Harivaṃśa
Свадьба Анируддхи и смерть РукмиHV 89.17-24
466 / 607
Harivaṃśa · HV 89.17-24
Devanāgarī

अथाश्मकानाम् अधिपो वेणुदारिर् उदारधीः अक्षः श्रुतर्वा चाणूरः क्राथश् चैवांशुमान् अपि ॥
जयत्सेनः कलिङ्गानाम् अधिपश् च महाबलः पाण्ड्यश् च नृपतिः श्रीमान् ऋषीकाधिपतिस् तथा ॥
एते संमन्त्र्य राजानो दाक्षिणात्या महर्द्धयः अभिगम्याब्रुवन् सर्वे रुक्मिणं रहसि प्रभुम् ॥
भवान् अक्षेषु कुशलो वयं चापि रिरंसवः प्रियद्यूतश् च रामो ऽसाव् अक्षेष्व् अनिपुणो ऽपि च ॥
ते भवन्तं पुरस्कृत्य जेतुम् इच्छाम तं वयम् इत्य् उक्तो रोचयाम् आस द्यूतं रुक्मी महारथः ॥
ते शुभां काञ्चनस्तम्भां कुसुमैर् भूषिताजिराम् सभाम् आविविशुर् हृष्टाः सिक्तां चन्दनवारिणा ॥
तां प्रविश्य ततः सर्वे शुभ्रस्रगनुलेपनाः सौवर्णेष्व् आसनेष्व् आसां चक्रिरे विजिगीषवः ॥
आहूतो बलदेवस् तु कितवैर् अक्षकोविदैः बाढम् इत्य् अब्रवीद्द् हृष्टः सह दीव्याम पण्यताम् ॥

Transliteración (IAST)

athāśmakānām adhipo veṇudārir udāradhīḥ akṣaḥ śrutarvā cāṇūraḥ krāthaś caivāṃśumān api ||
jayatsenaḥ kaliṅgānām adhipaś ca mahābalaḥ pāṇḍyaś ca nṛpatiḥ śrīmān ṛṣīkādhipatis tathā ||
ete saṃmantrya rājāno dākṣiṇātyā maharddhayaḥ abhigamyābruvan sarve rukmiṇaṃ rahasi prabhum ||
bhavān akṣeṣu kuśalo vayaṃ cāpi riraṃsavaḥ priyadyūtaś ca rāmo 'sāv akṣeṣv anipuṇo 'pi ca ||
te bhavantaṃ puraskṛtya jetum icchāma taṃ vayam ity ukto rocayām āsa dyūtaṃ rukmī mahārathaḥ ||
te śubhāṃ kāñcanastambhāṃ kusumair bhūṣitājirām sabhām āviviśur hṛṣṭāḥ siktāṃ candanavāriṇā ||
tāṃ praviśya tataḥ sarve śubhrasraganulepanāḥ sauvarṇeṣv āsaneṣv āsāṃ cakrire vijigīṣavaḥ ||
āhūto baladevas tu kitavair akṣakovidaiḥ bāḍham ity abravīdd hṛṣṭaḥ saha dīvyāma paṇyatām ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अथाश्मकानाम् अधिपोathāśmakānām adhipoзатем ашмаков владыка; затем владыка ашмаков
वेणुदारिर् उदारधीःveṇudārir udāradhīḥВенудари, благородный умом; благородный Венудари
अक्षः श्रुतर्वा चाणूरःakṣaḥ śrutarvā cāṇūraḥАкша, Шрутарва и Чанура; Акша, Шрутарва, Чанура
क्राथश् चैवांशुमान् अपिkrāthaś caivāṃśumān apiи Кратха, и Аншуман также; Кратха и Аншуман
जयत्सेनः कलिङ्गानाम्jayatsenaḥ kaliṅgānāmДжаятсена калингов; Джаятсена, владыка калингов
अधिपश् च महाबलःadhipaś ca mahābalaḥи владыка великосильный; могучий правитель
पाण्ड्यश् च नृपतिः श्रीमान्pāṇḍyaś ca nṛpatiḥ śrīmānи Пандья, царь славный; славный царь Пандья
ऋषीकाधिपतिस् तथाṛṣīkādhipatis tathāи владыка ршиков также; а также владыка ршиков
एते संमन्त्र्य राजानोete saṃmantrya rājānoэти, посовещавшись, цари; эти цари посовещались
दाक्षिणात्या महर्द्धयःdākṣiṇātyā maharddhayaḥюжане, великого богатства; могущественные южные владыки
अभिगम्याब्रुवन् सर्वेabhigamyābruvan sarveподойдя, сказали все; все подошли и сказали
रुक्मिणं रहसि प्रभुम्rukmiṇaṃ rahasi prabhumРукми в тайне, владыке; Рукми, владыке, наедине
भवान् अक्षेषु कुशलोbhavān akṣeṣu kuśaloты в костях искусен; ты искусен в игре в кости
वयं चापि रिरंसवःvayaṃ cāpi riraṃsavaḥи мы также желающие играть; и мы тоже хотим играть
प्रियद्यूतश् च रामो ऽसाव्priyadyūtaś ca rāmo 'sāvи любящий игру тот Рама; а Рама любит кости
अक्षेष्व् अनिपुणो ऽपि चakṣeṣv anipuṇo 'pi caв костях неискусный хотя и; хотя играть не умеет
ते भवन्तं पुरस्कृत्यte bhavantaṃ puraskṛtyaмы, тебя поставив впереди; поставив тебя во главе
जेतुम् इच्छाम तं वयम्jetum icchāma taṃ vayamпобедить желаем его мы; мы хотим победить его
इत्य् उक्तो रोचयाम् आसity ukto rocayām āsaтак сказанный, одобрил; услышав это, одобрил
द्यूतं रुक्मी महारथःdyūtaṃ rukmī mahārathaḥигру Рукми, махаратха; игру Рукми-махаратха
ते शुभां काञ्चनस्तम्भांte śubhāṃ kāñcanastambhāṃони прекрасную с золотыми столбами; они в прекрасный зал с золотыми столбами
कुसुमैर् भूषिताजिराम्kusumair bhūṣitājirāmцветами украшенный двор; с двором, украшенным цветами
सभाम् आविविशुर् हृष्टाःsabhām āviviśur hṛṣṭāḥв зал вошли радостные; радостно вошли
सिक्तां चन्दनवारिणाsiktāṃ candanavāriṇāокроплённый сандаловой водой; окроплённый сандаловой водой
तां प्रविश्य ततः सर्वेtāṃ praviśya tataḥ sarveв неё войдя затем все; затем все вошли туда
शुभ्रस्रगनुलेपनाःśubhrasraganulepanāḥс белыми гирляндами и мазями; в белых гирляндах и умащениях
सौवर्णेष्व् आसनेष्व् आसांsauvarṇeṣv āsaneṣv āsāṃна золотых сиденьях сидение; уселись на золотых сиденьях
चक्रिरे विजिगीषवःcakrire vijigīṣavaḥсделали, желающие победить; желая одержать победу
आहूतो बलदेवस् तुāhūto baladevas tuприглашённый Баладева же; Баладеву пригласили
कितवैर् अक्षकोविदैःkitavair akṣakovidaiḥигроками, знатоками костей; плутами, знатоками костей
बाढम् इत्य् अब्रवीद्द् हृष्टःbāḍham ity abravīdd hṛṣṭaḥ«хорошо» так сказал радостный; он радостно сказал: «Хорошо»
सह दीव्याम पण्यताम्saha dīvyāma paṇyatāmвместе сыграем, пусть будет ставка; сыграем вместе, назначайте ставку
Traducción

Затем владыка ашмаков, благородный Венудари, Акша, Шрутарва, Чанура, Кратха, Аншуман, могучий Джаятсена, владыка калингов, славный царь Пандья и владыка ршиков — эти могущественные южные цари посовещались, подошли к Рукми наедине и сказали: «Ты искусен в костях, и мы тоже хотим сыграть. Этот Рама любит игру, хотя в костях неискусен. Поставив тебя во главе, мы хотим победить его». Услышав это, махаратха Рукми одобрил игру. Радостные, они вошли в прекрасный зал с золотыми столбами, двором, украшенным цветами и окроплённым сандаловой водой. Войдя туда, все они, в белых гирляндах и умащениях, уселись на золотые сиденья, желая победы. Баладеву пригласили плуты, знатоки костей, и он радостно сказал: «Хорошо. Сыграем вместе, назначайте ставку».

Versión

7a248144c747 · publicado 22 jun 2026, 4:57:45 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con