Mahābhārata
Matsya-goharaṇa-saṃkalpa-parva (The Plan to Steal the Cattle)4.29.1-13
3869 / 15823
Mahābhārata · 4.29.1-13
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
अथ राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा रथयूथपः ॥
प्राप्तकालम् इदं वाक्यम् उवाच त्वरितो भृशम् ॥
असकृन् निकृतः पूर्वं मत्स्यैः साल्वेयकैः सह ॥
सूतेन चैव मत्स्यस्य कीचकेन पुनः पुनः ॥
बाधितो बन्धुभिः सार्धं बलाद् बलवता विभो ॥
स कर्णम् अभ्युदीक्ष्याथ दुर्योधनम् अभाषत ॥
असकृन् मत्स्यराज्ञा मे राष्ट्रं बाधितम् ओजसा ॥
प्रणेता कीचकश् चास्य बलवान् अभवत् पुरा ॥
क्रूरो ऽमर्षी स दुष्टात्मा भुवि प्रख्यातविक्रमः ॥
निहतस् तत्र गन्धर्वैः पापकर्मा नृशंसवान् ॥
तस्मिंश् च निहते राजन् हीनदर्पो निराश्रयः ॥
भविष्यति निरुत्साहो विराट इति मे मतिः ॥
तत्र यात्रा मम मता यदि ते रोचते ऽनघ ॥
कौरवाणां च सर्वेषां कर्णस्य च महात्मनः ॥
एतत् प्राप्तम् अहं मन्ये कार्यम् आत्ययिकं हितम् ॥
राष्ट्रं तस्याभियात्व् आशु बहुधान्यसमाकुलम् ॥
आददामो ऽस्य रत्नानि विविधानि वसूनि च ॥
ग्रामान् राष्ट्राणि वा तस्य हरिष्यामो विभागशः ॥
अथ वा गोसहस्राणि बहूनि च शुभानि च ॥
विविधानि हरिष्यामः प्रतिपीड्य पुरं बलात् ॥
कौरवैः सह संगम्य त्रिगर्तैश् च विशां पते ॥
गास् तस्यापहरामाशु सह सर्वैः सुसंहताः ॥
संधिं वा तेन कृत्वा तु निबध्नीमो ऽस्य पौरुषम् ॥
हत्वा चास्य चमूं कृत्स्नां वशम् अन्वानयामहे ॥
तं वशे न्यायतः कृत्वा सुखं वत्स्यामहे वयम् ॥
भवतो बलवृद्धिश् च भविष्यति न संशयः ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
atha rājā trigartānāṃ suśarmā rathayūthapaḥ ||
prāptakālam idaṃ vākyam uvāca tvarito bhṛśam ||
asakṛn nikṛtaḥ pūrvaṃ matsyaiḥ sālveyakaiḥ saha ||
sūtena caiva matsyasya kīcakena punaḥ punaḥ ||
bādhito bandhubhiḥ sārdhaṃ balād balavatā vibho ||
sa karṇam abhyudīkṣyātha duryodhanam abhāṣata ||
asakṛn matsyarājñā me rāṣṭraṃ bādhitam ojasā ||
praṇetā kīcakaś cāsya balavān abhavat purā ||
krūro 'marṣī sa duṣṭātmā bhuvi prakhyātavikramaḥ ||
nihatas tatra gandharvaiḥ pāpakarmā nṛśaṃsavān ||
tasmiṃś ca nihate rājan hīnadarpo nirāśrayaḥ ||
bhaviṣyati nirutsāho virāṭa iti me matiḥ ||
tatra yātrā mama matā yadi te rocate 'nagha ||
kauravāṇāṃ ca sarveṣāṃ karṇasya ca mahātmanaḥ ||
etat prāptam ahaṃ manye kāryam ātyayikaṃ hitam ||
rāṣṭraṃ tasyābhiyātv āśu bahudhānyasamākulam ||
ādadāmo 'sya ratnāni vividhāni vasūni ca ||
grāmān rāṣṭrāṇi vā tasya hariṣyāmo vibhāgaśaḥ ||
atha vā gosahasrāṇi bahūni ca śubhāni ca ||
vividhāni hariṣyāmaḥ pratipīḍya puraṃ balāt ||
kauravaiḥ saha saṃgamya trigartaiś ca viśāṃ pate ||
gās tasyāpaharāmāśu saha sarvaiḥ susaṃhatāḥ ||
saṃdhiṃ vā tena kṛtvā tu nibadhnīmo 'sya pauruṣam ||
hatvā cāsya camūṃ kṛtsnāṃ vaśam anvānayāmahe ||
taṃ vaśe nyāyataḥ kṛtvā sukhaṃ vatsyāmahe vayam ||
bhavato balavṛddhiś ca bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
अथathathen
राजाrājāking
त्रिगर्तानांtrigartānāṃof the Trigartas
सुशर्माsuśarmāform of suśarmā
रथयूथपःrathayūthapaḥchariot
प्राप्तकालम्prāptakālamform of prāptakālam
इदंidaṃthis
वाक्यम्vākyamword, speech
उवाचuvācasaid
त्वरितोtvaritoform of tvarito
भृशम्bhṛśamgreatly
असकृन्asakṛnform of asakṛn
निकृतःnikṛtaḥform of nikṛtaḥ
पूर्वंpūrvaṃbefore
मत्स्यैःmatsyaiḥMatsya
साल्वेयकैःsālveyakaiḥform of sālveyakaiḥ
सहsahawith, together
सूतेनsūtenaform of sūtena
चैवcaivaand indeed
मत्स्यस्यmatsyasyaMatsya
कीचकेनkīcakenaKichaka
पुनःpunaḥagain
पुनःpunaḥagain
बाधितोbādhitoform of bādhito
बन्धुभिःbandhubhiḥform of bandhubhiḥ
सार्धंsārdhaṃtogether with
बलाद्balādby force
बलवताbalavatāform of balavatā
विभोvibhoO lord
sahe, this
कर्णम्karṇamKarna
अभ्युदीक्ष्याथabhyudīkṣyāthaform of abhyudīkṣyātha
दुर्योधनम्duryodhanamDuryodhana
अभाषतabhāṣataform of abhāṣata
असकृन्asakṛnform of asakṛn
मत्स्यराज्ञाmatsyarājñāMatsya, to know
मेmeto me, my
राष्ट्रंrāṣṭraṃform of rāṣṭraṃ
बाधितम्bādhitamform of bādhitam
ओजसाojasāform of ojasā
प्रणेताpraṇetāform of praṇetā
कीचकश्kīcakaśKichaka
चास्यcāsyaand his
बलवान्balavānstrong
अभवत्abhavatform of abhavat
पुराpurābefore
क्रूरोkrūroform of krūro
ऽमर्षी'marṣīform of 'marṣī
sahe, this
दुष्टात्माduṣṭātmāevil-natured
भुविbhuvion earth
प्रख्यातविक्रमःprakhyātavikramaḥform of prakhyātavikramaḥ
निहतस्nihatasform of nihatas
तत्रtatrathere
गन्धर्वैःgandharvaiḥGandharva
पापकर्माpāpakarmāform of pāpakarmā
नृशंसवान्nṛśaṃsavānform of nṛśaṃsavān
तस्मिंश्tasmiṃśform of tasmiṃś
caand
निहतेnihateform of nihate
राजन्rājanO king
हीनदर्पोhīnadarpoform of hīnadarpo
निराश्रयःnirāśrayaḥform of nirāśrayaḥ
भविष्यतिbhaviṣyatiwill be
निरुत्साहोnirutsāhoform of nirutsāho
विराटvirāṭaVirata
इतिitithus
मेmeto me, my
मतिःmatiḥthought, decision
तत्रtatrathere
यात्राyātrāform of yātrā
ममmamamy, mine
मताmatāform of matā
यदिyadiif
तेtethey; to you
रोचतेrocatepleases
ऽनघ'naghaform of 'nagha
कौरवाणांkauravāṇāṃform of kauravāṇāṃ
caand
सर्वेषांsarveṣāṃform of sarveṣāṃ
कर्णस्यkarṇasyaKarna
caand
महात्मनःmahātmanaḥgreat
एतत्etatthis
प्राप्तम्prāptamform of prāptam
अहंahaṃI
मन्येmanyeI consider
कार्यम्kāryamform of kāryam
आत्ययिकंātyayikaṃform of ātyayikaṃ
हितम्hitamform of hitam
राष्ट्रंrāṣṭraṃform of rāṣṭraṃ
तस्याभियात्व्tasyābhiyātvform of tasyābhiyātv
आशुāśuquickly
बहुधान्यसमाकुलम्bahudhānyasamākulamform of bahudhānyasamākulam
आददामोādadāmoform of ādadāmo
ऽस्य'syaform of 'sya
रत्नानिratnānijewels
विविधानिvividhānivarious
वसूनिvasūniform of vasūni
caand
ग्रामान्grāmānform of grāmān
राष्ट्राणिrāṣṭrāṇiform of rāṣṭrāṇi
वाor
तस्यtasyahis, that
हरिष्यामोhariṣyāmoform of hariṣyāmo
विभागशःvibhāgaśaḥform of vibhāgaśaḥ
अथathathen
वाor
गोसहस्राणिgosahasrāṇicow
बहूनिbahūniform of bahūni
caand
शुभानिśubhāniform of śubhāni
caand
विविधानिvividhānivarious
हरिष्यामःhariṣyāmaḥform of hariṣyāmaḥ
प्रतिपीड्यpratipīḍyaform of pratipīḍya
पुरंpuraṃcity
बलात्balātform of balāt
कौरवैःkauravaiḥform of kauravaiḥ
सहsahawith, together
संगम्यsaṃgamyato go
त्रिगर्तैश्trigartaiśform of trigartaiś
caand
विशांviśāṃof people, of tribes
पतेpateO lord
गास्gāscows
तस्यापहरामाशुtasyāpaharāmāśuform of tasyāpaharāmāśu
सहsahawith, together
सर्वैःsarvaiḥform of sarvaiḥ
सुसंहताःsusaṃhatāḥform of susaṃhatāḥ
संधिंsaṃdhiṃform of saṃdhiṃ
वाor
तेनtenawith that, by him
कृत्वाkṛtvāhaving done
तुtubut, indeed
निबध्नीमोnibadhnīmoform of nibadhnīmo
ऽस्य'syaform of 'sya
पौरुषम्pauruṣamform of pauruṣam
हत्वाhatvāhaving killed
चास्यcāsyaand his
चमूंcamūṃform of camūṃ
कृत्स्नांkṛtsnāṃentire
वशम्vaśampower
अन्वानयामहेanvānayāmaheform of anvānayāmahe
तंtaṃhis, that
वशेvaśein power
न्यायतःnyāyataḥform of nyāyataḥ
कृत्वाkṛtvāhaving done
सुखंsukhaṃhappiness, easily
वत्स्यामहेvatsyāmaheform of vatsyāmahe
वयम्vayamwe
भवतोbhavatoform of bhavato
बलवृद्धिश्balavṛddhiśform of balavṛddhiś
caand
भविष्यतिbhaviṣyatiwill be
nanot
संशयःsaṃśayaḥdoubt
Traducción

Vaishampayana said: "Then the king of the Trigartas, Susharman, leader of chariot squadrons, spoke this word whose time had come, and spoke it in haste. Before this he had often been humbled by the Matsyas together with the Salveyakas, and again and again by Kichaka, the charioteer's son who served Matsya. Sorely oppressed together with his kinsmen by that powerful man, O lord, he looked toward Karna and said to Duryodhana: 'More than once the king of the Matsyas has oppressed my kingdom by his might. Before this his foremost strength was the mighty Kichaka — cruel, wrathful, evil-natured, famed on earth for his valor. That sinner, cruel and given to evil deeds, has now been slain there by the Gandharvas. Now that he is slain, O king, Virata, I believe, will be left without pride and without support, his spirit broken. If it please you, blameless one, and all the Kauravas, and the great-souled Karna, I consider this the moment for a campaign. I think this matter has come at the right time — it is urgent and it serves us well. Let us march swiftly upon his kingdom, rich in grain. Let us take his jewels and his various treasures, or divide his villages and provinces among ourselves. Or, forcing his city by strength, let us carry off many splendid herds of cattle. Joined with the Kauravas and the Trigartas, lord of the people, let us together swiftly seize his cows. Or, making a treaty with him, let us bind his manhood; or, destroying his whole army, let us bring him under our power. Having justly subdued him, we shall live at ease, and your strength will grow beyond doubt.'"

Versión

ab0d414e9075 · publicado 16 jul 2026, 18:17:35 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con