Mahābhārata 3.45.29-36

Devanāgarī

भवांश् चास्मन्नियोगेन यातु तावन् महीतलम् ॥
काम्यके द्रक्ष्यसे वीरं निवसन्तं युधिष्ठिरम् ॥
स वाच्यो मम संदेशाद् धर्मात्मा सत्यसंगरः ॥
नोत्कण्ठा फल्गुने कार्या कृतास्त्रः शीघ्रम् एष्यति ॥
नाशुद्धबाहुवीर्येण नाकृतास्त्रेण वा रणे ॥
भीष्मद्रोणादयो युद्धे शक्याः प्रतिसमासितुम् ॥
गृहीतास्त्रो गुडाकेशो महाबाहुर् महामनाः ॥
नृत्तवादित्रगीतानां दिव्यानां पारम् एयिवान् ॥
भवान् अपि विविक्तानि तीर्थानि मनुजेश्वर ॥
भ्रातृभिः सहितः सर्वैर् द्रष्टुम् अर्हत्य् अरिंदम ॥
तीर्थेष्व् आप्लुत्य पुण्येषु विपाप्मा विगतज्वरः ॥
राज्यं भोक्ष्यसि राजेन्द्र सुखी विगतकल्मषः ॥
भवांश् चैनं द्विजश्रेष्ठ पर्यटन्तं महीतले ॥
त्रातुम् अर्हति विप्राग्र्य तपोबलसमन्वितः ॥
गिरिदुर्गेषु हि सदा देशेषु विषमेषु च ॥
वसन्ति राक्षसा रौद्रास् तेभ्यो रक्षेत् सदा भवान् ॥

Transliteración (IAST)

bhavāṃś cāsmanniyogena yātu tāvan mahītalam ||
kāmyake drakṣyase vīraṃ nivasantaṃ yudhiṣṭhiram ||
sa vācyo mama saṃdeśād dharmātmā satyasaṃgaraḥ ||
notkaṇṭhā phalgune kāryā kṛtāstraḥ śīghram eṣyati ||
nāśuddhabāhuvīryeṇa nākṛtāstreṇa vā raṇe ||
bhīṣmadroṇādayo yuddhe śakyāḥ pratisamāsitum ||
gṛhītāstro guḍākeśo mahābāhur mahāmanāḥ ||
nṛttavāditragītānāṃ divyānāṃ pāram eyivān ||
bhavān api viviktāni tīrthāni manujeśvara ||
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvair draṣṭum arhaty ariṃdama ||
tīrtheṣv āplutya puṇyeṣu vipāpmā vigatajvaraḥ ||
rājyaṃ bhokṣyasi rājendra sukhī vigatakalmaṣaḥ ||
bhavāṃś cainaṃ dvijaśreṣṭha paryaṭantaṃ mahītale ||
trātum arhati viprāgrya tapobalasamanvitaḥ ||
giridurgeṣu hi sadā deśeṣu viṣameṣu ca ||
vasanti rākṣasā raudrās tebhyo rakṣet sadā bhavān ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

भवांश् चास्मन्नियोगेन यातु तावन् महीतलम् ॥ काम्यके द्रक्ष्यसे वीरं निवसन्तं युधिष्ठिरम् ॥ स वाच्यो मम संदेशाद् धर्मात्मा सत्यसंगरः ॥ नोत्कण्ठा फल्गुने कार्या कृतास्त्रः शीघ्रम् एष्यति ॥ नाशुद्धबाहुवीर्येण नाकृतास्त्रेण वा रणे ॥ भीष्मद्रोणादयो युद्धे शक्याः प्रतिसमासितुम् ॥ गृहीतास्त्रो गुडाकेशो महाबाहुर् महामनाः ॥ नृत्तवादित्रगीतानां दिव्यानां पारम् एयिवान् ॥ भवान् अपि विविक्तानि तीर्थानि मनुजेश्वर ॥ भ्रातृभिः सहितः सर्वैर् द्रष्टुम् अर्हत्य् अरिंदम ॥ तीर्थेष्व् आप्लुत्य पुण्येषु विपाप्मा विगतज्वरः ॥ राज्यं भोक्ष्यसि राजेन्द्र सुखी विगतकल्मषः ॥ भवांश् चैनं द्विजश्रेष्ठ पर्यटन्तं महीतले ॥ त्रातुम् अर्हति विप्राग्र्य तपोबलसमन्वितः ॥ गिरिदुर्गेषु हि सदा देशेषु विषमेषु च ॥ वसन्ति राक्षसा रौद्रास् तेभ्यो रक्षेत् सदा भवान् ॥bhavāṃś cāsmanniyogena yātu tāvan mahītalam || kāmyake drakṣyase vīraṃ nivasantaṃ yudhiṣṭhiram || sa vācyo mama saṃdeśād dharmātmā satyasaṃgaraḥ || notkaṇṭhā phalgune kāryā kṛtāstraḥ śīghram eṣyati || nāśuddhabāhuvīryeṇa nākṛtāstreṇa vā raṇe || bhīṣmadroṇādayo yuddhe śakyāḥ pratisamāsitum || gṛhītāstro guḍākeśo mahābāhur mahāmanāḥ || nṛttavāditragītānāṃ divyānāṃ pāram eyivān || bhavān api viviktāni tīrthāni manujeśvara || bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvair draṣṭum arhaty ariṃdama || tīrtheṣv āplutya puṇyeṣu vipāpmā vigatajvaraḥ || rājyaṃ bhokṣyasi rājendra sukhī vigatakalmaṣaḥ || bhavāṃś cainaṃ dvijaśreṣṭha paryaṭantaṃ mahītale || trātum arhati viprāgrya tapobalasamanvitaḥ || giridurgeṣu hi sadā deśeṣu viṣameṣu ca || vasanti rākṣasā raudrās tebhyo rakṣet sadā bhavān ||Indra sends Lomasha down to earth to Yudhishthira, telling him not to grieve for Arjuna who will soon return with the weapons, and advises the Pandavas to visit the sacred places under Lomasha's protection.

Traducción

Indra continued: 'And you, by our command, go now to the earth. In Kamyaka you will see the hero Yudhishthira. Tell that truthful king of dharma, at my bidding: let him not grieve for Phalguna; having gained the weapons, he will return soon. Without purified strength of arm and without weapons gained, it is not possible in battle to stand against Bhishma, Drona, and the others. Gudakesha has already received the weapons and reached the utmost limit in divine dance, music, and song. And you, king of men, together with all your brothers, should visit the secluded tirthas. Having bathed in the sacred places, freed of sin and fever, you will rule your kingdom happily and purified. And you, best of the twice-born, by the power of your austerity must protect him as he wanders over the earth: for in mountain strongholds and difficult regions terrible rakshasas always dwell.'

Comentario

Indra does not merely console Yudhishthira but turns his exile into a pilgrimage. The waiting for Arjuna is to become a time of purification, not fruitless sorrow.

Versión

fbe412902ce4 · publicado 16 jul 2026, 16:51:20 UTC

Disponible enRUEN