Ramayana
Агастья начинает рассказ о роде Раваны7.2.12-19
2072 / 2464
Ramayana · 7.2.12-19
Devanāgarī

तृणबिन्दोस् तु राजर्षेस् तनया न शृणोति तत् । गत्वाश्रमपदं तस्य विचचार सुनिर्भया ॥
तस्मिन्न् एव तु काले स प्राजापत्यो महान् ऋषिः । स्वाध्यायम् अकरोत् तत्र तपसा द्योतितप्रभः ॥
सा तु वेदध्वनिं श्रुत्वा दृष्ट्वा चैव तपोधनम् । अभवत् पाण्डुदेहा सा सुव्यञ्जितशरीरजा ॥
दृष्ट्वा परमसंविग्ना सा तु तद्रूपम् आत्मनः । इदं मे किं न्व् इति ज्ञात्वा पितुर् गत्वाग्रतः स्थिता ॥
तां तु दृष्ट्वा तथा भूतां तृणबिन्दुर् अथाब्रवीत् । किं त्वम् एतत् त्व् असदृशं धारयस्य् आत्मनो वपुः ॥
सा तु कृत्वाञ्जलिं दीना कन्योवाच तपोधनम् । न जाने कारणं तात येन मे रूपम् ईदृशम् ॥
किं तु पूर्वं गतास्म्य् एका महर्षेर् भावितात्मनः । पुलस्त्यस्याश्रमं दिव्यम् अन्वेष्टुं स्वसखीजनम् ॥
न च पश्याम्य् अहं तत्र कां चिद् अप्य् आगतां सखीम् । रूपस्य तु विपर्यासं दृष्ट्वा चाहम् इहागता ॥

Transliteration (IAST)

tṛṇabindos tu rājarṣes tanayā na śṛṇoti tat | gatvāśramapadaṃ tasya vicacāra sunirbhayā ||
tasminn eva tu kāle sa prājāpatyo mahān ṛṣiḥ | svādhyāyam akarot tatra tapasā dyotitaprabhaḥ ||
sā tu vedadhvaniṃ śrutvā dṛṣṭvā caiva tapodhanam | abhavat pāṇḍudehā sā suvyañjitaśarīrajā ||
dṛṣṭvā paramasaṃvignā sā tu tadrūpam ātmanaḥ | idaṃ me kiṃ nv iti jñātvā pitur gatvāgrataḥ sthitā ||
tāṃ tu dṛṣṭvā tathā bhūtāṃ tṛṇabindur athābravīt | kiṃ tvam etat tv asadṛśaṃ dhārayasy ātmano vapuḥ ||
sā tu kṛtvāñjaliṃ dīnā kanyovāca tapodhanam | na jāne kāraṇaṃ tāta yena me rūpam īdṛśam ||
kiṃ tu pūrvaṃ gatāsmy ekā maharṣer bhāvitātmanaḥ | pulastyasyāśramaṃ divyam anveṣṭuṃ svasakhījanam ||
na ca paśyāmy ahaṃ tatra kāṃ cid apy āgatāṃ sakhīm | rūpasya tu viparyāsaṃ dṛṣṭvā cāham ihāgatā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तृणबिन्दोः तु राजर्षेःtṛṇabindoḥ tu rājarṣeḥТринабинду же царственного риши
तनया न शृणोति तत्tanayā na śṛṇoti tatдочь не слышала того
गत्वा आश्रमपदम् तस्यgatvā āśramapadam tasyaпридя к месту его ашрама
विचचार सुनिर्भयाvicacāra sunirbhayāбродила совершенно бесстрашная
तस्मिन् एव तु कालेtasmin eva tu kāleв то самое же время
सः प्राजापत्यः महान् ऋषिःsaḥ prājāpatyaḥ mahān ṛṣiḥтот праджапатьев великий риши
स्वाध्यायम् अकरोत् तत्रsvādhyāyam akarot tatraсамоизучение совершал там
तपसा द्योतितप्रभःtapasā dyotitaprabhaḥаскезой сиянием озарённый
सा तु वेदध्वनिम् श्रुत्वाsā tu vedadhvanim śrutvāона же звук Веды услышав
दृष्ट्वा च एव तपोधनम्dṛṣṭvā ca eva tapodhanamи увидев подвижничеством богатого
अभवत् पाण्डुदेहा साabhavat pāṇḍudehā sāстала бледнотелой она
सुव्यञ्जितशरीरजाsuvyañjitaśarīrajāс ясно проявленным телесным изменением
दृष्ट्वा परमसंविग्नाdṛṣṭvā paramasaṃvignāувидев, крайне встревоженная
सा तु तत् रूपम् आत्मनःsā tu tat rūpam ātmanaḥона же тот вид свой
इदम् मे किम् नु इतिidam me kim nu itiчто это со мной
ज्ञात्वा पितुः गत्वाjñātvā pituḥ gatvāпоняв, к отцу пойдя
अग्रतः स्थिताagrataḥ sthitāперед ним стала
ताम् तु दृष्ट्वा तथाभूताम्tām tu dṛṣṭvā tathābhūtāmеё же увидев такой ставшей
तृणबिन्दुः अथ अब्रवीत्tṛṇabinduḥ atha abravītТринабинду тогда сказал
किम् त्वम् एतत् तु असदृशम्kim tvam etat tu asadṛśamпочему ты это несвойственное
धारयसि आत्मनः वपुःdhārayasi ātmanaḥ vapuḥносишь на своём теле
सा तु कृत्वा अञ्जलिम्sā tu kṛtvā añjalimона же сложив ладони
दीना कन्या उवाचdīnā kanyā uvācaпечальная девушка сказала
तपोधनम्tapodhanamподвижничеством богатому
न जाने कारणम् तातna jāne kāraṇam tātaне знаю причины, отец
येन मे रूपम् ईदृशम्yena me rūpam īdṛśamот чего мой вид такой
किम् तु पूर्वम् गता अस्मिkim tu pūrvam gatā asmiно прежде пошла я
एका महर्षेः भावितात्मनःekā maharṣeḥ bhāvitātmanaḥодна к великому риши очищенного сердца
पुलस्त्यस्य आश्रमम् दिव्यम्pulastyasya āśramam divyamв божественный ашрам Пуластьи
अन्वेष्टुम् स्वसखीजनम्anveṣṭum svasakhījanamискать своих подруг
न च पश्यामि अहम्na ca paśyāmi ahamи не увидела я
तत्र काम् चित् अपिtatra kām cit apiтам никого даже
आगताम् सखीम्āgatām sakhīmпришедшую подругу
रूपस्य तु विपर्यासम्rūpasya tu viparyāsamвида же изменение
दृष्ट्वा च अहम् इह आगताdṛṣṭvā ca aham iha āgatāувидев, я сюда пришла
Translation

Но дочь царственного риши Тринабинду не слышала того. Она пришла к месту его ашрама и бродила там совершенно бесстрашно. В то самое время великий риши, сын Праджапати, озарённый сиянием аскезы, совершал там самоизучение. Услышав звук Веды и увидев богатого подвижничеством Пуластью, она стала бледной, и на её теле ясно проявилось изменение. Увидев свой вид, она крайне встревожилась, подумала: «Что это со мной?» — и, придя к отцу, стала перед ним. Увидев её в таком состоянии, Тринабинду сказал: «Почему ты носишь на своём теле этот несвойственный тебе вид?» Тогда печальная девушка сложила ладони и сказала богатому подвижничеством отцу: «Отец, я не знаю причины, по которой мой вид стал таким. Но прежде я одна пошла в божественный ашрам великого риши Пуластьи, очищенного сердцем, чтобы искать своих подруг. Там я не увидела ни одной пришедшей подруги, а затем увидела изменение своего вида и пришла сюда».

Version

77f097a4363a · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with