hate tasmin na kuryur hi tarjanaṃ vānarottama ||
ayaṃ vyāghrasamīpe tu purāṇo dharmasaṃhitaḥ | ṛkṣeṇa gītaḥ śloko me taṃ nibodha plavaṃgama ||
na paraḥ pāpam ādatte pareṣāṃ pāpakarmaṇām | samayo rakṣitavyas tu santaś cāritrabhūṣaṇāḥ ||
pāpānāṃ vā śubhānāṃ vā vadhārhāṇāṃ plavaṃgama | kāryaṃ kāruṇyam āryeṇa na kaś cin nāparādhyati ||
lokahiṃsāvihārāṇāṃ rakṣasāṃ kāmarūpiṇam | kurvatām api pāpāni naiva kāryam aśobhanam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम् उक्ता हनुमताevam uktā hanumatāтак сказанная Хануманом
वैदेही जनकात्मजाvaidehī janakātmajāВайдехи, дочь Джанаки
उवाच धर्मसहितम्uvāca dharmasahitamсказала с дхармой соединённое
हनूमन्तम् यशस्विनीhanūmantam yaśasvinīХануману, славная
राजसंश्रयवश्यानाम्rājasaṃśrayavaśyānāmзависимых от царского покровительства
कुर्वतीनाम् पराज्ञयाkurvatīnām parājñayāдействующих по чужому приказу
विधेयानाम् च दासीनाम्vidheyānām ca dāsīnāmи подчинённых служанок
कः कुप्येत् वानरोत्तमkaḥ kupyet vānarottamaкто разгневался бы, лучший из обезьян
भाग्यवैषम्य योगेनbhāgyavaiṣamya yogenaиз-за соединения с превратностью судьбы
पुरा दुश्चरितेन चpurā duścaritena caи прежним дурным поступком
मया एतत् प्राप्यते सर्वम्mayā etat prāpyate sarvamмною всё это достигается
स्वकृतम् हि उपभुज्यतेsvakṛtam hi upabhujyateведь своё сделанное переживается
प्राप्तव्यम् तु दशा योगात्prāptavyam tu daśā yogātдолжное быть полученным по связи состояния
मया एतत् इति निश्चितम्mayā etat iti niścitamмною это — так решено
दासीनाम् रावणस्य अहम्dāsīnām rāvaṇasya ahamслужанок Раваны я
मर्षयामि इह दुर्बलाmarṣayāmi iha durbalāпрощаю здесь, бессильная
आज्ञप्ताः रावणेन एताःājñaptāḥ rāvaṇena etāḥприказанные Раваной эти
राक्षस्यः माम् अतर्जयन्rākṣasyaḥ mām atarjayanракшаси меня устрашали
हते तस्मिन् न कुर्युः हिhate tasmin na kuryuḥ hiкогда он убит, не сделают ведь
तर्जनम् वानरोत्तमtarjanam vānarottamaугрозу, лучший из обезьян
अयम् व्याघ्रसमीपे तुayam vyāghrasamīpe tuэтот же возле тигра
पुराणः धर्मसंहितःpurāṇaḥ dharmasaṃhitaḥдревний, с дхармой соединённый
ऋक्षेण गीतः श्लोकः मेṛkṣeṇa gītaḥ ślokaḥ meмедведем спетый стих мне
तम् निबोध प्लवंगमtam nibodha plavaṃgamaего пойми, обезьяна
न परः पापम् आदत्तेna paraḥ pāpam ādatteне другой принимает грех
परेषाम् पापकर्मणाम्pareṣām pāpakarmaṇāmдругих, совершающих греховные дела
समयः रक्षितव्यः तुsamayaḥ rakṣitavyaḥ tuно договор следует хранить
सन्तः चारित्रभूषणाःsantaḥ cāritrabhūṣaṇāḥдобрые украшены поведением
पापानाम् वा शुभानाम् वाpāpānām vā śubhānām vāзлых или добрых
वधार्हाणाम् प्लवंगमvadhārhāṇām plavaṃgamaдостойных смерти, обезьяна
कार्यम् कारुण्यम् आर्येणkāryam kāruṇyam āryeṇaследует милосердие благородному
न कः चित् न अपराध्यतिna kaḥ cit na aparādhyatiнет никого, кто не оступается
लोकहिंसाविहाराणाम्lokahiṃsāvihārāṇāmнасилием в мире забавляющихся
रक्षसाम् कामरूपिणाम्rakṣasām kāmarūpiṇāmракшасов, форму по желанию принимающих
कुर्वताम् अपि पापानिkurvatām api pāpāniдаже творящих грехи
न एव कार्यम् अशोभनम्na eva kāryam aśobhanamне следует совершать неблаговидное
Translation

Так отвеченная Хануманом, славная Вайдехи, дочь Джанаки, сказала ему слова, соединённые с дхармой: «Лучший из обезьян, кто стал бы гневаться на подчинённых служанок, зависимых от царской власти и действовавших по чужому приказу? Всё это пришло ко мне из-за превратности судьбы и прежнего дурного поступка; ведь живое существо переживает плод собственного действия. Я решила, что это было тем состоянием, которое мне предстояло пережить. Здесь, бессильная, я прощаю служанок Раваны. Эти ракшаси угрожали мне по приказу Раваны; когда он убит, лучший из обезьян, они уже не будут угрожать. Есть древний стих, связанный с дхармой, который медведь произнёс рядом с тигром; выслушай его, обезьяна. Один не берёт на себя грех других, совершающих греховные дела; но договор следует хранить, а добрые украшены своим поведением. Благородный должен проявлять милосердие и к злым, и к добрым, и даже к тем, кто достоин смерти, обезьяна: нет никого, кто никогда не оступался. Даже по отношению к ракшасам, принимающим любую форму, которые развлекаются насилием в мире и творят грехи, не следует совершать неблаговидное».

Version

4aa0b61e294a · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with