स्व्-अलण्कृता नरा नार्यो गन्ध-स्रग्-भूषणाम्बरैः
विलिम्पन्त्यो ऽभिसिञ्चन्त्यो विजह्रुर् विविधै रसैः
तैल-गोरस-गन्धोद- हरिद्रा-सान्द्र-कुङ्कुमैः
पुम्भिर् लिप्ताः प्रलिम्पन्त्यो विजह्रुर् वार-योषितः
गुप्ता नृभिर् निरगमन्न् उपलब्धुम् एतद्
देव्यो यथा दिवि विमान-वरैर् नृ-देव्यो
ता मातुलेय-सखिभिः परिषिच्यमानाः
स-व्रीड-हास-विकसद्-वदना विरेजुः
ता देवरान् उत सखीन् सिषिचुर् दृतीभिः
क्लिन्नाम्बरा विवृत-गात्र-कुचोरु-मध्याः
औत्सुक्य-मुक्त-कवराच् च्यवमान-माल्याः
क्षोभं दधुर् मल-धियां रुचिरैर् विहारैः
स सम्राड् रथम् आरुढः सद्-अश्वं रुक्म-मालिनम्
व्यरोचत स्व-पत्नीभिः क्रियाभिः क्रतु-राड् इव
पत्नी-सम्याजावभृथ्यैश् चरित्वा ते तम् ऋत्विजः
आचान्तं स्नापयां चक्रुर् गङ्गायां सह कृष्णया
देव-दुन्दुभयो नेदुर् नर-दुन्दुभिभिः समम्
मुमुचुः पुष्प-वर्षाणि देवर्षि-पितृ-मानवाः
सस्नुस् तत्र ततः सर्वे वर्णाश्रम-युता नराः
महा-पातक्य् अपि यतः सद्यो मुच्येत किल्बिषात्
अथ राजाहते क्षौमे परिधाय स्व्-अलङ्कृतः
ऋत्विक्-सदस्य-विप्रादीन् आनर्चाभरणाम्बरैः
बन्धूञ् ज्ञातीन् नृपान् मित्र- सुहृदो ऽन्यांश् च सर्वशः
अभीक्ष्नं पूजयाम् आस नारायण-परो नृपः
सर्वे जनाः सुर-रुचो मणि-कुण्डल-स्रग्-
उष्णीष-कञ्चुक-दुकूल-महार्घ्य-हाराः
नार्यश् च कुण्डल-युगालक-वृन्द-जुष्ट-
वक्त्र-श्रियः कनक-मेखलया विरेजुः
sv-alaṇkṛtā narā nāryo gandha-srag-bhūṣaṇāmbaraiḥ
vilimpantyo 'bhisiñcantyo vijahrur vividhai rasaiḥ
taila-gorasa-gandhoda- haridrā-sāndra-kuṅkumaiḥ
pumbhir liptāḥ pralimpantyo vijahrur vāra-yoṣitaḥ
guptā nṛbhir niragamann upalabdhum etad
devyo yathā divi vimāna-varair nṛ-devyo
tā mātuleya-sakhibhiḥ pariṣicyamānāḥ
sa-vrīḍa-hāsa-vikasad-vadanā virejuḥ
tā devarān uta sakhīn siṣicur dṛtībhiḥ
klinnāmbarā vivṛta-gātra-kucoru-madhyāḥ
autsukya-mukta-kavarāc cyavamāna-mālyāḥ
kṣobhaṃ dadhur mala-dhiyāṃ rucirair vihāraiḥ
sa samrāḍ ratham āruḍhaḥ sad-aśvaṃ rukma-mālinam
vyarocata sva-patnībhiḥ kriyābhiḥ kratu-rāḍ iva
patnī-samyājāvabhṛthyaiś caritvā te tam ṛtvijaḥ
ācāntaṃ snāpayāṃ cakrur gaṅgāyāṃ saha kṛṣṇayā
deva-dundubhayo nedur nara-dundubhibhiḥ samam
mumucuḥ puṣpa-varṣāṇi devarṣi-pitṛ-mānavāḥ
sasnus tatra tataḥ sarve varṇāśrama-yutā narāḥ
mahā-pātaky api yataḥ sadyo mucyeta kilbiṣāt
atha rājāhate kṣaume paridhāya sv-alaṅkṛtaḥ
ṛtvik-sadasya-viprādīn ānarcābharaṇāmbaraiḥ
bandhūñ jñātīn nṛpān mitra- suhṛdo 'nyāṃś ca sarvaśaḥ
abhīkṣnaṃ pūjayām āsa nārāyaṇa-paro nṛpaḥ
sarve janāḥ sura-ruco maṇi-kuṇḍala-srag-
uṣṇīṣa-kañcuka-dukūla-mahārghya-hārāḥ
nāryaś ca kuṇḍala-yugālaka-vṛnda-juṣṭa-
vaktra-śriyaḥ kanaka-mekhalayā virejuḥ
«Хорошо украшенные мужи и жёны — благовониями, венками, уборами и одеждами, умащая и обливая [друг друга], играли разнообразными жидкостями: маслом, молочными [составами], пахучею водою, куркумою и густым кункумою; умащаемые мужами, [сами] умащая, играли лучшие из женщин. Охраняемые мужами, вышли увидеть это царицы — как богини в небе на лучших летучих колесницах; они, обливаемые двоюродными братьями и друзьями, с лицами, расцветшими застенчивым смехом, сияли; они деверей и подруг обливали из кожаных мехов, с намокшими одеждами, с открывшимися телом, грудью, бёдрами и станом, с венками, спадающими из кос, распустившихся от нетерпения, — они смущали тех, чьи разумения нечисты, прелестными играми. Тот государь, взойдя на колесницу с добрыми конями, в золотом венке, сиял со своими супругами — как царь жертвоприношений [сияет] обрядами. Совершив [обряды] патни-самьяджи и авабхритхи, те жрецы его, прополоскавшего рот, омыли в Ганге вместе с Кришною [Драупади]. Божественные литавры гремели вместе с людскими литаврами; боги, провидцы, предки и люди испускали цветочные дожди. Омылись там затем все люди, соединённые с сословиями и укладами, — [в той реке], откуда даже великий грешник тотчас освободился бы от скверны. Затем царь, надев два невыделанных льняных [одеяния], хорошо украшенный, жрецов, сидящих в собрании, брахманов и прочих почтил уборами и одеждами; родичей, сородичей, царей, друзей-приятелей и иных — всячески непрестанно почитал царь, преданный Нараяне. Все люди, сияющие как боги, с самоцветными серьгами, венками, чалмами, кафтанами, тонкими тканями и многоценными ожерельями, и жёны, чья красота лица снабжена двумя серьгами и множеством локонов, сияли золотым поясом».
0d38fad5b833 · publicado 16 ago 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Виджахрух вивидхаих расаих — «играли разнообразными жидкостями». Празднество описано как обливание. Названы масло, молоко, куркума, кункума — то, что было в доме.
Кшобхам дадхух мала-дхиям — «смущали тех, чьи разумения нечисты». Оговорка сделана о смотрящих, а не об играющих. Соблазн отнесён к глазу, а не к забаве.
Крату-рат ива — «как царь жертвоприношений [сияет] обрядами». Царь с жёнами сравнён с самим обрядом. Сравнение взято из того же ряда, что и происходящее.
Саха кришная — «вместе с Кришною [Драупади]». Омовение совершают супруги вдвоём. Обряд не бывает без хозяйки дома.
Маха-патаки апи — «даже великий грешник». О реке сказано через крайний случай. Довод построен на том, кому труднее всего.
А-хате кшауме — «два невыделанных льняных [одеяния]». После омовения надевают простое, некрашеное полотно — и только потом раздают уборы другим.