संजय उवाच
पुत्रस् तव महाराज मद्रराजम् इदं वचः ॥
विनयेनोपसंगम्य प्रणयाद् वाक्यम् अब्रवीत् ॥
सत्यव्रत महाभाग द्विषताम् अघवर्धन ॥
मद्रेश्वर रणे शूर परसैन्यभयंकर ॥
श्रुतवान् असि कर्णस्य ब्रुवतो वदतां वर ॥
यथा नृपतिसिंहानां मध्ये त्वां वरयत्य् अयम् ॥
तस्मात् पार्थविनाशार्थं हितार्थं मम चैव हि ॥
सारथ्यं रथिनां श्रेष्ठ सुमनाः कर्तुम् अर्हसि ॥
अस्याभीशुग्रहो लोके नान्यो ऽस्ति भवता समः ॥
स पातु सर्वतः कर्णं भवान् ब्रह्मेव शंकरम् ॥
पार्थस्य सचिवः कृष्णो यथाभीशुग्रहो वरः ॥
तथा त्वम् अपि राधेयं सर्वतः परिपालय ॥
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो भवान् भोजश् च वीर्यवान् ॥
शकुनिः सौबलो द्रौणिर् अहम् एव च नो बलम् ॥
एषाम् एव कृतो भागो नवधा पृतनापते ॥
नैव भागो ऽत्र भीष्मस्य द्रोणस्य च महात्मनः ॥
ताभ्याम् अतीत्य तौ भागौ निहता मम शत्रवः ॥
वृद्धौ हि तौ नरव्याघ्रौ छलेन निहतौ च तौ ॥
कृत्वा नसुकरं कर्म गतौ स्वर्गम् इतो ऽनघ ॥
तथान्ये पुरुषव्याघ्राः परैर् विनिहता युधि ॥
अस्मदीयाश् च बहवः स्वर्गायोपगता रणे ॥
त्यक्त्वा प्राणान् यथाशक्ति चेष्टाः कृत्वा च पुष्कलाः ॥
कर्णो ह्य् एको महाबाहुर् अस्मत्प्रियहिते रतः ॥
भवांश् च पुरुषव्याघ्र सर्वलोकमहारथः ॥
तस्मिञ् जयाशा विपुला मम मद्रजनाधिप ॥
पार्थस्य समरे कृष्णो यथाभीशुवरग्रहः ॥
तेन युक्तो रणे पार्थो रक्ष्यमाणश् च पार्थिव ॥
यानि कर्माणि कुरुते प्रत्यक्षाणि तथैव ते ॥
पूर्वं न समरे ह्य् एवम् अवधीद् अर्जुनो रिपून् ॥
अहन्य् अहनि मद्रेश द्रावयन् दृश्यते युधि ॥
भागो ऽवशिष्टः कर्णस्य तव चैव महाद्युते ॥
तं भागं सह कर्णेन युगपन् नाशयाहवे ॥
सूर्यारुणौ यथा दृष्ट्वा तमो नश्यति मारिष ॥
तथा नश्यन्तु कौन्तेयाः सपाञ्चालाः ससृञ्जयाः ॥
रथानां प्रवरः कर्णो यन्तॄणां प्रवरो भवान् ॥
संनिपातः समो लोके भवतोर् नास्ति कश् चन ॥
यथा सर्वास्व् अवस्थासु वार्ष्णेयः पाति पाण्डवम् ॥
तथा भवान् परित्रातु कर्णं वैकर्तनं रणे ॥
त्वया सारथिना ह्य् एष अप्रधृष्यो भविष्यति ॥
देवतानाम् अपि रणे सशक्राणां महीपते ॥
किं पुनः पाण्डवेयानां मातिशङ्कीर् वचो मम ॥
saṃjaya uvāca
putras tava mahārāja madrarājam idaṃ vacaḥ ||
vinayenopasaṃgamya praṇayād vākyam abravīt ||
satyavrata mahābhāga dviṣatām aghavardhana ||
madreśvara raṇe śūra parasainyabhayaṃkara ||
śrutavān asi karṇasya bruvato vadatāṃ vara ||
yathā nṛpatisiṃhānāṃ madhye tvāṃ varayaty ayam ||
tasmāt pārthavināśārthaṃ hitārthaṃ mama caiva hi ||
sārathyaṃ rathināṃ śreṣṭha sumanāḥ kartum arhasi ||
asyābhīśugraho loke nānyo 'sti bhavatā samaḥ ||
sa pātu sarvataḥ karṇaṃ bhavān brahmeva śaṃkaram ||
pārthasya sacivaḥ kṛṣṇo yathābhīśugraho varaḥ ||
tathā tvam api rādheyaṃ sarvataḥ paripālaya ||
bhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ karṇo bhavān bhojaś ca vīryavān ||
śakuniḥ saubalo drauṇir aham eva ca no balam ||
eṣām eva kṛto bhāgo navadhā pṛtanāpate ||
naiva bhāgo 'tra bhīṣmasya droṇasya ca mahātmanaḥ ||
tābhyām atītya tau bhāgau nihatā mama śatravaḥ ||
vṛddhau hi tau naravyāghrau chalena nihatau ca tau ||
kṛtvā nasukaraṃ karma gatau svargam ito 'nagha ||
tathānye puruṣavyāghrāḥ parair vinihatā yudhi ||
asmadīyāś ca bahavaḥ svargāyopagatā raṇe ||
tyaktvā prāṇān yathāśakti ceṣṭāḥ kṛtvā ca puṣkalāḥ ||
karṇo hy eko mahābāhur asmatpriyahite rataḥ ||
bhavāṃś ca puruṣavyāghra sarvalokamahārathaḥ ||
tasmiñ jayāśā vipulā mama madrajanādhipa ||
pārthasya samare kṛṣṇo yathābhīśuvaragrahaḥ ||
tena yukto raṇe pārtho rakṣyamāṇaś ca pārthiva ||
yāni karmāṇi kurute pratyakṣāṇi tathaiva te ||
pūrvaṃ na samare hy evam avadhīd arjuno ripūn ||
ahany ahani madreśa drāvayan dṛśyate yudhi ||
bhāgo 'vaśiṣṭaḥ karṇasya tava caiva mahādyute ||
taṃ bhāgaṃ saha karṇena yugapan nāśayāhave ||
sūryāruṇau yathā dṛṣṭvā tamo naśyati māriṣa ||
tathā naśyantu kaunteyāḥ sapāñcālāḥ sasṛñjayāḥ ||
rathānāṃ pravaraḥ karṇo yantṝṇāṃ pravaro bhavān ||
saṃnipātaḥ samo loke bhavator nāsti kaś cana ||
yathā sarvāsv avasthāsu vārṣṇeyaḥ pāti pāṇḍavam ||
tathā bhavān paritrātu karṇaṃ vaikartanaṃ raṇe ||
tvayā sārathinā hy eṣa apradhṛṣyo bhaviṣyati ||
devatānām api raṇe saśakrāṇāṃ mahīpate ||
kiṃ punaḥ pāṇḍaveyānāṃ mātiśaṅkīr vaco mama ||
Санджая сказал: «Твой сын, о великий царь, почтительно подошёл к царю мадров и из дружеского расположения сказал ему: “О верный обету, великосчастный, умножающий беды врагов, владыка мадров, герой в бою, ужас вражеских войск! Ты слышал, как Карна, лучший из говорящих, среди царственных львов избрал именно тебя. Поэтому ради уничтожения Партхи и ради моего блага, о лучший из ратхинов, благосклонно согласись стать его возницей. В мире нет другого держателя вожжей, равного тебе. Храни Карну со всех сторон, как Брахма хранит Шанкару. Как Кришна, помощник Партхи, лучший держатель вожжей, так и ты со всех сторон оберегай Радхею. Бхишма, Дрона, Крипа, Карна, ты, доблестный Бходжа, Шакуни Саубала, Драуни и я сам — вот наша сила. Между вами, о владыка войска, была разделена доля битвы на девять частей. Доли Бхишмы и великого Дроны уже здесь не осталось: пройдя через эти две доли, мои враги были сражены. Те два старых тигра среди людей были убиты хитростью; совершив трудное дело, они ушли отсюда на небо, о безгрешный. Так и другие наши герои, многие тигры среди людей, пали от врагов в бою и, отдав жизнь, сделав всё, что могли, ушли в рай. Теперь Карна один, могучий, предан нашему благу, и ты, тигр среди людей, великий ратхин всех миров. На нём моя великая надежда на победу, о владыка народа мадров. У Партхи в бою есть Кришна, лучший возница; соединённый с ним и защищаемый им, Партха совершает дела, которые ты видишь собственными глазами. Прежде Арджуна не убивал врагов так; теперь, о владыка мадров, день за днём он виден в бою обращающим их в бегство. Осталась доля Карны и твоя доля, о великоблестящий. Вместе с Карной одновременно уничтожь её в бою. Как при виде солнца и зари исчезает тьма, о почтенный, так пусть исчезнут Каунтеи вместе с Панчалами и Сринджаями. Среди ратхинов лучший — Карна, среди возниц лучший — ты; в мире нет сочетания, равного вам двоим. Как Варшнея во всех обстоятельствах хранит Пандаву, так и ты в бою защити Карну Вайкартану. С тобой как возницей он будет неодолим даже для богов вместе с Шакрой, о царь, тем более для Пандавеев. Не сомневайся в моём слове”».
86a31448e90e · publicado 20 jun 2026, 4:50:30 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Дурьодхана пытается поставить Шалью рядом с Кришной, а Карну рядом с Арджуной. Его речь построена как политическое уговаривание: похвала, сравнение, обещание славы и напоминание о погибших вождях.