Mahābhārata
Dhaumya-rājasevānuśāsana-parva (Instruction on Service at Court)4.4.40-44
3778 / 15823
Mahābhārata · 4.4.40-44
Devanāgarī

यो वै गृहेभ्यः प्रवसन् प्रियाणां नानुसंस्मरेत् ॥
दुःखेन सुखम् अन्विच्छेत् स राजवसतिं वसेत् ॥
समवेषं न कुर्वीत नात्युच्चैः संनिधौ हसेत् ॥
मन्त्रं न बहुधा कुर्याद् एवं राज्ञः प्रियो भवेत् ॥
न कर्मणि नियुक्तः सन् धनं किं चिद् उपस्पृशेत् ॥
प्राप्नोति हि हरन् द्रव्यं बन्धनं यदि वा वधम् ॥
यानं वस्त्रम् अलंकारं यच् चान्यत् संप्रयच्छति ॥
तद् एव धारयेन् नित्यम् एवं प्रियतरो भवेत् ॥
संवत्सरम् इमं तात तथाशीला बुभूषवः ॥
अथ स्वविषयं प्राप्य यथाकामं चरिष्यथ ॥

Transliteración (IAST)

yo vai gṛhebhyaḥ pravasan priyāṇāṃ nānusaṃsmaret ||
duḥkhena sukham anvicchet sa rājavasatiṃ vaset ||
samaveṣaṃ na kurvīta nātyuccaiḥ saṃnidhau haset ||
mantraṃ na bahudhā kuryād evaṃ rājñaḥ priyo bhavet ||
na karmaṇi niyuktaḥ san dhanaṃ kiṃ cid upaspṛśet ||
prāpnoti hi haran dravyaṃ bandhanaṃ yadi vā vadham ||
yānaṃ vastram alaṃkāraṃ yac cānyat saṃprayacchati ||
tad eva dhārayen nityam evaṃ priyataro bhavet ||
saṃvatsaram imaṃ tāta tathāśīlā bubhūṣavaḥ ||
atha svaviṣayaṃ prāpya yathākāmaṃ cariṣyatha ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
योyowho, which
वैvaiverily
गृहेभ्यःgṛhebhyaḥform of gṛhebhyaḥ
प्रवसन्pravasanform of pravasan
प्रियाणांpriyāṇāṃform of priyāṇāṃ
नानुसंस्मरेत्nānusaṃsmaretform of nānusaṃsmaret
दुःखेनduḥkhenaform of duḥkhena
सुखम्sukhamhappiness, easily
अन्विच्छेत्anvicchetform of anvicchet
sahe, this one
राजवसतिंrājavasatiṃking
वसेत्vasetlet him dwell
समवेषंsamaveṣaṃform of samaveṣaṃ
nanot
कुर्वीतkurvītaform of kurvīta
नात्युच्चैःnātyuccaiḥform of nātyuccaiḥ
संनिधौsaṃnidhauform of saṃnidhau
हसेत्hasetform of haset
मन्त्रंmantraṃform of mantraṃ
nanot
बहुधाbahudhāform of bahudhā
कुर्याद्kuryādform of kuryād
एवंevaṃthus
राज्ञःrājñaḥking (obl.)
प्रियोpriyodear
भवेत्bhavetlet it be
nanot
कर्मणिkarmaṇiform of karmaṇi
नियुक्तःniyuktaḥform of niyuktaḥ
सन्sanform of san
धनंdhanaṃwealth, strike, kill
किंkiṃwhat?
चिद्cidor, indeed
उपस्पृशेत्upaspṛśetform of upaspṛśet
प्राप्नोतिprāpnotiform of prāpnoti
हिhiindeed
हरन्haranform of haran
द्रव्यंdravyaṃform of dravyaṃ
बन्धनंbandhanaṃwealth, strike, kill
यदिyadiif
वाor
वधम्vadhamto say
यानंyānaṃcart, vehicle
वस्त्रम्vastramweapon, garment
अलंकारंalaṃkāraṃform of alaṃkāraṃ
यच्yacwhich
चान्यत्cānyatform of cānyat
संप्रयच्छतिsaṃprayacchatiform of saṃprayacchati
तद्tadthat
एवevaindeed, precisely
धारयेन्dhārayenform of dhārayen
नित्यम्nityamconstantly
एवंevaṃthus
प्रियतरोpriyataroform of priyataro
भवेत्bhavetlet it be
संवत्सरम्saṃvatsaramyear
इमंimaṃthis
तातtātao dear one
तथाशीलाtathāśīlāform of tathāśīlā
बुभूषवःbubhūṣavaḥform of bubhūṣavaḥ
अथathathen
स्वविषयंsvaviṣayaṃform of svaviṣayaṃ
प्राप्यprāpyahaving attained, having received
यथाकामंyathākāmaṃas one wishes
चरिष्यथcariṣyathaform of cariṣyatha
Traducción

"Whoever, dwelling away from home, does not constantly long for his loved ones, and through hardship seeks happiness -- such a man may live at a king's court. Let him not dress the same as his master, nor laugh too loudly in his presence, nor disclose his counsel widely -- thus he will become dear to the king. While charged with a task, let him not touch any money at all: for one who takes what belongs to another meets with imprisonment or death. Whatever vehicle, garment, or ornament, or anything else the king gives, that alone he should always wear -- thus he will become still more beloved. Live out this year in this manner, dear ones, you who wish to conduct yourselves so, and then, once you have reached your own domain, you shall live as you please."

Versión

99f1ba7d48e8 · publicado 16 jul 2026, 17:58:59 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con