Mahābhārata 3.116.10-18

Devanāgarī

ततो ज्येष्ठो जामदग्न्यो रुमण्वान् नाम नामतः ॥
आजगाम सुषेणश् च वसुर् विश्वावसुस् तथा ॥
तान् आनुपूर्व्याद् भगवान् वधे मातुर् अचोदयत् ॥
न च ते जातसंमोहाः किं चिद् ऊचुर् विचेतसः ॥
ततः शशाप तान् कोपात् ते शप्ताश् चेतनां जहुः ॥
मृगपक्षिसधर्माणः क्षिप्रम् आसञ् जडोपमाः ॥
ततो रामो ऽभ्यगात् पश्चाद् आश्रमं परवीरहा ॥
तम् उवाच महामन्युर् जमदग्निर् महातपाः ॥
जहीमां मातरं पापां मा च पुत्र व्यथां कृथाः ॥
तत आदाय परशुं रामो मातुः शिरो ऽहरत् ॥
ततस् तस्य महाराज जमदग्नेर् महात्मनः ॥
कोपो अगच्छत् सहसा प्रसन्नश् चाब्रवीद् इदम् ॥
ममेदं वचनात् तात कृतं ते कर्म दुष्करम् ॥
वृणीष्व कामान् धर्मज्ञ यावतो वाञ्छसे हृदा ॥
स वव्रे मातुर् उत्थानम् अस्मृतिं च वधस्य वै ॥
पापेन तेन चास्पर्शं भ्रातॄणां प्रकृतिं तथा ॥
अप्रतिद्वन्द्वतां युद्धे दीर्घम् आयुश् च भारत ॥
ददौ च सर्वान् कामांस् ताञ् जमदग्निर् महातपाः ॥

Transliteración (IAST)

tato jyeṣṭho jāmadagnyo rumaṇvān nāma nāmataḥ ||
ājagāma suṣeṇaś ca vasur viśvāvasus tathā ||
tān ānupūrvyād bhagavān vadhe mātur acodayat ||
na ca te jātasaṃmohāḥ kiṃ cid ūcur vicetasaḥ ||
tataḥ śaśāpa tān kopāt te śaptāś cetanāṃ jahuḥ ||
mṛgapakṣisadharmāṇaḥ kṣipram āsañ jaḍopamāḥ ||
tato rāmo 'bhyagāt paścād āśramaṃ paravīrahā ||
tam uvāca mahāmanyur jamadagnir mahātapāḥ ||
jahīmāṃ mātaraṃ pāpāṃ mā ca putra vyathāṃ kṛthāḥ ||
tata ādāya paraśuṃ rāmo mātuḥ śiro 'harat ||
tatas tasya mahārāja jamadagner mahātmanaḥ ||
kopo agacchat sahasā prasannaś cābravīd idam ||
mamedaṃ vacanāt tāta kṛtaṃ te karma duṣkaram ||
vṛṇīṣva kāmān dharmajña yāvato vāñchase hṛdā ||
sa vavre mātur utthānam asmṛtiṃ ca vadhasya vai ||
pāpena tena cāsparśaṃ bhrātṝṇāṃ prakṛtiṃ tathā ||
apratidvandvatāṃ yuddhe dīrgham āyuś ca bhārata ||
dadau ca sarvān kāmāṃs tāñ jamadagnir mahātapāḥ ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

ततो ज्येष्ठो जामदग्न्यो रुमण्वान् नाम नामतः ॥ आजगाम सुषेणश् च वसुर् विश्वावसुस् तथा ॥ तान् आनुपूर्व्याद् भगवान् वधे मातुर् अचोदयत् ॥ न च ते जातसंमोहाः किं चिद् ऊचुर् विचेतसः ॥ ततः शशाप तान् कोपात् ते शप्ताश् चेतनां जहुः ॥ मृगपक्षिसधर्माणः क्षिप्रम् आसञ् जडोपमाः ॥ ततो रामो ऽभ्यगात् पश्चाद् आश्रमं परवीरहा ॥ तम् उवाच महामन्युर् जमदग्निर् महातपाः ॥ जहीमां मातरं पापां मा च पुत्र व्यथां कृथाः ॥ तत आदाय परशुं रामो मातुः शिरो ऽहरत् ॥ ततस् तस्य महाराज जमदग्नेर् महात्मनः ॥ कोपो अगच्छत् सहसा प्रसन्नश् चाब्रवीद् इदम् ॥ ममेदं वचनात् तात कृतं ते कर्म दुष्करम् ॥ वृणीष्व कामान् धर्मज्ञ यावतो वाञ्छसे हृदा ॥ स वव्रे मातुर् उत्थानम् अस्मृतिं च वधस्य वै ॥ पापेन तेन चास्पर्शं भ्रातॄणां प्रकृतिं तथा ॥ अप्रतिद्वन्द्वतां युद्धे दीर्घम् आयुश् च भारत ॥ ददौ च सर्वान् कामांस् ताञ् जमदग्निर् महातपाः ॥tato jyeṣṭho jāmadagnyo rumaṇvān nāma nāmataḥ || ājagāma suṣeṇaś ca vasur viśvāvasus tathā || tān ānupūrvyād bhagavān vadhe mātur acodayat || na ca te jātasaṃmohāḥ kiṃ cid ūcur vicetasaḥ || tataḥ śaśāpa tān kopāt te śaptāś cetanāṃ jahuḥ || mṛgapakṣisadharmāṇaḥ kṣipram āsañ jaḍopamāḥ || tato rāmo 'bhyagāt paścād āśramaṃ paravīrahā || tam uvāca mahāmanyur jamadagnir mahātapāḥ || jahīmāṃ mātaraṃ pāpāṃ mā ca putra vyathāṃ kṛthāḥ || tata ādāya paraśuṃ rāmo mātuḥ śiro 'harat || tatas tasya mahārāja jamadagner mahātmanaḥ || kopo agacchat sahasā prasannaś cābravīd idam || mamedaṃ vacanāt tāta kṛtaṃ te karma duṣkaram || vṛṇīṣva kāmān dharmajña yāvato vāñchase hṛdā || sa vavre mātur utthānam asmṛtiṃ ca vadhasya vai || pāpena tena cāsparśaṃ bhrātṝṇāṃ prakṛtiṃ tathā || apratidvandvatāṃ yuddhe dīrgham āyuś ca bhārata || dadau ca sarvān kāmāṃs tāñ jamadagnir mahātapāḥ ||The elder sons arrive, Rumanvan, Sushena, Vasu, and Vishvavasu; Jamadagni orders them one by one to kill their mother, but bewildered they say nothing in reply; he curses them in anger, and they lose their senses, becoming like beasts, birds, and dullards; then Rama comes, and the enraged Jamadagni orders him to kill his sinful mother and not grieve; Rama takes an axe and cuts off her head; Jamadagni's anger passes at once, and he offers Rama any boons; Rama asks that his mother be restored to life without memory of the killing, so that the sin not touch him, that his brothers return to their true nature, and also invincibility in battle and long life; Jamadagni grants all these boons.

Traducción

Then came Jamadagni's eldest son, named Rumanvan, and also Sushena, Vasu, and Vishvavasu. The blessed one urged them, one after another, to kill their mother, but overcome with confusion they said nothing, having lost their clarity. Then in anger he cursed them; cursed, they lost consciousness and quickly became like beasts and birds, as though dull-witted. Afterward Rama, slayer of enemy heroes, came to the ashram. Jamadagni, great in wrath and great in austerity, said to him: "Kill this sinful mother, my son, and do not grieve." Then Rama took up an axe and cut off his mother's head. After this, great king, the wrath of the great Jamadagni suddenly departed, and, growing pleased, he said: "Child, at my word you have done a difficult deed. Choose your boons, knower of dharma, as many as your heart desires." Rama asked that his mother rise up and not remember the killing, that this sin not touch him, that his brothers return to their own nature, and also invincibility in battle and long life, O Bharata. Jamadagni, great in austerity, granted him all these boons."

Comentario

This grave episode rests on obedience to the guru-father and on immediate restoration. Rama carries out the terrible word, but his first boon asks not for victory but for his mother's life and purification.

Versión

3092501ed3bf · publicado 16 jul 2026, 17:02:54 UTC

Disponible enRUEN