Śrī-Varāha
गार्हस्थ्यं सर्वधर्माणां श्रेष्ठमुक्तं स्वयंभुवा ॥ यावन्ति जन्तवः सर्वे यथा गोः सर्वतः स्थिताः
यथा मातरमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ॥ एवं गार्हस्थ्यमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः
ततः स चौर्यं कुर्वाणः पापैः सह नराधमः ॥ स च रात्रौ द्रवँल्लोकाँल्लब्धोऽसौ राजरक्षिभिः
पलायमानः स परमन्धकूपेऽपतत्तदा ॥ मृतोऽसौ पतितस्तत्र राक्षसत्वमुपागतः
अन्धकूपे स पतितो घोररूपोऽवसत्तदा ॥ कदाचिदथ कार्येषु महान्सार्थ उपागतः
तेषां मध्ये द्विजः कश्चिद्रक्षां कृत्वा वसुन्धरे ॥ रक्षोघ्नेन च मन्त्रेण सर्वं सार्थं च रक्षति
gārhasthyaṃ sarvadharmāṇāṃ śreṣṭhamuktaṃ svayaṃbhuvā || yāvanti jantavaḥ sarve yathā goḥ sarvataḥ sthitāḥ
yathā mātaramāśritya sarve jīvanti jantavaḥ || evaṃ gārhasthyamāśritya sarve jīvanti jantavaḥ
tataḥ sa cauryaṃ kurvāṇaḥ pāpaiḥ saha narādhamaḥ || sa ca rātrau dravam̐llokām̐llabdho'sau rājarakṣibhiḥ
palāyamānaḥ sa paramandhakūpe'patattadā || mṛto'sau patitastatra rākṣasatvamupāgataḥ
andhakūpe sa patito ghorarūpo'vasattadā || kadācidatha kāryeṣu mahānsārtha upāgataḥ
teṣāṃ madhye dvijaḥ kaścidrakṣāṃ kṛtvā vasundhare || rakṣoghnena ca mantreṇa sarvaṃ sārthaṃ ca rakṣati
«Домохозяйство названо Самосущим наилучшим из всех дхарм: сколько есть живых, все они стоят при нём, как всюду при корове. Как, прибегнув к матери, живут все живые, — так, прибегнув к домохозяйству, живут все живые. Затем он, творящий воровство вместе с грешниками, низший из людей, — и ночью, бегущий, пойман он царскими стражами. Убегающий, упал он тогда в глубокий слепой колодец; умерший, упавший там, достиг естества ракшаса. Упавший в слепой колодец, обитал он тогда грозного облика. Однажды затем по делам пришёл великий караван; среди них некий брахман, совершив охрану, о Васундхара, ракшасоубийственной мантрой хранит весь караван».
cbab210af2a2 · published Sep 4, 2026, 11:24:08 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Посреди рассказа о негодяе вставлена похвала домохозяйству: все живут при нём, как телята при корове.
Похвала эта не оправдывает его, а объясняет тяжесть падения. Он держался лучшего из укладов и всё же дошёл до воровства.
И гибнет он буднично: убегал в темноте и провалился в заброшенный колодец. Ни кары, ни поединка.