Mahābhārata 3.272.1-8

Devanāgarī

मार्कण्डेय उवाच
ततः श्रुत्वा हतं संख्ये कुम्भकर्णं सहानुगम् ॥
प्रहस्तं च महेष्वासं धूम्राक्षं चातितेजसम् ॥
पुत्रम् इन्द्रजितं शूरं रावणः प्रत्यभाषत ॥
जहि रामम् अमित्रघ्न सुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ॥
त्वया हि मम सत्पुत्र यशो दीप्तम् उपार्जितम् ॥
जित्वा वज्रधरं संख्ये सहस्राक्षं शचीपतिम् ॥
अन्तर्हितः प्रकाशो वा दिव्यैर् दत्तवरैः शरैः ॥
जहि शत्रून् अमित्रघ्न मम शस्त्रभृतां वर ॥
रामलक्ष्मणसुग्रीवाः शरस्पर्शं न ते ऽनघ ॥
समर्थाः प्रतिसंसोढुं कुतस् तदनुयायिनः ॥
अकृता या प्रहस्तेन कुम्भकर्णेन चानघ ॥
खरस्यापचितिः संख्ये तां गच्छस्व महाभुज ॥
त्वम् अद्य निशितैर् बाणैर् हत्वा शत्रून् ससैनिकान् ॥
प्रतिनन्दय मां पुत्र पुरा बद्ध्वेव वासवम् ॥
इत्य् उक्तः स तथेत्य् उक्त्वा रथम् आस्थाय दंशितः ॥
प्रययाव् इन्द्रजिद् राजंस् तूर्णम् आयोधनं प्रति ॥

Transliteración (IAST)

mārkaṇḍeya uvāca
tataḥ śrutvā hataṃ saṃkhye kumbhakarṇaṃ sahānugam ||
prahastaṃ ca maheṣvāsaṃ dhūmrākṣaṃ cātitejasam ||
putram indrajitaṃ śūraṃ rāvaṇaḥ pratyabhāṣata ||
jahi rāmam amitraghna sugrīvaṃ ca salakṣmaṇam ||
tvayā hi mama satputra yaśo dīptam upārjitam ||
jitvā vajradharaṃ saṃkhye sahasrākṣaṃ śacīpatim ||
antarhitaḥ prakāśo vā divyair dattavaraiḥ śaraiḥ ||
jahi śatrūn amitraghna mama śastrabhṛtāṃ vara ||
rāmalakṣmaṇasugrīvāḥ śarasparśaṃ na te 'nagha ||
samarthāḥ pratisaṃsoḍhuṃ kutas tadanuyāyinaḥ ||
akṛtā yā prahastena kumbhakarṇena cānagha ||
kharasyāpacitiḥ saṃkhye tāṃ gacchasva mahābhuja ||
tvam adya niśitair bāṇair hatvā śatrūn sasainikān ||
pratinandaya māṃ putra purā baddhveva vāsavam ||
ity uktaḥ sa tathety uktvā ratham āsthāya daṃśitaḥ ||
prayayāv indrajid rājaṃs tūrṇam āyodhanaṃ prati ||

Palabra por palabra

SánscritoIASTSignificado

मार्कण्डेय उवाच ततः श्रुत्वा हतं संख्ये कुम्भकर्णं सहानुगम् ॥ प्रहस्तं च महेष्वासं धूम्राक्षं चातितेजसम् ॥ पुत्रम् इन्द्रजितं शूरं रावणः प्रत्यभाषत ॥ जहि रामम् अमित्रघ्न सुग्रीवं च सलक्ष्मणम् ॥ त्वया हि मम सत्पुत्र यशो दीप्तम् उपार्जितम् ॥ जित्वा वज्रधरं संख्ये सहस्राक्षं शचीपतिम् ॥ अन्तर्हितः प्रकाशो वा दिव्यैर् दत्तवरैः शरैः ॥ जहि शत्रून् अमित्रघ्न मम शस्त्रभृतां वर ॥ रामलक्ष्मणसुग्रीवाः शरस्पर्शं न ते ऽनघ ॥ समर्थाः प्रतिसंसोढुं कुतस् तदनुयायिनः ॥ अकृता या प्रहस्तेन कुम्भकर्णेन चानघ ॥ खरस्यापचितिः संख्ये तां गच्छस्व महाभुज ॥ त्वम् अद्य निशितैर् बाणैर् हत्वा शत्रून् ससैनिकान् ॥ प्रतिनन्दय मां पुत्र पुरा बद्ध्वेव वासवम् ॥ इत्य् उक्तः स तथेत्य् उक्त्वा रथम् आस्थाय दंशितः ॥ प्रययाव् इन्द्रजिद् राजंस् तूर्णम् आयोधनं प्रति ॥mārkaṇḍeya uvāca tataḥ śrutvā hataṃ saṃkhye kumbhakarṇaṃ sahānugam || prahastaṃ ca maheṣvāsaṃ dhūmrākṣaṃ cātitejasam || putram indrajitaṃ śūraṃ rāvaṇaḥ pratyabhāṣata || jahi rāmam amitraghna sugrīvaṃ ca salakṣmaṇam || tvayā hi mama satputra yaśo dīptam upārjitam || jitvā vajradharaṃ saṃkhye sahasrākṣaṃ śacīpatim || antarhitaḥ prakāśo vā divyair dattavaraiḥ śaraiḥ || jahi śatrūn amitraghna mama śastrabhṛtāṃ vara || rāmalakṣmaṇasugrīvāḥ śarasparśaṃ na te 'nagha || samarthāḥ pratisaṃsoḍhuṃ kutas tadanuyāyinaḥ || akṛtā yā prahastena kumbhakarṇena cānagha || kharasyāpacitiḥ saṃkhye tāṃ gacchasva mahābhuja || tvam adya niśitair bāṇair hatvā śatrūn sasainikān || pratinandaya māṃ putra purā baddhveva vāsavam || ity uktaḥ sa tathety uktvā ratham āsthāya daṃśitaḥ || prayayāv indrajid rājaṃs tūrṇam āyodhanaṃ prati ||Ravana hears of the deaths of Kumbhakarna and his followers, of Prahasta, and of Dhumraksha, and turns to his son Indrajit: let him kill Rama, Sugriva, and Lakshmana; Ravana reminds him that Indrajit has already won blazing fame by defeating Indra himself in battle; whether visible or hidden, let him destroy the enemies with the divine boon-given arrows; Rama, Lakshmana, and Sugriva will not be able to bear the touch of his arrows; let him accomplish for Khara's sake what Prahasta and Kumbhakarna failed to do; Indrajit answers 'so be it,' mounts his chariot, and swiftly rides to the battlefield.

Traducción

Ravana heard of the deaths of Kumbhakarna and his followers, of Prahasta, and of Dhumraksha, and turned to his son Indrajit: "Kill Rama, Sugriva, and Lakshmana. You have already won me blazing fame by defeating Indra himself in battle. Whether visible or hidden, destroy the enemies with your divine boon-given arrows. Rama, Lakshmana, and Sugriva will not be able to bear the touch of your arrows, still less their followers. Accomplish for Khara's sake what Prahasta and Kumbhakarna failed to do." Indrajit answered, "So be it," mounted his chariot, and swiftly rode to the battlefield.

Comentario

Ravana again seeks refuge in outside force, but the cause of the war does not change. Each new defender of Lanka comes forth to defend not truth, but abduction.

Versión

907f46d26bec · publicado 16 jul 2026, 17:32:14 UTC

Disponible enRUEN