Ramayana
Чьявана рассказывает о Мандхате и шуле Лаваны7.59.16-23
2307 / 2464
Ramayana · 7.59.16-23
Devanāgarī

स कृत्वा हृदये ऽमर्षं सभृत्यबलवाहनः । आजगाम मधोः पुत्रं वशे कर्तुम् अनिन्दितः ॥
स काङ्क्षमाणो लवणं युद्धाय पुरुषर्षभः । दूतं संप्रेषयाम् आस सकाशं लवणस्य सः ॥
स गत्वा विप्रियाण्य् आह बहूनि मधुनः सुतम् । वदन्तम् एवं तं दूतं भक्षयाम् आस राक्षसः ॥
चिरायमाणे दूते तु राजा क्रोधसमन्वितः । अर्दयाम् आस तद् रक्षः शरवृष्ट्या समन्ततः ॥
ततः प्रहस्य लवणः शूलं जग्राह पाणिना । वधाय सानुबन्धस्य मुमोचायुधम् उत्तमम् ॥
तच् छूलं दीप्यमानं तु सभृत्यबलवाहनम् । भस्मीकृत्य नृपं भूयो लवणस्यागमत् करम् ॥
एवं स राजा सुमहान् हतः सबलवाहनः । शूलस्य च बलं वीर अप्रमेयम् अनुत्तमम् ॥
श्वः प्रभाते तु लवणं वधिष्यसि न संशयः । अगृहीतायुधं क्षिप्रं ध्रुवो हि विजयस् तव ॥

Transliteration (IAST)

sa kṛtvā hṛdaye 'marṣaṃ sabhṛtyabalavāhanaḥ | ājagāma madhoḥ putraṃ vaśe kartum aninditaḥ ||
sa kāṅkṣamāṇo lavaṇaṃ yuddhāya puruṣarṣabhaḥ | dūtaṃ saṃpreṣayām āsa sakāśaṃ lavaṇasya saḥ ||
sa gatvā vipriyāṇy āha bahūni madhunaḥ sutam | vadantam evaṃ taṃ dūtaṃ bhakṣayām āsa rākṣasaḥ ||
cirāyamāṇe dūte tu rājā krodhasamanvitaḥ | ardayām āsa tad rakṣaḥ śaravṛṣṭyā samantataḥ ||
tataḥ prahasya lavaṇaḥ śūlaṃ jagrāha pāṇinā | vadhāya sānubandhasya mumocāyudham uttamam ||
tac chūlaṃ dīpyamānaṃ tu sabhṛtyabalavāhanam | bhasmīkṛtya nṛpaṃ bhūyo lavaṇasyāgamat karam ||
evaṃ sa rājā sumahān hataḥ sabalavāhanaḥ | śūlasya ca balaṃ vīra aprameyam anuttamam ||
śvaḥ prabhāte tu lavaṇaṃ vadhiṣyasi na saṃśayaḥ | agṛhītāyudhaṃ kṣipraṃ dhruvo hi vijayas tava ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सःsaḥон
कृत्वाkṛtvāпоместив
हृदयेhṛdayeв сердце
अमर्षम्amarṣamнегодование
सभृत्यबलवाहनःsabhṛtyabalavāhanaḥсо слугами, войском и средствами передвижения
आजगामājagāmaпришёл
मधोःmadhoḥМадху
पुत्रम्putramк сыну
वशेvaśeпод власть
कर्तुम्kartumсделать
अनिन्दितःaninditaḥбезупречный
सःsaḥон
काङ्क्षमाणःkāṅkṣamāṇaḥжелая
लवणम्lavaṇamЛавану
युद्धायyuddhāyaна битву
पुरुषर्षभःpuruṣarṣabhaḥлучший из мужей
दूतम्dūtamпосланника
संप्रेषयाम् आसsaṃpreṣayām āsaпослал
सकाशम्sakāśamк присутствию
लवणस्यlavaṇasyaЛаваны
सःsaḥон
सःsaḥтот
गत्वाgatvāпойдя
विप्रियाणिvipriyāṇiнеприятные слова
आहāhaсказал
बहूनिbahūniмногие
मधुनःmadhunaḥМадху
सुतम्sutamсыну
वदन्तम्vadantamговорящего
एवम्evamтак
तम्tamтого
दूतम्dūtamпосланника
भक्षयाम् आसbhakṣayām āsaсъел
राक्षसःrākṣasaḥракшас
चिरायमाणेcirāyamāṇeкогда задерживался
दूते तुdūte tuпосланник же
राजाrājāцарь
क्रोधसमन्वितःkrodhasamanvitaḥисполненный гнева
अर्दयाम् आसardayām āsaпоражал
तत्tatтого
रक्षःrakṣaḥракшаса
शरवृष्ट्याśaravṛṣṭyāдождём стрел
समन्ततःsamantataḥсо всех сторон
ततःtataḥзатем
प्रहस्यprahasyaрассмеявшись
लवणःlavaṇaḥЛавана
शूलम्śūlamшулу
जग्राहjagrāhaвзял
पाणिनाpāṇināрукой
वधायvadhāyaдля убийства
सानुबन्धस्यsānubandhasyaего вместе со свитой
मुमोचmumocaвыпустил
आयुधम्āyudhamоружие
उत्तमम्uttamamлучшее
तत्tatта
शूलम्śūlamшула
दीप्यमानम् तुdīpyamānam tuсияющая же
सभृत्यबलवाहनम्sabhṛtyabalavāhanamсо слугами, войском и средствами передвижения
भस्मीकृत्यbhasmīkṛtyaобратив в пепел
नृपम्nṛpamцаря
भूयःbhūyaḥснова
लवणस्यlavaṇasyaЛаваны
अगमत्agamatпришла
करम्karamв руку
एवम्evamтак
सःsaḥтот
राजाrājāцарь
सुमहान्sumahānочень великий
हतःhataḥубит
सबलवाहनःsabalavāhanaḥс войском и средствами передвижения
शूलस्य चśūlasya caи шулы
बलम्balamсила
वीरvīraо герой
अप्रमेयम्aprameyamнеизмеримая
अनुत्तमम्anuttamamнепревзойдённая
श्वःśvaḥзавтра
प्रभाते तुprabhāte tuутром же
लवणम्lavaṇamЛавану
वधिष्यसिvadhiṣyasiубьёшь
न संशयःna saṃśayaḥнет сомнения
अगृहीतायुधम्agṛhītāyudhamне взявшего оружие
क्षिप्रम्kṣipramбыстро
ध्रुवः हिdhruvaḥ hiведь несомненна
विजयःvijayaḥпобеда
तवtavaтвоя
Translation

«Безупречный Мандхата, поместив негодование в сердце, пришёл со слугами, войском и колесницами к сыну Мадху, чтобы подчинить его. Желая вызвать Лавану на битву, лучший из мужей послал к нему посланника. Тот пришёл и сказал сыну Мадху много неприятных слов; пока посланник так говорил, ракшас съел его. Когда посланник задержался, царь, исполненный гнева, стал поражать того ракшаса дождём стрел со всех сторон. Тогда Лавана рассмеялся, взял рукой шулу и выпустил это лучшее оружие, чтобы убить царя вместе со свитой. Сияющая шула обратила царя со слугами, войском и колесницами в пепел и снова вернулась в руку Лаваны. Так тот очень великий царь был убит вместе с войском и колесницами. О герой, сила шулы неизмерима и непревзойдённа. Но завтра утром ты убьёшь Лавану, пока он ещё не взял оружие; в этом нет сомнения, ведь твоя победа несомненна».

Version

d34501ac737d · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with