Mahābhārata
Uttara-bhaya-parva (Uttara's Fear)4.36.37-47
3897 / 15823
Mahābhārata · 4.36.37-47
Devanāgarī

उत्तरं तु प्रधावन्तम् अनुद्रुत्य धनंजयः ॥
गत्वा पदशतं तूर्णं केशपक्षे परामृशत् ॥
सो ऽर्जुनेन परामृष्टः पर्यदेवयद् आर्तवत् ॥
बहुलं कृपणं चैव विराटस्य सुतस् तदा ॥
शातकुम्भस्य शुद्धस्य शतं निष्कान् ददामि ते ॥
मणीन् अष्टौ च वैडूर्यान् हेमबद्धान् महाप्रभान् ॥
हेमदण्डप्रतिच्छन्नं रथं युक्तं च सुव्रजैः ॥
मत्तांश् च दश मातङ्गान् मुञ्च मां त्वं बृहन्नडे ॥
वैशंपायन उवाच
एवमादीनि वाक्यानि विलपन्तम् अचेतसम् ॥
प्रहस्य पुरुषव्याघ्रो रथस्यान्तिकम् आनयत् ॥
अथैनम् अब्रवीत् पार्थो भयार्तं नष्टचेतसम् ॥
यदि नोत्सहसे योद्धुं शत्रुभिः शत्रुकर्शन ॥
एहि मे त्वं हयान् यच्छ युध्यमानस्य शत्रुभिः ॥
प्रयाह्य् एतद् रथानीकं मद्बाहुबलरक्षितः ॥
अप्रधृष्यतमं घोरं गुप्तं वीरैर् महारथैः ॥
मा भैस् त्वं राजपुत्राग्र्य क्षत्रियो ऽसि परंतप ॥
अहं वै कुरुभिर् योत्स्याम्य् अवजेष्यामि ते पशून् ॥
प्रविश्यैतद् रथानीकम् अप्रधृष्यं दुरासदम् ॥
यन्ता भूस् त्वं नरश्रेष्ठ योत्स्ये ऽहं कुरुभिः सह ॥
एवं ब्रुवाणो बीभत्सुर् वैराटिम् अपराजितः ॥
समाश्वास्य मुहूर्तं तम् उत्तरं भरतर्षभ ॥
तत एनं विचेष्टन्तम् अकामं भयपीडितम् ॥
रथम् आरोपयाम् आस पार्थः प्रहरतां वरः ॥

Transliteración (IAST)

uttaraṃ tu pradhāvantam anudrutya dhanaṃjayaḥ ||
gatvā padaśataṃ tūrṇaṃ keśapakṣe parāmṛśat ||
so 'rjunena parāmṛṣṭaḥ paryadevayad ārtavat ||
bahulaṃ kṛpaṇaṃ caiva virāṭasya sutas tadā ||
śātakumbhasya śuddhasya śataṃ niṣkān dadāmi te ||
maṇīn aṣṭau ca vaiḍūryān hemabaddhān mahāprabhān ||
hemadaṇḍapraticchannaṃ rathaṃ yuktaṃ ca suvrajaiḥ ||
mattāṃś ca daśa mātaṅgān muñca māṃ tvaṃ bṛhannaḍe ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evamādīni vākyāni vilapantam acetasam ||
prahasya puruṣavyāghro rathasyāntikam ānayat ||
athainam abravīt pārtho bhayārtaṃ naṣṭacetasam ||
yadi notsahase yoddhuṃ śatrubhiḥ śatrukarśana ||
ehi me tvaṃ hayān yaccha yudhyamānasya śatrubhiḥ ||
prayāhy etad rathānīkaṃ madbāhubalarakṣitaḥ ||
apradhṛṣyatamaṃ ghoraṃ guptaṃ vīrair mahārathaiḥ ||
mā bhais tvaṃ rājaputrāgrya kṣatriyo 'si paraṃtapa ||
ahaṃ vai kurubhir yotsyāmy avajeṣyāmi te paśūn ||
praviśyaitad rathānīkam apradhṛṣyaṃ durāsadam ||
yantā bhūs tvaṃ naraśreṣṭha yotsye 'haṃ kurubhiḥ saha ||
evaṃ bruvāṇo bībhatsur vairāṭim aparājitaḥ ||
samāśvāsya muhūrtaṃ tam uttaraṃ bharatarṣabha ||
tata enaṃ viceṣṭantam akāmaṃ bhayapīḍitam ||
ratham āropayām āsa pārthaḥ praharatāṃ varaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
उत्तरंuttaraṃUttara
तुtubut
प्रधावन्तम्pradhāvantamform of pradhāvantam
अनुद्रुत्यanudrutyaform of anudrutya
धनंजयःdhanaṃjayaḥDhananjaya
गत्वाgatvāhaving gone
पदशतंpadaśataṃform of padaśataṃ
तूर्णंtūrṇaṃquickly
केशपक्षेkeśapakṣehair
परामृशत्parāmṛśattouched
सोsoform of so
ऽर्जुनेन'rjunenaform of 'rjunena
परामृष्टःparāmṛṣṭaḥform of parāmṛṣṭaḥ
पर्यदेवयद्paryadevayadgod
आर्तवत्ārtavatform of ārtavat
बहुलंbahulaṃform of bahulaṃ
कृपणंkṛpaṇaṃKripa
चैवcaivaand precisely
विराटस्यvirāṭasyaVirata
सुतस्sutasson
तदाtadāthen
शातकुम्भस्यśātakumbhasyaform of śātakumbhasya
शुद्धस्यśuddhasyaform of śuddhasya
शतंśataṃhundred
निष्कान्niṣkānform of niṣkān
ददामिdadāmiI give
तेtethey; to you
मणीन्maṇīnform of maṇīn
अष्टौaṣṭaueight
caand
वैडूर्यान्vaiḍūryānform of vaiḍūryān
हेमबद्धान्hemabaddhānform of hemabaddhān
महाप्रभान्mahāprabhāngreat
हेमदण्डप्रतिच्छन्नंhemadaṇḍapraticchannaṃpunishment, staff, to strike, to kill
रथंrathaṃchariot
युक्तंyuktaṃsuitable
caand
सुव्रजैःsuvrajaiḥform of suvrajaiḥ
मत्तांश्mattāṃśform of mattāṃś
caand
दशdaśaten
मातङ्गान्mātaṅgānform of mātaṅgān
मुञ्चmuñcaform of muñca
मांmāṃme
त्वंtvaṃyou
बृहन्नडेbṛhannaḍeBrihannada, to strike, to kill
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
एवमादीनिevamādīniform of evamādīni
वाक्यानिvākyāniform of vākyāni
विलपन्तम्vilapantamform of vilapantam
अचेतसम्acetasamform of acetasam
प्रहस्यprahasyahaving laughed
पुरुषव्याघ्रोpuruṣavyāghroform of puruṣavyāghro
रथस्यान्तिकम्rathasyāntikamchariot
आनयत्ānayatform of ānayat
अथैनम्athainamform of athainam
अब्रवीत्abravītsaid
पार्थोpārthoPartha
भयार्तंbhayārtaṃform of bhayārtaṃ
नष्टचेतसम्naṣṭacetasamform of naṣṭacetasam
यदिyadiif
नोत्सहसेnotsahaseform of notsahase
योद्धुंyoddhuṃto fight
शत्रुभिःśatrubhiḥenemy
शत्रुकर्शनśatrukarśanaenemy
एहिehicome here
मेmeto me, my
त्वंtvaṃyou
हयान्hayānhorses
यच्छyacchaform of yaccha
युध्यमानस्यyudhyamānasyaform of yudhyamānasya
शत्रुभिःśatrubhiḥenemy
प्रयाह्य्prayāhyform of prayāhy
एतद्etadthis
रथानीकंrathānīkaṃchariot
मद्बाहुबलरक्षितःmadbāhubalarakṣitaḥarm
अप्रधृष्यतमंapradhṛṣyatamaṃform of apradhṛṣyatamaṃ
घोरंghoraṃterrible
गुप्तंguptaṃhidden, protected
वीरैर्vīrairhero
महारथैःmahārathaiḥgreat, chariot
माnot, lest
भैस्bhaisform of bhais
त्वंtvaṃyou
राजपुत्राग्र्यrājaputrāgryason, king
क्षत्रियोkṣatriyokshatriya
ऽसि'siyou are
परंतपparaṃtapaO scorcher of foes
अहंahaṃI
वैvaiindeed
कुरुभिर्kurubhirKurus
योत्स्याम्य्yotsyāmyform of yotsyāmy
अवजेष्यामिavajeṣyāmiform of avajeṣyāmi
तेtethey; to you
पशून्paśūnto see
प्रविश्यैतद्praviśyaitadform of praviśyaitad
रथानीकम्rathānīkamchariot
अप्रधृष्यंapradhṛṣyaṃform of apradhṛṣyaṃ
दुरासदम्durāsadamhard to approach
यन्ताyantācharioteer
भूस्bhūsform of bhūs
त्वंtvaṃyou
नरश्रेष्ठnaraśreṣṭhaman
योत्स्येyotsyeform of yotsye
ऽहं'haṃI
कुरुभिःkurubhiḥKurus
सहsahawith, together
एवंevaṃthus
ब्रुवाणोbruvāṇoform of bruvāṇo
बीभत्सुर्bībhatsurBibhatsu
वैराटिम्vairāṭimson of Virata
अपराजितःaparājitaḥking
समाश्वास्यsamāśvāsyaform of samāśvāsya
मुहूर्तंmuhūrtaṃmoment
तम्tamhim, that
उत्तरंuttaraṃUttara
भरतर्षभbharatarṣabhabull of the Bharatas
ततtataO dear one
एनंenaṃhim, this
विचेष्टन्तम्viceṣṭantamform of viceṣṭantam
अकामंakāmaṃform of akāmaṃ
भयपीडितम्bhayapīḍitamfear, horse
रथम्rathamchariot
आरोपयाम्āropayāmform of āropayām
आसāsawas
पार्थःpārthaḥPartha
प्रहरतांpraharatāṃform of praharatāṃ
वरःvaraḥbest
Traducción

Dhananjaya caught up with Uttara as he fled, and having gone a hundred paces in swift pursuit, seized him by the hair. Seized by Arjuna, the son of Virata then wailed piteously and at length. ‘A hundred nishkas of pure gold I will give you, and eight great brilliant vaidurya-gems set in gold; a chariot decked with golden poles and yoked to fine horses; and ten rutting elephants — only let me go, Brihannada.’ While he spoke such words and others like them, wailing senselessly, the tiger among men laughed and brought him to the chariot. Then Partha said to him, tormented by fear and bereft of his senses: ‘If you have no heart to fight the enemy, scorcher of foes, come and hold my horses while I fight the enemy. Drive this army of chariots, protected by the strength of my arms, unassailable and terrible, guarded by heroes, by great charioteers. Do not be afraid, foremost of princes; you are a kshatriya, formidable to your foes. I will fight the Kurus and win back your cattle for you. Enter this army of chariots, unassailable and hard to approach, and be my charioteer, best of men, while I fight the Kurus.’ So Bibhatsu, unconquered, spoke, comforting Vairati for a while. Then Partha, best of those who strike, set him upon the chariot, though he writhed, unwilling and tormented by fear.

Versión

0e0cd39950e5 · publicado 16 jul 2026, 18:23:49 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con