Mahābhārata
Go-pratinayana-parva (The Return of the Cows)4.62.1-4
3973 / 15823
Mahābhārata · 4.62.1-4
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ततो विजित्य संग्रामे कुरून् गोवृषभेक्षणः ॥
समानयाम् आस तदा विराटस्य धनं महत् ॥
गतेषु च प्रभग्नेषु धार्तराष्ट्रेषु सर्वशः ॥
वनान् निष्क्रम्य गहनाद् बहवः कुरुसैनिकाः ॥
भयात् संत्रस्तमनसः समाजग्मुस् ततस् ततः ॥
मुक्तकेशा व्यदृश्यन्त स्थिताः प्राञ्जलयस् तदा ॥
क्षुत्पिपासापरिश्रान्ता विदेशस्था विचेतसः ॥
ऊचुः प्रणम्य संभ्रान्ताः पार्थ किं करवाम ते ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tato vijitya saṃgrāme kurūn govṛṣabhekṣaṇaḥ ||
samānayām āsa tadā virāṭasya dhanaṃ mahat ||
gateṣu ca prabhagneṣu dhārtarāṣṭreṣu sarvaśaḥ ||
vanān niṣkramya gahanād bahavaḥ kurusainikāḥ ||
bhayāt saṃtrastamanasaḥ samājagmus tatas tataḥ ||
muktakeśā vyadṛśyanta sthitāḥ prāñjalayas tadā ||
kṣutpipāsāpariśrāntā videśasthā vicetasaḥ ||
ūcuḥ praṇamya saṃbhrāntāḥ pārtha kiṃ karavāma te ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
ततोtatothen, thence
विजित्यvijityahaving conquered
संग्रामेsaṃgrāmein battle
कुरून्kurūnthe Kurus
गोवृषभेक्षणःgovṛṣabhekṣaṇaḥcow
समानयाम्samānayāmthe form "samānayām"
आसāsawas
तदाtadāthen
विराटस्यvirāṭasyaVirata
धनंdhanaṃwealth, to strike, to kill
महत्mahatgreat
गतेषुgateṣuthe form "gateṣu"
caand
प्रभग्नेषुprabhagneṣuthe form "prabhagneṣu"
धार्तराष्ट्रेषुdhārtarāṣṭreṣuthe form "dhārtarāṣṭreṣu"
सर्वशःsarvaśaḥcompletely
वनान्vanānthe form "vanān"
निष्क्रम्यniṣkramyathe form "niṣkramya"
गहनाद्gahanādto strike, to kill
बहवःbahavaḥmany
कुरुसैनिकाःkurusainikāḥKuru
भयात्bhayātthe form "bhayāt"
संत्रस्तमनसःsaṃtrastamanasaḥthe form "saṃtrastamanasaḥ"
समाजग्मुस्samājagmusthe form "samājagmus"
ततस्tatasthen
ततःtataḥthen, thence
मुक्तकेशाmuktakeśāhair
व्यदृश्यन्तvyadṛśyantathe form "vyadṛśyanta"
स्थिताःsthitāḥstanding
प्राञ्जलयस्prāñjalayasthe form "prāñjalayas"
तदाtadāthen
क्षुत्पिपासापरिश्रान्ताkṣutpipāsāpariśrāntāthe form "kṣutpipāsāpariśrāntā"
विदेशस्थाvideśasthāthe form "videśasthā"
विचेतसःvicetasaḥthe form "vicetasaḥ"
ऊचुःūcuḥsaid
प्रणम्यpraṇamyathe form "praṇamya"
संभ्रान्ताःsaṃbhrāntāḥthe form "saṃbhrāntāḥ"
पार्थpārthaPartha
किंkiṃwhat?
करवामkaravāmathe form "karavāma"
तेtethey; to you
Traducción

Vaishampayana said: "Having conquered the Kurus in battle, the hero with eyes like a bull restored Virata's great wealth. When the sons of Dhritarashtra had been routed and scattered in every direction, many Kuru warriors emerged from the dense forest. Their hearts shaken with fear, they gathered from every side, hair disheveled, and stood with joined palms. Worn out by hunger, thirst, and exhaustion, bereft of any refuge, like men in a foreign land, they bowed in confusion and said: 'Partha, what shall we do for you?'"

Versión

8efc009edab8 · publicado 16 jul 2026, 18:42:56 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con