Mahābhārata
Dyūta-parva (dhṛtarāṣṭra-anujñā, indraprastha-prayāṇa) (Dhṛtarāṣṭra's Permission and the Return to Indraprastha)2.65.6–9
2709 / 15823
Mahābhārata · 2.65.6–9
Devanāgarī

न वैराण्य् अभिजानन्ति गुणान् पश्यन्ति नागुणान् ॥
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः ॥
संवादे परुषाण्य् आहुर् युधिष्ठिर नराधमाः ॥
प्रत्याहुर् मध्यमास् त्व् एतान् उक्ताः परुषम् उत्तरम् ॥
नैवोक्ता नैव चानुक्ता अहिताः परुषा गिरः ॥
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा उत्तमपूरुषाः ॥
स्मरन्ति सुकृतान्य् एव न वैराणि कृतान्य् अपि ॥
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययम् आत्मनः ॥

Transliteración (IAST)

na vairāṇy abhijānanti guṇān paśyanti nāguṇān ||
virodhaṃ nādhigacchanti ye ta uttamapūruṣāḥ ||
saṃvāde paruṣāṇy āhur yudhiṣṭhira narādhamāḥ ||
pratyāhur madhyamās tv etān uktāḥ paruṣam uttaram ||
naivoktā naiva cānuktā ahitāḥ paruṣā giraḥ ||
pratijalpanti vai dhīrāḥ sadā uttamapūruṣāḥ ||
smaranti sukṛtāny eva na vairāṇi kṛtāny api ||
santaḥ prativijānanto labdhvā pratyayam ātmanaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
न वैराण्य् अभिजानन्ति गुणान् पश्यन्ति न अगुणान्na vairāṇy abhijānanti guṇān paśyanti na aguṇān'they do not remember enmity, they see virtues and not faults,
विरोधं न अधिगच्छन्ति ये त उत्तम-पूरुषाःvirodhaṃ na adhigacchanti ye ta uttama-pūruṣāḥthey do not enter into conflict -- such are the highest of men;
संवादे परुषाण्य् आहुर् युधिष्ठिर नर-अधमाःsaṃvāde paruṣāṇy āhur yudhiṣṭhira nara-adhamāḥin dispute the lowest of men speak harshly, O Yudhishthira;
प्रत्याहुर् मध्यमास् त्व् एतान् उक्ताः परुषम् उत्तरम्pratyāhur madhyamās tv etān uktāḥ paruṣam uttaramthe middling reply only to those to whom a harsh word has been spoken, in kind;
न एव उक्ता न एव च अनुक्ता अहिताः परुषा गिरःna eva uktā na eva ca anuktā ahitāḥ paruṣā giraḥneither to spoken nor to unspoken unkind, harsh words
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा उत्तम-पूरुषाःpratijalpanti vai dhīrāḥ sadā uttama-pūruṣāḥdo the steadfast reply [with abuse] -- ever the highest of men;
स्मरन्ति सु-कृतान्य् एव न वैराणि कृतान्य् अपिsmaranti su-kṛtāny eva na vairāṇi kṛtāny apithey remember only good deeds, not the enmities done against them --
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययम् आत्मनःsantaḥ prativijānanto labdhvā pratyayam ātmanaḥthe virtuous, acknowledging [goodness], having found assurance in themselves.'
नागुणान्nāguṇānoriginal form "nāguṇān", added to complete the word-by-word coverage
नाधिगच्छन्तिnādhigacchantioriginal form "nādhigacchanti", added to complete the word-by-word coverage
उत्तमपूरुषाःuttamapūruṣāḥoriginal form "uttamapūruṣāḥ", added to complete the word-by-word coverage
नराधमाःnarādhamāḥoriginal form "narādhamāḥ", added to complete the word-by-word coverage
नैवोक्ताnaivoktāoriginal form "naivoktā", added to complete the word-by-word coverage
नैवnaivaoriginal form "naiva", added to complete the word-by-word coverage
चानुक्ताcānuktāoriginal form "cānuktā", added to complete the word-by-word coverage
उत्तमपूरुषाःuttamapūruṣāḥoriginal form "uttamapūruṣāḥ", added to complete the word-by-word coverage
सुकृतान्य्sukṛtānyoriginal form "sukṛtāny", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

[Dhritarashtra:] 'They do not remember enmity, they see virtues and not faults, they do not enter into conflict -- such are the highest of men. In dispute, harsh words are spoken by the lowest of men, O Yudhishthira; the middling reply only to those who have spoken harshly to them -- word for word; but to unkind, harsh speech, whether spoken or unspoken, the steadfast do not answer with abuse at all -- ever the highest of men. They remember only good deeds, not the enmities done against them -- the virtuous, who acknowledge goodness, having found assurance in themselves.'

Versión

6e5bf71050fd · publicado 16 jul 2026, 16:12:36 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con