Mahābhārata
Kaliyuga-lakṣaṇa-kalki-prādurbhāva-parva (The Signs of Kali-yuga and the Coming of Kalki)3.188.20-37
3439 / 15823
Mahābhārata · 3.188.20-37
Devanāgarī

वस्त्राणां प्रवरा शाणी धान्यानां कोरदूषकाः ॥
भार्यामित्राश् च पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये ॥
मत्स्यामिषेण जीवन्तो दुहन्तश् चाप्य् अजैडकम् ॥
गोषु नष्टासु पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये ॥
अन्योन्यं परिमुष्णन्तो हिंसयन्तश् च मानवाः ॥
अजपा नास्तिकाः स्तेना भविष्यन्ति युगक्षये ॥
सरित्तीरेषु कुद्दालैर् वापयिष्यन्ति चौषधीः ॥
ताश् चाप्य् अल्पफलास् तेषां भविष्यन्ति युगक्षये ॥
श्राद्धे दैवे च पुरुषा ये च नित्यं धृतव्रताः ॥
ते ऽपि लोभसमायुक्ता भोक्ष्यन्तीह परस्परम् ॥
पिता पुत्रस्य भोक्ता च पितुः पुत्रस् तथैव च ॥
अतिक्रान्तानि भोज्यानि भविष्यन्ति युगक्षये ॥
न व्रतानि चरिष्यन्ति ब्राह्मणा वेदनिन्दकाः ॥
न यक्ष्यन्ति न होष्यन्ति हेतुवादविलोभिताः ॥
निम्ने कृषिं करिष्यन्ति योक्ष्यन्ति धुरि धेनुकाः ॥
एकहायनवत्सांश् च वाहयिष्यन्ति मानवाः ॥
पुत्रः पितृवधं कृत्वा पिता पुत्रवधं तथा ॥
निरुद्वेगो बृहद्वादी न निन्दाम् उपलप्स्यते ॥
म्लेच्छभूतं जगत् सर्वं निश्क्रियं यज्ञवर्जितम् ॥
भविष्यति निरानन्दम् अनुत्सवम् अथो तथा ॥
प्रायशः कृपणानां हि तथा बन्धुमताम् अपि ॥
विधवानां च वित्तानि हरिष्यन्तीह मानवाः ॥
अल्पवीर्यबलाः स्तब्धा लोभमोहपरायणाः ॥
तत्कथादानसंतुष्टा दुष्टानाम् अपि मानवाः ॥
परिग्रहं करिष्यन्ति पापाचारपरिग्रहाः ॥
संघातयन्तः कौन्तेय राजानः पापबुद्धयः ॥
परस्परवधोद्युक्ता मूर्खाः पण्डितमानिनः ॥
भविष्यन्ति युगस्यान्ते क्षत्रिया लोककण्टकाः ॥
अरक्षितारो लुब्धाश् च मानाहंकारदर्पिताः ॥
केवलं दण्डरुचयो भविष्यन्ति युगक्षये ॥
आक्रम्याक्रम्य साधूनां दारांश् चैव धनानि च ॥
भोक्ष्यन्ते निरनुक्रोशा रुदताम् अपि भारत ॥
न कन्यां याचते कश् चिन् नापि कन्या प्रदीयते ॥
स्वयंग्राहा भविष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥
राजानश् चाप्य् असंतुष्टाः परार्थान् मूढचेतसः ॥
सर्वोपायैर् हरिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥
म्लेच्छीभूतं जगत् सर्वं भविष्यति च भारत ॥
हस्तो हस्तं परिमुषेद् युगान्ते पर्युपस्थिते ॥

Transliteración (IAST)

vastrāṇāṃ pravarā śāṇī dhānyānāṃ koradūṣakāḥ ||
bhāryāmitrāś ca puruṣā bhaviṣyanti yugakṣaye ||
matsyāmiṣeṇa jīvanto duhantaś cāpy ajaiḍakam ||
goṣu naṣṭāsu puruṣā bhaviṣyanti yugakṣaye ||
anyonyaṃ parimuṣṇanto hiṃsayantaś ca mānavāḥ ||
ajapā nāstikāḥ stenā bhaviṣyanti yugakṣaye ||
sarittīreṣu kuddālair vāpayiṣyanti cauṣadhīḥ ||
tāś cāpy alpaphalās teṣāṃ bhaviṣyanti yugakṣaye ||
śrāddhe daive ca puruṣā ye ca nityaṃ dhṛtavratāḥ ||
te 'pi lobhasamāyuktā bhokṣyantīha parasparam ||
pitā putrasya bhoktā ca pituḥ putras tathaiva ca ||
atikrāntāni bhojyāni bhaviṣyanti yugakṣaye ||
na vratāni cariṣyanti brāhmaṇā vedanindakāḥ ||
na yakṣyanti na hoṣyanti hetuvādavilobhitāḥ ||
nimne kṛṣiṃ kariṣyanti yokṣyanti dhuri dhenukāḥ ||
ekahāyanavatsāṃś ca vāhayiṣyanti mānavāḥ ||
putraḥ pitṛvadhaṃ kṛtvā pitā putravadhaṃ tathā ||
nirudvego bṛhadvādī na nindām upalapsyate ||
mlecchabhūtaṃ jagat sarvaṃ niśkriyaṃ yajñavarjitam ||
bhaviṣyati nirānandam anutsavam atho tathā ||
prāyaśaḥ kṛpaṇānāṃ hi tathā bandhumatām api ||
vidhavānāṃ ca vittāni hariṣyantīha mānavāḥ ||
alpavīryabalāḥ stabdhā lobhamohaparāyaṇāḥ ||
tatkathādānasaṃtuṣṭā duṣṭānām api mānavāḥ ||
parigrahaṃ kariṣyanti pāpācāraparigrahāḥ ||
saṃghātayantaḥ kaunteya rājānaḥ pāpabuddhayaḥ ||
parasparavadhodyuktā mūrkhāḥ paṇḍitamāninaḥ ||
bhaviṣyanti yugasyānte kṣatriyā lokakaṇṭakāḥ ||
arakṣitāro lubdhāś ca mānāhaṃkāradarpitāḥ ||
kevalaṃ daṇḍarucayo bhaviṣyanti yugakṣaye ||
ākramyākramya sādhūnāṃ dārāṃś caiva dhanāni ca ||
bhokṣyante niranukrośā rudatām api bhārata ||
na kanyāṃ yācate kaś cin nāpi kanyā pradīyate ||
svayaṃgrāhā bhaviṣyanti yugānte paryupasthite ||
rājānaś cāpy asaṃtuṣṭāḥ parārthān mūḍhacetasaḥ ||
sarvopāyair hariṣyanti yugānte paryupasthite ||
mlecchībhūtaṃ jagat sarvaṃ bhaviṣyati ca bhārata ||
hasto hastaṃ parimuṣed yugānte paryupasthite ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वस्त्राणां प्रवरा शाणी धान्यानां कोरदूषकाः ॥ भार्यामित्राश् च पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये ॥ मत्स्यामिषेण जीवन्तो दुहन्तश् चाप्य् अजैडकम् ॥ गोषु नष्टासु पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये ॥ अन्योन्यं परिमुष्णन्तो हिंसयन्तश् च मानवाः ॥ अजपा नास्तिकाः स्तेना भविष्यन्ति युगक्षये ॥ सरित्तीरेषु कुद्दालैर् वापयिष्यन्ति चौषधीः ॥ ताश् चाप्य् अल्पफलास् तेषां भविष्यन्ति युगक्षये ॥ श्राद्धे दैवे च पुरुषा ये च नित्यं धृतव्रताः ॥ ते ऽपि लोभसमायुक्ता भोक्ष्यन्तीह परस्परम् ॥ पिता पुत्रस्य भोक्ता च पितुः पुत्रस् तथैव च ॥ अतिक्रान्तानि भोज्यानि भविष्यन्ति युगक्षये ॥ न व्रतानि चरिष्यन्ति ब्राह्मणा वेदनिन्दकाः ॥ न यक्ष्यन्ति न होष्यन्ति हेतुवादविलोभिताः ॥ निम्ने कृषिं करिष्यन्ति योक्ष्यन्ति धुरि धेनुकाः ॥ एकहायनवत्सांश् च वाहयिष्यन्ति मानवाः ॥ पुत्रः पितृवधं कृत्वा पिता पुत्रवधं तथा ॥ निरुद्वेगो बृहद्वादी न निन्दाम् उपलप्स्यते ॥ म्लेच्छभूतं जगत् सर्वं निश्क्रियं यज्ञवर्जितम् ॥ भविष्यति निरानन्दम् अनुत्सवम् अथो तथा ॥ प्रायशः कृपणानां हि तथा बन्धुमताम् अपि ॥ विधवानां च वित्तानि हरिष्यन्तीह मानवाः ॥ अल्पवीर्यबलाः स्तब्धा लोभमोहपरायणाः ॥ तत्कथादानसंतुष्टा दुष्टानाम् अपि मानवाः ॥ परिग्रहं करिष्यन्ति पापाचारपरिग्रहाः ॥ संघातयन्तः कौन्तेय राजानः पापबुद्धयः ॥ परस्परवधोद्युक्ता मूर्खाः पण्डितमानिनः ॥ भविष्यन्ति युगस्यान्ते क्षत्रिया लोककण्टकाः ॥ अरक्षितारो लुब्धाश् च मानाहंकारदर्पिताः ॥ केवलं दण्डरुचयो भविष्यन्ति युगक्षये ॥ आक्रम्याक्रम्य साधूनां दारांश् चैव धनानि च ॥ भोक्ष्यन्ते निरनुक्रोशा रुदताम् अपि भारत ॥ न कन्यां याचते कश् चिन् नापि कन्या प्रदीयते ॥ स्वयंग्राहा भविष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ राजानश् चाप्य् असंतुष्टाः परार्थान् मूढचेतसः ॥ सर्वोपायैर् हरिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ म्लेच्छीभूतं जगत् सर्वं भविष्यति च भारत ॥ हस्तो हस्तं परिमुषेद् युगान्ते पर्युपस्थिते ॥vastrāṇāṃ pravarā śāṇī dhānyānāṃ koradūṣakāḥ || bhāryāmitrāś ca puruṣā bhaviṣyanti yugakṣaye || matsyāmiṣeṇa jīvanto duhantaś cāpy ajaiḍakam || goṣu naṣṭāsu puruṣā bhaviṣyanti yugakṣaye || anyonyaṃ parimuṣṇanto hiṃsayantaś ca mānavāḥ || ajapā nāstikāḥ stenā bhaviṣyanti yugakṣaye || sarittīreṣu kuddālair vāpayiṣyanti cauṣadhīḥ || tāś cāpy alpaphalās teṣāṃ bhaviṣyanti yugakṣaye || śrāddhe daive ca puruṣā ye ca nityaṃ dhṛtavratāḥ || te 'pi lobhasamāyuktā bhokṣyantīha parasparam || pitā putrasya bhoktā ca pituḥ putras tathaiva ca || atikrāntāni bhojyāni bhaviṣyanti yugakṣaye || na vratāni cariṣyanti brāhmaṇā vedanindakāḥ || na yakṣyanti na hoṣyanti hetuvādavilobhitāḥ || nimne kṛṣiṃ kariṣyanti yokṣyanti dhuri dhenukāḥ || ekahāyanavatsāṃś ca vāhayiṣyanti mānavāḥ || putraḥ pitṛvadhaṃ kṛtvā pitā putravadhaṃ tathā || nirudvego bṛhadvādī na nindām upalapsyate || mlecchabhūtaṃ jagat sarvaṃ niśkriyaṃ yajñavarjitam || bhaviṣyati nirānandam anutsavam atho tathā || prāyaśaḥ kṛpaṇānāṃ hi tathā bandhumatām api || vidhavānāṃ ca vittāni hariṣyantīha mānavāḥ || alpavīryabalāḥ stabdhā lobhamohaparāyaṇāḥ || tatkathādānasaṃtuṣṭā duṣṭānām api mānavāḥ || parigrahaṃ kariṣyanti pāpācāraparigrahāḥ || saṃghātayantaḥ kaunteya rājānaḥ pāpabuddhayaḥ || parasparavadhodyuktā mūrkhāḥ paṇḍitamāninaḥ || bhaviṣyanti yugasyānte kṣatriyā lokakaṇṭakāḥ || arakṣitāro lubdhāś ca mānāhaṃkāradarpitāḥ || kevalaṃ daṇḍarucayo bhaviṣyanti yugakṣaye || ākramyākramya sādhūnāṃ dārāṃś caiva dhanāni ca || bhokṣyante niranukrośā rudatām api bhārata || na kanyāṃ yācate kaś cin nāpi kanyā pradīyate || svayaṃgrāhā bhaviṣyanti yugānte paryupasthite || rājānaś cāpy asaṃtuṣṭāḥ parārthān mūḍhacetasaḥ || sarvopāyair hariṣyanti yugānte paryupasthite || mlecchībhūtaṃ jagat sarvaṃ bhaviṣyati ca bhārata || hasto hastaṃ parimuṣed yugānte paryupasthite ||People will be overcome by lust, anger, greed, violence, and mutual hostility; the varnas will mix, all will become like shudras, austerity and truth will vanish; clothing will be coarse, food scarce, cows will disappear, people will live on meat and fish, steal, harm one another, reject japa, and become godless thieves; harvests will be poor, brahmanas will abandon their vows and the Veda, there will be no sacrifices or homa, and cows will be used as beasts of burden.
Traducción

"People will be overcome by lust, anger, greed, violence, and mutual enmity. The varnas will mix, and all will become like shudras; austerity and truth will vanish. Clothing will turn coarse, food scarce; people will live on fish and meat, milking goats and sheep once cows have disappeared. They will steal and harm one another, reject the practice of japa, and become godless thieves. Harvests will be poor; for the sake of food people will come greedily to shraddhas and sacrifices. Brahmanas will abandon their vows and the Veda; there will be no sacrifices or homa, and cows will be yoked as beasts of burden."

Versión

6fa80efe9557 · publicado 16 jul 2026, 17:19:46 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con