Mahābhārata
Bhagavad-yāna (078) (Kṛṣṇa's Embassy to the Kurus, Chapters 71-137)5.78.1-5
4531 / 15823
Mahābhārata · 5.78.1-5
Devanāgarī

नकुल उवाच
उक्तं बहुविधं वाक्यं धर्मराजेन माधव ॥
धर्मज्ञेन वदान्येन धर्मयुक्तं च तत्त्वतः ॥
मतम् आज्ञाय राज्ञश् च भीमसेनेन माधव ॥
संशमो बाहुवीर्यं च ख्यापितं माधवात्मनः ॥
तथैव फल्गुनेनापि यद् उक्तं तत् त्वया श्रुतम् ॥
आत्मनश् च मतं वीर कथितं भवतासकृत् ॥
सर्वम् एतद् अतिक्रम्य श्रुत्वा परमतं भवान् ॥
यत् प्राप्तकालं मन्येथास् तत् कुर्याः पुरुषोत्तम ॥
तस्मिंस् तस्मिन् निमित्ते हि मतं भवति केशव ॥
प्राप्तकालं मनुष्येण स्वयं कार्यम् अरिंदम ॥

Transliteración (IAST)

nakula uvāca
uktaṃ bahuvidhaṃ vākyaṃ dharmarājena mādhava ||
dharmajñena vadānyena dharmayuktaṃ ca tattvataḥ ||
matam ājñāya rājñaś ca bhīmasenena mādhava ||
saṃśamo bāhuvīryaṃ ca khyāpitaṃ mādhavātmanaḥ ||
tathaiva phalgunenāpi yad uktaṃ tat tvayā śrutam ||
ātmanaś ca mataṃ vīra kathitaṃ bhavatāsakṛt ||
sarvam etad atikramya śrutvā paramataṃ bhavān ||
yat prāptakālaṃ manyethās tat kuryāḥ puruṣottama ||
tasmiṃs tasmin nimitte hi mataṃ bhavati keśava ||
prāptakālaṃ manuṣyeṇa svayaṃ kāryam ariṃdama ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
नकुलnakulaNakula; son of Madri
उवाचuvācasaid; spoke
उक्तंuktaṃsaid; spoken
बहुविधंbahuvidhaṃin many ways; in various manners
वाक्यंvākyaṃword; speech
धर्मराजेनdharmarājenaby Dharmaraja; by the king of Dharma; by Yudhishthira
माधवmādhavaO Madhava; O descendant of Madhu
धर्मज्ञेनdharmajñenaby one who knows dharma; by one versed in righteousness
वदान्येनvadānyenaby the generous one; by one noble in speech
धर्मयुक्तंdharmayuktaṃjoined with dharma; righteous
caand; also
तत्त्वतःtattvataḥin essence; truly
मतम्matamis considered; opinion
आज्ञायājñāyahaving learned; having understood
राज्ञश्rājñaśof the king; from the king
caand; also
भीमसेनेनbhīmasenenaby Bhimasena; by Bhima; by Pandu's son Bhima
माधवmādhavaO Madhava; O descendant of Madhu
संशमोsaṃśamopacification; peace
बाहुवीर्यंbāhuvīryaṃthe strength of arms; the might of arms; personal valor
caand; also
ख्यापितंkhyāpitaṃdeclared; shown
माधवात्मनःmādhavātmanaḥMadhava's own opinion; the thought of Madhava himself
तथैवtathaivalikewise; in just the same way
फल्गुनेनापिphalgunenāpialso by Phalguna; and by Arjuna
यद्yadwhat; which
उक्तंuktaṃsaid; spoken
तत्tatthat; this
त्वयाtvayāby you; on your part
श्रुतम्śrutamwas heard; is known from tradition
आत्मनश्ātmanaśone's own; oneself
caand; also
मतंmataṃopinion; thought
वीरvīraO hero; valiant one
कथितंkathitaṃsaid; stated
भवतासकृत्bhavatāsakṛtby you many times; to you repeatedly
सर्वम्sarvamall; entirely
एतद्etadthis; such
अतिक्रम्यatikramyahaving passed over; having set aside
श्रुत्वाśrutvāhaving heard; having learned
परमतंparamataṃanother's opinion; someone else's thought
भवान्bhavānyou; your honor
यत्yatwhat; which
प्राप्तकालंprāptakālaṃtimely; suited to the occasion
मन्येथास्manyethāsyou would consider; you would think
तत्tatthat; this
कुर्याःkuryāḥyou would do; perform
पुरुषोत्तमpuruṣottamaO best of men; O supreme man
तस्मिंस्tasmiṃsin it; with regard to it
तस्मिन्tasminin that; in this
निमित्तेnimitteon account of; under the circumstance
हिhiindeed; for
मतंmataṃopinion; thought
भवतिbhavatiarises; becomes
केशवkeśavaO Keshava; O Krishna
प्राप्तकालंprāptakālaṃtimely; suited to the occasion
मनुष्येणmanuṣyeṇaby a man; for a man
स्वयंsvayaṃby oneself; personally
कार्यम्kāryammust be done; the task
अरिंदमariṃdamaO tamer of foes; conqueror of enemies
Traducción

Arjuna said: 'O Janardana, Yudhishthira has already said what needed to be said. But, O scourge of enemies, hearing what you have said, it seems to me that you, my lord, do not think that peace is easily attainable, whether on account of Dhritarashtra's greed or because of our present weakness. You also think that human valor alone is fruitless, and likewise that without displaying one's own valor, a man's aims cannot be achieved. What you have said may be true, yet at the same time it may not always be true. Still, nothing should be deemed impossible. It is true that peace seems impossible to you given our dire situation, yet they continue to act against us without reaping the fruits of their deeds.'

Versión

2a2613fc2384 · publicado 17 jul 2026, 4:51:55 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con