वर्तमाने तथाभूते यज्ञे परमके ऽद्भुते । सशिष्य आजगामाशु वाल्मीकिर् मुनिपुंगवः ॥
स दृष्ट्वा दिव्यसंकाशं यज्ञम् अद्भुतदर्शनम् । एकान्ते ऋषिवाटानां चकार उटजाञ् शुभान् ॥
स शिष्याव् अब्रवीद् धृष्टो युवां गत्वा समाहितौ । कृत्स्नं रामायणं काव्यं गायतां परया मुदा ॥
ऋषिवाटेषु पुण्येषु ब्राह्मणावसथेषु च । रथ्यासु राजमार्गेषु पार्थिवानां गृहेषु च ॥
रामस्य भवनद्वारि यत्र कर्म च वर्तते । ऋत्विजाम् अग्रतश् चैव तत्र गेयं विशेषतः ॥
vartamāne tathābhūte yajñe paramake 'dbhute | saśiṣya ājagāmāśu vālmīkir munipuṃgavaḥ ||
sa dṛṣṭvā divyasaṃkāśaṃ yajñam adbhutadarśanam | ekānte ṛṣivāṭānāṃ cakāra uṭajāñ śubhān ||
sa śiṣyāv abravīd dhṛṣṭo yuvāṃ gatvā samāhitau | kṛtsnaṃ rāmāyaṇaṃ kāvyaṃ gāyatāṃ parayā mudā ||
ṛṣivāṭeṣu puṇyeṣu brāhmaṇāvasatheṣu ca | rathyāsu rājamārgeṣu pārthivānāṃ gṛheṣu ca ||
rāmasya bhavanadvāri yatra karma ca vartate | ṛtvijām agrataś caiva tatra geyaṃ viśeṣataḥ ||
Когда совершалось такое высочайшее и удивительное жертвоприношение, лучший из муни Вальмики быстро пришёл со своими учениками. Увидев жертвоприношение, подобное небесному и удивительное на вид, он в стороне от обителей риши сделал прекрасные хижины. Радостный, он сказал двум ученикам: «Пойдите, собранные умом, и с высшей радостью пойте всю поэму Рамаяну: в святых обителях риши, в жилищах брахманов, на улицах, на царских дорогах и в домах царей. Особенно её нужно петь у дворцовых ворот Рамы, где совершается обряд, и перед жрецами».
9de280217ed8 · published Jun 22, 2026, 12:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Вальмики вводит Рамаяну в само пространство ашвамедхи. Поэма должна звучать не в тайном углу, а среди риши, брахманов, царей и у дверей Рамы: истина жизни царя возвращается к нему как священное пение.