Ṛṣi-putra
पर्यास्तरणसंछन्नेष्वासनेषु तथा परे ॥ पूज्यमाना मया दृष्टाः केचित्तत्र महौजसः
अनेकाश्च नरास्तत्र वेदनाश्च सुदारुणाः ॥ नारीनरस्वरूपाश्च मया दृष्टास्त्वनेकशः
कामक्रोधविचारिण्यो नानारूपधराः स्त्रियः ॥ जीवभक्षकरा घोरास्तीव्ररोषा भयानकाः
तासां हलहलाशब्दः सर्वासां च समन्ततः ॥ धर्मराजसमीपे तु दारयन्ति धरामिमाम्
कूष्माण्डा यातुधानाश्च राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ एकपादा द्विपादाश्च त्रिपादा बहुपादकाः
एकबाहुर्द्विबाहुश्च त्रिबाहुर्बहुबाहुकः ॥ शङ्कुकर्णा महाकर्णा हस्तिकर्णास्तथाऽपरे
केचित्तु तत्र पुरुषाः सर्वशोभाविशोभिताः ॥ केयूरैर्मुकुटैश्चान्ये चित्रैरङ्गैस्तथाऽपरे
स्रग्विणो बद्धपादाश्च सर्वाभरणभूषिताः ॥ सकुठाराः सकुद्दालाः सचक्राः शूलपाणयः
paryāstaraṇasaṃchanneṣvāsaneṣu tathā pare || pūjyamānā mayā dṛṣṭāḥ kecittatra mahaujasaḥ
anekāśca narāstatra vedanāśca sudāruṇāḥ || nārīnarasvarūpāśca mayā dṛṣṭāstvanekaśaḥ
kāmakrodhavicāriṇyo nānārūpadharāḥ striyaḥ || jīvabhakṣakarā ghorāstīvraroṣā bhayānakāḥ
tāsāṃ halahalāśabdaḥ sarvāsāṃ ca samantataḥ || dharmarājasamīpe tu dārayanti dharāmimām
kūṣmāṇḍā yātudhānāśca rākṣasāḥ piśitāśanāḥ || ekapādā dvipādāśca tripādā bahupādakāḥ
ekabāhurdvibāhuśca tribāhurbahubāhukaḥ || śaṅkukarṇā mahākarṇā hastikarṇāstathā'pare
kecittu tatra puruṣāḥ sarvaśobhāviśobhitāḥ || keyūrairmukuṭaiścānye citrairaṅgaistathā'pare
sragviṇo baddhapādāśca sarvābharaṇabhūṣitāḥ || sakuṭhārāḥ sakuddālāḥ sacakrāḥ śūlapāṇayaḥ
«На сиденьях, покрывалами застланных, также иные, почитаемые, мною увидены — некоторые там великомощные. И многие люди там, и ощущения весьма жестокие; и в облике женщин и мужей мною увидены многократно. Вожделением и гневом движимые, разные облики носящие жёны, жизнь пожирающие, грозные, с жестокой яростью, страшные. Их гул „хала-хала“, всех и со всех сторон, вблизи Дхармараджи разрывает эту землю. Кушманды и ятудханы, ракшасы, плотоядные; одноногие и двуногие, трёхногие, многоногие; однорукий и двурукий, трёхрукий, многорукий; с ушами-колышками, с большими ушами, с ушами слона иные также. Некоторые же там мужи, всею красотою украшенные; наручьями и венцами иные, пёстрыми членами иные также; с венками и со связанными стопами, всеми украшениями убранные; с топорами, с мотыгами, с дисками, с копьями в руках».
5a1719d3f19e · published Sep 4, 2026, 2:46:05 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Среди свиты Ямы названы «ощущения» — ведана, боль сама по себе. Она стоит в одном ряду с существами, потому что и она приходит к человеку.
Описаны они не сказочно, а перечнем: сколько ног, сколько рук, какие уши. Так составляют опись, а не пугают.
В руках у них топоры и мотыги — орудия работника, а не воина. Служба здесь понята как работа.