Mahābhārata
Jāmadagnya-kṣatra-vadha-parva (Parashurama's Vow and the Meeting on Mahendra)3.117.1-10
3192 / 15823
Mahābhārata · 3.117.1-10
Devanāgarī

राम उवाच
ममापराधात् तैः क्षुद्रैर् हतस् त्वं तात बालिशैः ॥
कार्तवीर्यस्य दायादैर् वने मृग इवेषुभिः ॥
धर्मज्ञस्य कथं तात वर्तमानस्य सत्पथे ॥
मृत्युर् एवंविधो युक्तः सर्वभूतेष्व् अनागसः ॥
किं नु तैर् न कृतं पापं यैर् भवांस् तपसि स्थितः ॥
अयुध्यमानो वृद्धः सन् हतः शरशतैः शितैः ॥
किं नु ते तत्र वक्ष्यन्ति सचिवेषु सुहृत्सु च ॥
अयुध्यमानं धर्मज्ञम् एकं हत्वानपत्रपाः ॥
अकृतव्रण उवाच
विलप्यैवं स करुणं बहु नानाविधं नृप ॥
प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश् चक्रे महातपाः ॥
ददाह पितरं चाग्नौ रामः परपुरंजयः ॥
प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत ॥
संक्रुद्धो ऽतिबलः शूरः शस्त्रम् आदाय वीर्यवान् ॥
जघ्निवान् कार्तवीर्यस्य सुतान् एको ऽन्तकोपमः ॥
तेषां चानुगता ये च क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥
तांश् च सर्वान् अवामृद्नाद् रामः प्रहरतां वरः ॥
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ॥
समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान् ॥
स तेषु तर्पयाम् आस पितॄन् भृगुकुलोद्वहः ॥
साक्षाद् ददर्श चर्चीकं स च रामं न्यवारयत् ॥

Transliteración (IAST)

rāma uvāca
mamāparādhāt taiḥ kṣudrair hatas tvaṃ tāta bāliśaiḥ ||
kārtavīryasya dāyādair vane mṛga iveṣubhiḥ ||
dharmajñasya kathaṃ tāta vartamānasya satpathe ||
mṛtyur evaṃvidho yuktaḥ sarvabhūteṣv anāgasaḥ ||
kiṃ nu tair na kṛtaṃ pāpaṃ yair bhavāṃs tapasi sthitaḥ ||
ayudhyamāno vṛddhaḥ san hataḥ śaraśataiḥ śitaiḥ ||
kiṃ nu te tatra vakṣyanti saciveṣu suhṛtsu ca ||
ayudhyamānaṃ dharmajñam ekaṃ hatvānapatrapāḥ ||
akṛtavraṇa uvāca
vilapyaivaṃ sa karuṇaṃ bahu nānāvidhaṃ nṛpa ||
pretakāryāṇi sarvāṇi pituś cakre mahātapāḥ ||
dadāha pitaraṃ cāgnau rāmaḥ parapuraṃjayaḥ ||
pratijajñe vadhaṃ cāpi sarvakṣatrasya bhārata ||
saṃkruddho 'tibalaḥ śūraḥ śastram ādāya vīryavān ||
jaghnivān kārtavīryasya sutān eko 'ntakopamaḥ ||
teṣāṃ cānugatā ye ca kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabha ||
tāṃś ca sarvān avāmṛdnād rāmaḥ praharatāṃ varaḥ ||
triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivīṃ kṛtvā niḥkṣatriyāṃ prabhuḥ ||
samantapañcake pañca cakāra rudhirahradān ||
sa teṣu tarpayām āsa pitṝn bhṛgukulodvahaḥ ||
sākṣād dadarśa carcīkaṃ sa ca rāmaṃ nyavārayat ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
राम उवाच ममापराधात् तैः क्षुद्रैर् हतस् त्वं तात बालिशैः ॥ कार्तवीर्यस्य दायादैर् वने मृग इवेषुभिः ॥ धर्मज्ञस्य कथं तात वर्तमानस्य सत्पथे ॥ मृत्युर् एवंविधो युक्तः सर्वभूतेष्व् अनागसः ॥ किं नु तैर् न कृतं पापं यैर् भवांस् तपसि स्थितः ॥ अयुध्यमानो वृद्धः सन् हतः शरशतैः शितैः ॥ किं नु ते तत्र वक्ष्यन्ति सचिवेषु सुहृत्सु च ॥ अयुध्यमानं धर्मज्ञम् एकं हत्वानपत्रपाः ॥ अकृतव्रण उवाच विलप्यैवं स करुणं बहु नानाविधं नृप ॥ प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश् चक्रे महातपाः ॥ ददाह पितरं चाग्नौ रामः परपुरंजयः ॥ प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत ॥ संक्रुद्धो ऽतिबलः शूरः शस्त्रम् आदाय वीर्यवान् ॥ जघ्निवान् कार्तवीर्यस्य सुतान् एको ऽन्तकोपमः ॥ तेषां चानुगता ये च क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ॥ तांश् च सर्वान् अवामृद्नाद् रामः प्रहरतां वरः ॥ त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः ॥ समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान् ॥ स तेषु तर्पयाम् आस पितॄन् भृगुकुलोद्वहः ॥ साक्षाद् ददर्श चर्चीकं स च रामं न्यवारयत् ॥rāma uvāca mamāparādhāt taiḥ kṣudrair hatas tvaṃ tāta bāliśaiḥ || kārtavīryasya dāyādair vane mṛga iveṣubhiḥ || dharmajñasya kathaṃ tāta vartamānasya satpathe || mṛtyur evaṃvidho yuktaḥ sarvabhūteṣv anāgasaḥ || kiṃ nu tair na kṛtaṃ pāpaṃ yair bhavāṃs tapasi sthitaḥ || ayudhyamāno vṛddhaḥ san hataḥ śaraśataiḥ śitaiḥ || kiṃ nu te tatra vakṣyanti saciveṣu suhṛtsu ca || ayudhyamānaṃ dharmajñam ekaṃ hatvānapatrapāḥ || akṛtavraṇa uvāca vilapyaivaṃ sa karuṇaṃ bahu nānāvidhaṃ nṛpa || pretakāryāṇi sarvāṇi pituś cakre mahātapāḥ || dadāha pitaraṃ cāgnau rāmaḥ parapuraṃjayaḥ || pratijajñe vadhaṃ cāpi sarvakṣatrasya bhārata || saṃkruddho 'tibalaḥ śūraḥ śastram ādāya vīryavān || jaghnivān kārtavīryasya sutān eko 'ntakopamaḥ || teṣāṃ cānugatā ye ca kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabha || tāṃś ca sarvān avāmṛdnād rāmaḥ praharatāṃ varaḥ || triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivīṃ kṛtvā niḥkṣatriyāṃ prabhuḥ || samantapañcake pañca cakāra rudhirahradān || sa teṣu tarpayām āsa pitṝn bhṛgukulodvahaḥ || sākṣād dadarśa carcīkaṃ sa ca rāmaṃ nyavārayat ||Rama laments his father: because of his own fault, his father was killed by Kartavirya's base and foolish heirs in the forest with arrows, as though he were a beast; how could such a death be fitting for one who knew dharma, walked the good path, and was innocent before all beings; what sin did those shameless men leave uncommitted, who killed an old, unarmed ascetic standing in tapas with hundreds of sharp arrows; Akritavrana says that Rama wept long and bitterly, performed all the funeral rites, and burned his father, then vowed to destroy all the kshatriyas; enraged, mighty and heroic, he took up arms and alone, like Antaka, slew Kartavirya's sons, and then all the kshatriyas who had followed them; twenty-one times he made the earth free of kshatriyas and at Samantapanchaka created five lakes of blood, where he satisfied his forefathers; he beheld Richika, and Richika stopped him.
Traducción

Rama said: "Father, because of my own fault, these worthless fools, Kartavirya's heirs, killed you in the forest with arrows, as though you were a beast. How, father, could such a death be fitting for one who knew dharma, walked the good path, and was innocent before all beings? What sin did those men leave uncommitted, who killed you, old and standing in tapas, unresisting, with hundreds of sharp arrows? What will these shameless men say before their counselors and friends, having killed a single unarmed knower of dharma?" Akritavrana said: "Having thus lamented long and bitterly in many ways, O king, Rama, great in tapas, performed all the funeral rites for his father. Rama, conqueror of enemy cities, burned his father on the fire and vowed to destroy the entire kshatriya race, O Bharata. Enraged, exceedingly strong, heroic and mighty, he took up arms and alone, like Antaka, slew Kartavirya's sons. And all the kshatriyas who had followed them, O bull among kshatriyas, Rama, foremost of warriors, likewise crushed. Twenty-one times the lord made the earth bereft of kshatriyas, and at Samantapanchaka he made five lakes of blood. In them the descendant of the line of Bhrigu satisfied his forefathers; he beheld Richika face to face, and Richika stopped Rama."

Versión

8dcbbd98b14b · publicado 16 jul 2026, 17:02:54 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con