Mahābhārata
Saṃbhava-parva (The Birth of the Pāṇḍavas (Yudhiṣṭhira, Bhīma, Arjuna))1.114.55–62
666 / 15823
Mahābhārata · 1.114.55–62
Devanāgarī

धातार्यमा च मित्रश् च वरुणो ऽंशो भगस् तथा ॥
इन्द्रो विवस्वान् पूषा च त्वष्टा च सविता तथा ॥
पर्जन्यश् चैव विष्णुश् च आदित्याः पावकार्चिषः ॥
महिमानं पाण्डवस्य वर्धयन्तो ऽम्बरे स्थिताः ॥
मृगव्याधश् च शर्वश् च निरृतिश् च महायशाः ॥
अजैकपाद् अहिर्बुध्न्यः पिनाकी च परंतपः ॥
दहनो ऽथेश्वरश् चैव कपाली च विशां पते ॥
स्थाणुर् भवश् च भगवान् रुद्रास् तत्रावतस्थिरे ॥
अश्विनौ वसवश् चाष्टौ मरुतश् च महाबलाः ॥
विश्वेदेवास् तथा साध्यास् तत्रासन् परिसंस्थिताः ॥
कर्कोटको ऽथ शेषश् च वासुकिश् च भुजंगमः ॥
कच्छपश् चापकुण्डश् च तक्षकश् च महोरगः ॥
आययुस् तेजसा युक्ता महाक्रोधा महाबलाः ॥
एते चान्ये च बहवस् तत्र नागा व्यवस्थिताः ॥
तार्क्ष्यश् चारिष्टनेमिश् च गरुडश् चासितध्वजः ॥
अरुणश् चारुणिश् चैव वैनतेया व्यवस्थिताः ॥

Transliteración (IAST)

dhātāryamā ca mitraś ca varuṇo 'ṃśo bhagas tathā ||
indro vivasvān pūṣā ca tvaṣṭā ca savitā tathā ||
parjanyaś caiva viṣṇuś ca ādityāḥ pāvakārciṣaḥ ||
mahimānaṃ pāṇḍavasya vardhayanto 'mbare sthitāḥ ||
mṛgavyādhaś ca śarvaś ca nirṛtiś ca mahāyaśāḥ ||
ajaikapād ahirbudhnyaḥ pinākī ca paraṃtapaḥ ||
dahano 'theśvaraś caiva kapālī ca viśāṃ pate ||
sthāṇur bhavaś ca bhagavān rudrās tatrāvatasthire ||
aśvinau vasavaś cāṣṭau marutaś ca mahābalāḥ ||
viśvedevās tathā sādhyās tatrāsan parisaṃsthitāḥ ||
karkoṭako 'tha śeṣaś ca vāsukiś ca bhujaṃgamaḥ ||
kacchapaś cāpakuṇḍaś ca takṣakaś ca mahoragaḥ ||
āyayus tejasā yuktā mahākrodhā mahābalāḥ ||
ete cānye ca bahavas tatra nāgā vyavasthitāḥ ||
tārkṣyaś cāriṣṭanemiś ca garuḍaś cāsitadhvajaḥ ||
aruṇaś cāruṇiś caiva vainateyā vyavasthitāḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
धाता अर्यमा च मित्रः च वरुणः अंशः भगः तथाdhātā aryamā ca mitraḥ ca varuṇaḥ aṃśaḥ bhagaḥ tathāDhatri, Aryaman, Mitra, Varuna, Ansha, Bhaga,
इन्द्रः विवस्वान् पूषा च त्वष्टा च सविता तथाindraḥ vivasvān pūṣā ca tvaṣṭā ca savitā tathāIndra, Vivasvan, Pushan, Tvashtri, Savitri,
पर्जन्यः च एव विष्णुः च आदित्याः पावकार्चिषःparjanyaḥ ca eva viṣṇuḥ ca ādityāḥ pāvakārciṣaḥParjanya and Vishnu — [these] Adityas, blazing like fire,
महिमानं पाण्डवस्य वर्धयन्तः अम्बरे स्थिताःmahimānaṃ pāṇḍavasya vardhayantaḥ ambare sthitāḥstood in the sky, magnifying the glory [of] the Pandava (Arjuna);
मृगव्याधः च शर्वः च निरृतिः च महायशाःmṛgavyādhaḥ ca śarvaḥ ca nirṛtiḥ ca mahāyaśāḥMrigavyadha, Sharva, the greatly renowned Nirriti,
अजैकपाद् अहिर्बुध्न्यः पिनाकी च परंतपःajaikapād ahirbudhnyaḥ pinākī ca paraṃtapaḥAjaikapad, Ahirbudhnya, Pinakin — the scourge of foes,
दहनः अथ ईश्वरः च एव कपाली च विशां पतेdahanaḥ atha īśvaraḥ ca eva kapālī ca viśāṃ pateDahana, Ishvara, Kapalin, O lord of the people,
स्थाणुः भवः च भगवान् रुद्राः तत्र अवतस्थिरेsthāṇuḥ bhavaḥ ca bhagavān rudrāḥ tatra avatasthireSthanu, the lord Bhava — [these] Rudras appeared there;
अश्विनौ वसवः च अष्टौ मरुतः च महाबलाःaśvinau vasavaḥ ca aṣṭau marutaḥ ca mahābalāḥthe two Ashvins, the eight Vasus, and the mighty Maruts,
विश्वेदेवाः तथा साध्याः तत्र आसन् परिसंस्थिताःviśvedevāḥ tathā sādhyāḥ tatra āsan parisaṃsthitāḥthe Vishvedevas and the Sadhyas were present there, arrayed around;
कर्कोटकः अथ शेषः च वासुकिः च भुजंगमःkarkoṭakaḥ atha śeṣaḥ ca vāsukiḥ ca bhujaṃgamaḥKarkotaka, Shesha, the serpent Vasuki,
कच्छपः च अपकुण्डः च तक्षकः च महोरगःkacchapaḥ ca apakuṇḍaḥ ca takṣakaḥ ca mahoragaḥKachchhapa, Apakunda, and the great serpent Takshaka —
आययुः तेजसा युक्ताः महाक्रोधाः महाबलाःāyayuḥ tejasā yuktāḥ mahākrodhāḥ mahābalāḥcame, full of splendor, greatly wrathful, mighty;
एते च अन्ये च बहवः तत्र नागाः व्यवस्थिताःete ca anye ca bahavaḥ tatra nāgāḥ vyavasthitāḥthese and many other nagas were arrayed there;
तार्क्ष्यः च अरिष्टनेमिः च गरुडः च असितध्वजःtārkṣyaḥ ca ariṣṭanemiḥ ca garuḍaḥ ca asitadhvajaḥTarkshya, Arishtanemi, Garuda, Asitadhvaja,
अरुणः च अरुणिः च एव वैनतेयाः व्यवस्थिताःaruṇaḥ ca aruṇiḥ ca eva vainateyāḥ vyavasthitāḥAruna and Aruni — [these] sons of Vinata stood arrayed
धातार्यमाdhātāryamāoriginal form "dhātāryamā", added to complete the word-by-word coverage
मित्रश्mitraśoriginal form "mitraś", added to complete the word-by-word coverage
वरुणोvaruṇooriginal form "varuṇo", added to complete the word-by-word coverage
ऽंशो'ṃśooriginal form "'ṃśo", added to complete the word-by-word coverage
भगस्bhagasoriginal form "bhagas", added to complete the word-by-word coverage
इन्द्रोindrooriginal form "indro", added to complete the word-by-word coverage
पर्जन्यश्parjanyaśoriginal form "parjanyaś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
विष्णुश्viṣṇuśoriginal form "viṣṇuś", added to complete the word-by-word coverage
वर्धयन्तोvardhayantooriginal form "vardhayanto", added to complete the word-by-word coverage
ऽम्बरे'mbareoriginal form "'mbare", added to complete the word-by-word coverage
मृगव्याधश्mṛgavyādhaśoriginal form "mṛgavyādhaś", added to complete the word-by-word coverage
शर्वश्śarvaśoriginal form "śarvaś", added to complete the word-by-word coverage
निरृतिश्nirṛtiśoriginal form "nirṛtiś", added to complete the word-by-word coverage
दहनोdahanooriginal form "dahano", added to complete the word-by-word coverage
ऽथेश्वरश्'theśvaraśoriginal form "'theśvaraś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
स्थाणुर्sthāṇuroriginal form "sthāṇur", added to complete the word-by-word coverage
भवश्bhavaśoriginal form "bhavaś", added to complete the word-by-word coverage
रुद्रास्rudrāsoriginal form "rudrās", added to complete the word-by-word coverage
तत्रावतस्थिरेtatrāvatasthireoriginal form "tatrāvatasthire", added to complete the word-by-word coverage
वसवश्vasavaśoriginal form "vasavaś", added to complete the word-by-word coverage
चाष्टौcāṣṭauoriginal form "cāṣṭau", added to complete the word-by-word coverage
मरुतश्marutaśoriginal form "marutaś", added to complete the word-by-word coverage
विश्वेदेवास्viśvedevāsoriginal form "viśvedevās", added to complete the word-by-word coverage
साध्यास्sādhyāsoriginal form "sādhyās", added to complete the word-by-word coverage
तत्रासन्tatrāsanoriginal form "tatrāsan", added to complete the word-by-word coverage
कर्कोटकोkarkoṭakooriginal form "karkoṭako", added to complete the word-by-word coverage
ऽथ'thaoriginal form "'tha", added to complete the word-by-word coverage
शेषश्śeṣaśoriginal form "śeṣaś", added to complete the word-by-word coverage
वासुकिश्vāsukiśoriginal form "vāsukiś", added to complete the word-by-word coverage
कच्छपश्kacchapaśoriginal form "kacchapaś", added to complete the word-by-word coverage
चापकुण्डश्cāpakuṇḍaśoriginal form "cāpakuṇḍaś", added to complete the word-by-word coverage
तक्षकश्takṣakaśoriginal form "takṣakaś", added to complete the word-by-word coverage
आययुस्āyayusoriginal form "āyayus", added to complete the word-by-word coverage
युक्ताyuktāoriginal form "yuktā", added to complete the word-by-word coverage
महाक्रोधाmahākrodhāoriginal form "mahākrodhā", added to complete the word-by-word coverage
चान्येcānyeoriginal form "cānye", added to complete the word-by-word coverage
बहवस्bahavasoriginal form "bahavas", added to complete the word-by-word coverage
नागाnāgāoriginal form "nāgā", added to complete the word-by-word coverage
तार्क्ष्यश्tārkṣyaśoriginal form "tārkṣyaś", added to complete the word-by-word coverage
चारिष्टनेमिश्cāriṣṭanemiśoriginal form "cāriṣṭanemiś", added to complete the word-by-word coverage
गरुडश्garuḍaśoriginal form "garuḍaś", added to complete the word-by-word coverage
चासितध्वजःcāsitadhvajaḥoriginal form "cāsitadhvajaḥ", added to complete the word-by-word coverage
अरुणश्aruṇaśoriginal form "aruṇaś", added to complete the word-by-word coverage
चारुणिश्cāruṇiśoriginal form "cāruṇiś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaoriginal form "caiva", added to complete the word-by-word coverage
वैनतेयाvainateyāoriginal form "vainateyā", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

“Dhatri, Aryaman, Mitra, Varuna, Ansha, Bhaga, Indra, Vivasvan, Pushan, Tvashtri, Savitri, Parjanya and Vishnu — these Adityas, blazing like fire, stood in the sky, magnifying the glory of the Pandava. Mrigavyadha, Sharva, the greatly renowned Nirriti, Ajaikapad, Ahirbudhnya, Pinakin the scourge of foes, Dahana, Ishvara, Kapalin, O lord of the people, Sthanu, the lord Bhava — these Rudras appeared there; the two Ashvins, the eight Vasus, the mighty Maruts, the Vishvedevas and the Sadhyas were present there, arrayed around. Karkotaka, Shesha, the serpent Vasuki, Kachchhapa, Apakunda and the great serpent Takshaka came, full of splendor, greatly wrathful, mighty; these and many other nagas were arrayed there; Tarkshya, Arishtanemi, Garuda, Asitadhvaja, Aruna and Aruni — these sons of Vinata stood arrayed.”

Versión

7742059b902e · publicado 12 jul 2026, 16:41:49 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con