Harivaṃśa
Вишну убивает КаланемиHV 38.22-33
206 / 607
Harivaṃśa · HV 38.22-33
Devanāgarī

स एवम् उक्त्वा बहुधा क्षिपन् नारायणं रणे वाग्भिर् अप्रतिरूपाभिर् युद्धम् एवाभ्यरोचयत् ॥
क्षिप्यमाणो ऽसुरेन्द्रेण य चुकोप गदाधरः क्षमाबलेन मनसा सस्मितं वाक्यम् अब्रवीत् ॥
अलं दर्पबलं दैत्य स्थिरं मत्क्रोधजं बलम् हतस् त्वं दर्पजैर् दोषैः क्षमां यो ऽतीत्य भाषसे ॥
अधमस् त्वं मम मतो धिग् एतत् तव वाग्बलम् न तत्र पुरुषाः सन्ति यत्र गर्जन्ति योषितः ॥
अहं त्वां दैत्य पश्यामि पूर्वेषां मार्गगामिनम् प्रजापतिकृतं सेतुं को भित्त्वा स्वस्तिमान् व्रजेत् ॥
अद्य त्वां नाशयिष्यामि देवव्याघातकारिणम् स्वेषु स्वेषु च स्थानेषु स्थापयिष्यामि देवताः ॥
एवं ब्रुवति वाक्यं तु मृधे श्रीवत्सधारिणि जहास दानवः क्रोधाद् धस्तांश् चक्रे च सायुधान् ॥
स बाहुशतम् उद्यम्य सर्वास्त्रग्रहणं रणे क्रोधाद् रुधिररक्ताक्षो विष्णोर् वक्षस्य् अताडयत् ॥
दानवाश् चापि समरे मयतारपुरोगमाः उद्यतायुधनिस्त्रिंशाः सर्वे विष्णुम् अभिद्रवन् ॥
स ताड्यमानो ऽतिबलैर् दैत्यैः सर्वायुधोद्यतैः न चचाल हरिर् युद्धे ऽकम्प्यमान इवाचलः ॥
संसक्तश् च सुपर्णेन कालनेमिर् महासुरः सर्वप्राणेन महतीं गदाम् उद्यम्य बाहुभिः मुमोच ज्वलितां घोरां संरब्धो गरुडोपरि ॥
कर्मणा तेन दैत्यस्य विष्णुर् विस्मयम् आगमत् येन तस्य सुपर्णस्य पतिता मूर्ध्नि सा गदा ॥

Transliteración (IAST)

sa evam uktvā bahudhā kṣipan nārāyaṇaṃ raṇe vāgbhir apratirūpābhir yuddham evābhyarocayat ||
kṣipyamāṇo 'surendreṇa ya cukopa gadādharaḥ kṣamābalena manasā sasmitaṃ vākyam abravīt ||
alaṃ darpabalaṃ daitya sthiraṃ matkrodhajaṃ balam hatas tvaṃ darpajair doṣaiḥ kṣamāṃ yo 'tītya bhāṣase ||
adhamas tvaṃ mama mato dhig etat tava vāgbalam na tatra puruṣāḥ santi yatra garjanti yoṣitaḥ ||
ahaṃ tvāṃ daitya paśyāmi pūrveṣāṃ mārgagāminam prajāpatikṛtaṃ setuṃ ko bhittvā svastimān vrajet ||
adya tvāṃ nāśayiṣyāmi devavyāghātakāriṇam sveṣu sveṣu ca sthāneṣu sthāpayiṣyāmi devatāḥ ||
evaṃ bruvati vākyaṃ tu mṛdhe śrīvatsadhāriṇi jahāsa dānavaḥ krodhād dhastāṃś cakre ca sāyudhān ||
sa bāhuśatam udyamya sarvāstragrahaṇaṃ raṇe krodhād rudhiraraktākṣo viṣṇor vakṣasy atāḍayat ||
dānavāś cāpi samare mayatārapurogamāḥ udyatāyudhanistriṃśāḥ sarve viṣṇum abhidravan ||
sa tāḍyamāno 'tibalair daityaiḥ sarvāyudhodyataiḥ na cacāla harir yuddhe 'kampyamāna ivācalaḥ ||
saṃsaktaś ca suparṇena kālanemir mahāsuraḥ sarvaprāṇena mahatīṃ gadām udyamya bāhubhiḥ mumoca jvalitāṃ ghorāṃ saṃrabdho garuḍopari ||
karmaṇā tena daityasya viṣṇur vismayam āgamat yena tasya suparṇasya patitā mūrdhni sā gadā ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
स एवम् उक्त्वा बहुधाsa evam uktvā bahudhāон, сказав так многократно; так говоря многими способами
क्षिपन् नारायणं रणेkṣipan nārāyaṇaṃ raṇeоскорбляя Нараяну в битве; попрекая Нараяну в бою
वाग्भिर् अप्रतिरूपाभिर्vāgbhir apratirūpābhirнеподобающими речами; безобразными словами
युद्धम् एवाभ्यरोचयत्yuddham evābhyarocayatизбрал именно битву; предпочёл только сражение
क्षिप्यमाणो ऽसुरेन्द्रेणkṣipyamāṇo 'surendreṇaоскорбляемый владыкой асуров; будучи поносим царём демонов
य चुकोप गदाधरःya cukopa gadādharaḥГададхара не разгневался; держатель булавы не пришёл в ярость
क्षमाबलेन मनसाkṣamābalena manasāумом, сильным терпением; сердцем, укреплённым кротостью
सस्मितं वाक्यम् अब्रवीत्sasmitaṃ vākyam abravītс улыбкой сказал слово; улыбаясь, произнёс речь
अलं दर्पबलं दैत्यalaṃ darpabalaṃ daityaдовольно силы гордыни, дайтья; хватит мощи надменности, демон
स्थिरं मत्क्रोधजं बलम्sthiraṃ matkrodhajaṃ balamтверда сила, рождённая моим гневом; моя сила от гнева устойчива
हतस् त्वं दर्पजैर् दोषैःhatas tvaṃ darpajair doṣaiḥты убит пороками, рождёнными гордостью; ты уже поражён изъянами надменности
क्षमां यो ऽतीत्य भाषसेkṣamāṃ yo 'tītya bhāṣaseты, кто говорит, преступив терпение; говорящий за пределом кротости
अधमस् त्वं मम मतोadhamas tvaṃ mama matoты низший, по моему мнению; я считаю тебя низким
धिग् एतत् तव वाग्बलम्dhig etat tava vāgbalamпрочь эту твою силу речи; стыд этой твоей речевой мощи
न तत्र पुरुषाः सन्तिna tatra puruṣāḥ santiтам нет мужчин; там не бывает мужей
यत्र गर्जन्ति योषितःyatra garjanti yoṣitaḥгде рычат женщины; где кричат женщины
अहं त्वां दैत्य पश्यामिahaṃ tvāṃ daitya paśyāmiя вижу тебя, дайтья; я смотрю на тебя, демон
पूर्वेषां मार्गगामिनम्pūrveṣāṃ mārgagāminamидущего путём прежних; следующего дороге предков
प्रजापतिकृतं सेतुंprajāpatikṛtaṃ setuṃмост, созданный Праджапати; границу, установленную владыкой созданий
को भित्त्वा स्वस्तिमान् व्रजेत्ko bhittvā svastimān vrajetкто, сломав, уйдёт благополучным; кто разрушит и останется цел
अद्य त्वां नाशयिष्यामिadya tvāṃ nāśayiṣyāmiсегодня я тебя уничтожу; ныне я тебя погублю
देवव्याघातकारिणम्devavyāghātakāriṇamделающего вред богам; препятствующего девам
स्वेषु स्वेषु च स्थानेषुsveṣu sveṣu ca sthāneṣuи на своих местах; каждого в его положении
स्थापयिष्यामि देवताःsthāpayiṣyāmi devatāḥпоставлю божества; утвержу богов
एवं ब्रुवति वाक्यं तुevaṃ bruvati vākyaṃ tuкогда так произносил речь; пока он так говорил
मृधे श्रीवत्सधारिणिmṛdhe śrīvatsadhāriṇiв битве носитель Шриватсы; носителю Шриватсы в бою
जहास दानवः क्रोधाद्jahāsa dānavaḥ krodhādданава рассмеялся от гнева; демон засмеялся в ярости
धस्तांश् चक्रे च सायुधान्dhastāṃś cakre ca sāyudhānи сделал руки вооружёнными; и поднял вооружённые руки
स बाहुशतम् उद्यम्यsa bāhuśatam udyamyaон, подняв сотню рук; воздев сто рук
सर्वास्त्रग्रहणं रणेsarvāstragrahaṇaṃ raṇeдержащих всё оружие в битве; схвативших всякое оружие в бою
क्रोधाद् रुधिररक्ताक्षोkrodhād rudhiraraktākṣoот гнева с кроваво-красными глазами; яростью окровавивший глаза
विष्णोर् वक्षस्य् अताडयत्viṣṇor vakṣasy atāḍayatударил в грудь Вишну; поразил Вишну в грудь
दानवाश् चापि समरेdānavāś cāpi samareи данавы также в битве; демоны тоже в сражении
मयतारपुरोगमाःmayatārapurogamāḥво главе с Майей и Тарой; предводимые Майей и Тарой
उद्यतायुधनिस्त्रिंशाःudyatāyudhanistriṃśāḥс поднятым оружием и мечами; воздев оружие и клинки
सर्वे विष्णुम् अभिद्रवन्sarve viṣṇum abhidravanвсе побежали на Вишну; все бросились к Вишну
स ताड्यमानो ऽतिबलैर्sa tāḍyamāno 'tibalairон, ударяемый сверхсильными; он, избиваемый могучими
दैत्यैः सर्वायुधोद्यतैःdaityaiḥ sarvāyudhodyataiḥдайтьями, поднявшими всё оружие; демонами со всяким воздетым оружием
न चचाल हरिर् युद्धेna cacāla harir yuddheХари не дрогнул в битве; Хари в бою не сдвинулся
ऽकम्प्यमान इवाचलः'kampyamāna ivācalaḥсловно непоколебимая гора; как неподвижная скала
संसक्तश् च सुपर्णेन कालनेमिर् महासुरःsaṃsaktaś ca suparṇena kālanemir mahāsuraḥи сцепившийся с Супарной великий асура Каланеми; Каланеми-махасура, столкнувшийся с Гарудой
सर्वप्राणेन महतींsarvaprāṇena mahatīṃсо всей силой великую; всем дыханием огромную
गदाम् उद्यम्य बाहुभिःgadām udyamya bāhubhiḥпалицу подняв руками; булаву вознеся руками
मुमोच ज्वलितां घोरांmumoca jvalitāṃ ghorāṃвыпустил пылающую страшную; метнул горящую ужасную
संरब्धो गरुडोपरिsaṃrabdho garuḍopariразъярённый на Гаруде; гневный, стоя на Гаруде
कर्मणा तेन दैत्यस्यkarmaṇā tena daityasyaот того действия дайтьи; из-за этого поступка демона
विष्णुर् विस्मयम् आगमत्viṣṇur vismayam āgamatВишну пришёл в изумление; Вишну удивился
येन तस्य सुपर्णस्यyena tasya suparṇasyaкоторой того Супарны; от неё у Супарны
पतिता मूर्ध्नि सा गदाpatitā mūrdhni sā gadāта палица упала на голову; булава пала на темя
Traducción

Так, многими способами понося Нараяну в битве, Каланеми неподобающими речами избрал только сражение. Гададхара, поносимый владыкой асуров, не разгневался; с умом, укреплённым терпением, он улыбнулся и сказал: «Довольно силы гордыни, дайтья; тверда сила, рождённая моим гневом. Ты уже убит пороками, рождёнными гордостью, раз говоришь, преступив терпение. Я считаю тебя низким; стыд этой твоей силе речи. Там нет настоящих мужей, где рычат женщины. Я вижу, дайтья, что ты идёшь путём прежних: кто разрушит границу, установленную Праджапати, и уйдёт благополучным? Сегодня я уничтожу тебя, вредящего богам, и поставлю божества каждого на своё место». Когда носитель Шриватсы говорил так в битве, данава рассмеялся от гнева и поднял вооружённые руки. Воздев сотню рук, схвативших всё оружие, он с кроваво-красными глазами ударил Вишну в грудь. Данавы во главе с Майей и Тарой также подняли оружие и мечи и все бросились на Вишну. Но Хари, ударяемый сверхсильными дайтьями со всем поднятым оружием, в битве не дрогнул, словно неподвижная гора. Тогда великий асура Каланеми, сцепившись с Супарной и разъярившись на Гаруде, всей силой поднял руками великую палицу и метнул её, пылающую и страшную. Вишну удивился этому действию дайтьи: та палица упала на голову Супарны.

Versión

7e66d75b4ef4 · publicado 22 jun 2026, 3:31:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con