Mahābhārata 3.48.27-39

Devanāgarī

अथैनम् अब्रवीद् राजा तस्मिन् वीरसमागमे ॥
शृण्वत्सु तेषु सर्वेषु धृष्टद्युम्नमुखेषु च ॥
प्रतिगृह्णामि ते वाचं सत्याम् एतां जनार्दन ॥
अमित्रान् मे महाबाहो सानुबन्धान् हनिष्यसि ॥
वर्षात् त्रयोदशाद् ऊर्ध्वं सत्यं मां कुरु केशव ॥
प्रतिज्ञातो वने वासो राजमध्ये मया ह्य् अयम् ॥
तद् धर्मराजवचनं प्रतिश्रुत्य सभासदः ॥
धृष्टद्युम्नपुरोगास् ते शमयाम् आसुर् अञ्जसा ॥
केशवं मधुरैर् वाक्यैः कालयुक्तैर् अमर्षितम् ॥
पाञ्चालीं चाहुर् अक्लिष्टां वासुदेवस्य शृण्वतः ॥
दुर्योधनस् तव क्रोधाद् देवि त्यक्ष्यति जीवितम् ॥
प्रतिजानीम ते सत्यं मा शुचो वरवर्णिनि ॥
ये स्म ते कुपितां कृष्णे दृष्ट्वा त्वां प्राहसंस् तदा ॥
मांसानि तेषां खादन्तो हसिष्यन्ति मृगद्विजाः ॥
पास्यन्ति रुधिरं तेषां गृध्रा गोमायवस् तथा ॥
उत्तमाङ्गानि कर्षन्तो यैस् त्वं कृष्टा सभातले ॥
तेषां द्रक्ष्यसि पाञ्चालि गात्राणि पृथिवीतले ॥
क्रव्यादैः कृष्यमाणानि भक्ष्यमाणानि चासकृत् ॥
परिक्लिष्टासि यैस् तत्र यैश् चापि समुपेक्षिता ॥
तेषाम् उत्कृत्तशिरसां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥
एवं बहुविधा वाचस् तदोचुः पुरुषर्षभाः ॥
सर्वे तेजस्विनः शूराः सर्वे चाहतलक्षणाः ॥
ते धर्मराजेन वृता वर्षाद् ऊर्ध्वं त्रयोदशात् ॥
पुरस्कृत्योपयास्यन्ति वासुदेवं महारथाः ॥
रामश् च कृष्णश् च धनंजयश् च; प्रद्युम्नसाम्बौ युयुधानभीमौ ॥
माद्रीसुतौ केकयराजपुत्राः; पाञ्चालपुत्राः सह धर्मराज्ञा ॥
एतान् सर्वांल् लोकवीरान् अजेयान्; महात्मनः सानुबन्धान् ससैन्यान् ॥
को जीवितार्थी समरे प्रत्युदीयात्; क्रुद्धान् सिंहान् केसरिणो यथैव ॥

Transliteración (IAST)

athainam abravīd rājā tasmin vīrasamāgame ||
śṛṇvatsu teṣu sarveṣu dhṛṣṭadyumnamukheṣu ca ||
pratigṛhṇāmi te vācaṃ satyām etāṃ janārdana ||
amitrān me mahābāho sānubandhān haniṣyasi ||
varṣāt trayodaśād ūrdhvaṃ satyaṃ māṃ kuru keśava ||
pratijñāto vane vāso rājamadhye mayā hy ayam ||
tad dharmarājavacanaṃ pratiśrutya sabhāsadaḥ ||
dhṛṣṭadyumnapurogās te śamayām āsur añjasā ||
keśavaṃ madhurair vākyaiḥ kālayuktair amarṣitam ||
pāñcālīṃ cāhur akliṣṭāṃ vāsudevasya śṛṇvataḥ ||
duryodhanas tava krodhād devi tyakṣyati jīvitam ||
pratijānīma te satyaṃ mā śuco varavarṇini ||
ye sma te kupitāṃ kṛṣṇe dṛṣṭvā tvāṃ prāhasaṃs tadā ||
māṃsāni teṣāṃ khādanto hasiṣyanti mṛgadvijāḥ ||
pāsyanti rudhiraṃ teṣāṃ gṛdhrā gomāyavas tathā ||
uttamāṅgāni karṣanto yais tvaṃ kṛṣṭā sabhātale ||
teṣāṃ drakṣyasi pāñcāli gātrāṇi pṛthivītale ||
kravyādaiḥ kṛṣyamāṇāni bhakṣyamāṇāni cāsakṛt ||
parikliṣṭāsi yais tatra yaiś cāpi samupekṣitā ||
teṣām utkṛttaśirasāṃ bhūmiḥ pāsyati śoṇitam ||
evaṃ bahuvidhā vācas tadocuḥ puruṣarṣabhāḥ ||
sarve tejasvinaḥ śūrāḥ sarve cāhatalakṣaṇāḥ ||
te dharmarājena vṛtā varṣād ūrdhvaṃ trayodaśāt ||
puraskṛtyopayāsyanti vāsudevaṃ mahārathāḥ ||
rāmaś ca kṛṣṇaś ca dhanaṃjayaś ca; pradyumnasāmbau yuyudhānabhīmau ||
mādrīsutau kekayarājaputrāḥ; pāñcālaputrāḥ saha dharmarājñā ||
etān sarvāṃl lokavīrān ajeyān; mahātmanaḥ sānubandhān sasainyān ||
ko jīvitārthī samare pratyudīyāt; kruddhān siṃhān kesariṇo yathaiva ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

अथैनम् अब्रवीद् राजा तस्मिन् वीरसमागमे ॥ शृण्वत्सु तेषु सर्वेषु धृष्टद्युम्नमुखेषु च ॥ प्रतिगृह्णामि ते वाचं सत्याम् एतां जनार्दन ॥ अमित्रान् मे महाबाहो सानुबन्धान् हनिष्यसि ॥ वर्षात् त्रयोदशाद् ऊर्ध्वं सत्यं मां कुरु केशव ॥ प्रतिज्ञातो वने वासो राजमध्ये मया ह्य् अयम् ॥ तद् धर्मराजवचनं प्रतिश्रुत्य सभासदः ॥ धृष्टद्युम्नपुरोगास् ते शमयाम् आसुर् अञ्जसा ॥ केशवं मधुरैर् वाक्यैः कालयुक्तैर् अमर्षितम् ॥ पाञ्चालीं चाहुर् अक्लिष्टां वासुदेवस्य शृण्वतः ॥ दुर्योधनस् तव क्रोधाद् देवि त्यक्ष्यति जीवितम् ॥ प्रतिजानीम ते सत्यं मा शुचो वरवर्णिनि ॥ ये स्म ते कुपितां कृष्णे दृष्ट्वा त्वां प्राहसंस् तदा ॥ मांसानि तेषां खादन्तो हसिष्यन्ति मृगद्विजाः ॥ पास्यन्ति रुधिरं तेषां गृध्रा गोमायवस् तथा ॥ उत्तमाङ्गानि कर्षन्तो यैस् त्वं कृष्टा सभातले ॥ तेषां द्रक्ष्यसि पाञ्चालि गात्राणि पृथिवीतले ॥ क्रव्यादैः कृष्यमाणानि भक्ष्यमाणानि चासकृत् ॥ परिक्लिष्टासि यैस् तत्र यैश् चापि समुपेक्षिता ॥ तेषाम् उत्कृत्तशिरसां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ एवं बहुविधा वाचस् तदोचुः पुरुषर्षभाः ॥ सर्वे तेजस्विनः शूराः सर्वे चाहतलक्षणाः ॥ ते धर्मराजेन वृता वर्षाद् ऊर्ध्वं त्रयोदशात् ॥ पुरस्कृत्योपयास्यन्ति वासुदेवं महारथाः ॥ रामश् च कृष्णश् च धनंजयश् च; प्रद्युम्नसाम्बौ युयुधानभीमौ ॥ माद्रीसुतौ केकयराजपुत्राः; पाञ्चालपुत्राः सह धर्मराज्ञा ॥ एतान् सर्वांल् लोकवीरान् अजेयान्; महात्मनः सानुबन्धान् ससैन्यान् ॥ को जीवितार्थी समरे प्रत्युदीयात्; क्रुद्धान् सिंहान् केसरिणो यथैव ॥athainam abravīd rājā tasmin vīrasamāgame || śṛṇvatsu teṣu sarveṣu dhṛṣṭadyumnamukheṣu ca || pratigṛhṇāmi te vācaṃ satyām etāṃ janārdana || amitrān me mahābāho sānubandhān haniṣyasi || varṣāt trayodaśād ūrdhvaṃ satyaṃ māṃ kuru keśava || pratijñāto vane vāso rājamadhye mayā hy ayam || tad dharmarājavacanaṃ pratiśrutya sabhāsadaḥ || dhṛṣṭadyumnapurogās te śamayām āsur añjasā || keśavaṃ madhurair vākyaiḥ kālayuktair amarṣitam || pāñcālīṃ cāhur akliṣṭāṃ vāsudevasya śṛṇvataḥ || duryodhanas tava krodhād devi tyakṣyati jīvitam || pratijānīma te satyaṃ mā śuco varavarṇini || ye sma te kupitāṃ kṛṣṇe dṛṣṭvā tvāṃ prāhasaṃs tadā || māṃsāni teṣāṃ khādanto hasiṣyanti mṛgadvijāḥ || pāsyanti rudhiraṃ teṣāṃ gṛdhrā gomāyavas tathā || uttamāṅgāni karṣanto yais tvaṃ kṛṣṭā sabhātale || teṣāṃ drakṣyasi pāñcāli gātrāṇi pṛthivītale || kravyādaiḥ kṛṣyamāṇāni bhakṣyamāṇāni cāsakṛt || parikliṣṭāsi yais tatra yaiś cāpi samupekṣitā || teṣām utkṛttaśirasāṃ bhūmiḥ pāsyati śoṇitam || evaṃ bahuvidhā vācas tadocuḥ puruṣarṣabhāḥ || sarve tejasvinaḥ śūrāḥ sarve cāhatalakṣaṇāḥ || te dharmarājena vṛtā varṣād ūrdhvaṃ trayodaśāt || puraskṛtyopayāsyanti vāsudevaṃ mahārathāḥ || rāmaś ca kṛṣṇaś ca dhanaṃjayaś ca; pradyumnasāmbau yuyudhānabhīmau || mādrīsutau kekayarājaputrāḥ; pāñcālaputrāḥ saha dharmarājñā || etān sarvāṃl lokavīrān ajeyān; mahātmanaḥ sānubandhān sasainyān || ko jīvitārthī samare pratyudīyāt; kruddhān siṃhān kesariṇo yathaiva ||Yudhishthira accepts Krishna's true word but asks that it be fulfilled after the thirteen years of the vow; the heroes console the angered Keshava and Draupadi, promising the death of Duryodhana and of those who mocked and insulted her.

Traducción

Yudhishthira said before all the heroes, Dhrishtadyumna and the rest: 'I accept your true word, Janardana: you will slay my enemies together with their allies. But let my own word be made true after thirteen years, Keshava, for I have promised the kings to live in the forest.' Hearing the word of the king of dharma, the gathered heroes led by Dhrishtadyumna swiftly soothed Madhusudana with sweet and well-timed words. They said to the blameless Panchali, while Vasudeva listened: 'Duryodhana, goddess, shall lose his life on account of your wrath. We promise you truly: grieve not, O fair one. Those who laughed on seeing you enraged will become food for beasts and birds; vultures and jackals will drink the blood of those who dragged you by the hair into the hall, pulling you along by your head. You will see their bodies on the ground, Panchali, torn again and again by flesh-eating beasts and devoured. Those by whom you were tormented there, and by whom you were left unaided -- the earth will drink the blood of their severed heads.' So spoke these bulls among men, in many such words, all radiant and heroic, all bearing marks of unbeaten valor. After the thirteenth year has passed, chosen by the king of dharma, these great chariot-warriors will advance, setting Vasudeva at their head: Rama, Krishna, Dhananjaya, Pradyumna, Samba, Yuyudhana, Bhima, the sons of Madri, the sons of the Kekaya king, and the sons of Panchala together with the king of dharma. These world-heroes, unconquerable, great of soul, together with their kinsmen and armies -- who, wishing to live, would come forth against them in battle, any more than one would face enraged, maned lions?'

Comentario

Yudhishthira restrains even Krishna's righteous anger within the bounds of the vow. Here dharma does not cancel retribution, but requires that it come at its appointed time.

Versión

0957a7ef43fc · publicado 16 jul 2026, 16:51:21 UTC

Disponible enRUEN