ततो मुहूर्ताद् राजेन्द्र नातिकृच्छ्राद् धसन्न् इव ॥
विरथं भीमकर्माणं भीमं कर्णश् चकार ह ॥
विरथो भरतश्रेष्ठः प्रहसन्न् अनिलोपमः ॥
गदाहस्तो महाबाहुर् अपतत् स्यन्दनोत्तमात् ॥
नागान् सप्तशतान् राजन्न् ईषादन्तान् प्रहारिणः ॥
व्यधमत् सहसा भीमः क्रुद्धरूपः परंतपः ॥
दन्तवेष्टेषु नेत्रेषु कम्भेषु स कटेषु च ॥
मर्मस्व् अपि च मर्मज्ञो निनदन् व्यधमद् भृशम् ॥
ततस् ते प्राद्रवन् भीताः प्रतीपं प्रहिताः पुनः ॥
महामात्रैस् तम् आवव्रुर् मेघा इव दिवाकरम् ॥
तान् स सप्तशतान् नागान् सारोहायुधकेतनान् ॥
भूमिष्ठो गदया जघ्ने शरन्मेघान् इवानिलः ॥
ततः सुबलपुत्रस्य नागान् अतिबलान् पुनः ॥
पोथयाम् आस कौन्तेयो द्वापञ्चाशतम् आहवे ॥
तथा रथशतं साग्रं पत्तींश् च शतशो ऽपरान् ॥
न्यहनत् पाण्डवो युद्धे तापयंस् तव वाहिनीम् ॥
प्रताप्यमानं सूर्येण भीमेन च महात्मना ॥
तव सैन्यं संचुकोच चर्म वह्निगतं यथा ॥
ते भीमभयसंत्रस्तास् तावका भरतर्षभ ॥
विहाय समरे भीमं दुद्रुवुर् वै दिशो दश ॥
रथाः पञ्चशताश् चान्ये ह्रादिनश् चर्मवर्मिणः ॥
भीमम् अभ्यद्रवंस् तूर्णं शरपूगैः समन्ततः ॥
तान् ससूतरथान् सर्वान् सपताकाध्वजायुधान् ॥
पोथयाम् आस गदया भीमो विष्णुर् इवासुरान् ॥
ततः शकुनिनिर्दिष्टाः सादिनः शूरसंमताः ॥
त्रिसाहस्रा ययुर् भीमं शक्त्यृष्टिप्रासपाणयः ॥
तान् प्रत्युद्गम्य यवनान् अश्वारोहान् वरारिहा ॥
विचरन् विविधान् मार्गान् घातयाम् आस पोथयन् ॥
तेषाम् आसीन् महाञ् शब्दस् ताडितानां च सार्वशः ॥
असिभिश् छिद्यमानानां नडानाम् इव भारत ॥
एवं सुबलपुत्रस्य त्रिसाहस्रान् हयोत्तमान् ॥
हत्वान्यं रथम् आस्थाय क्रुद्धो राधेयम् अभ्ययात् ॥
tato muhūrtād rājendra nātikṛcchrād dhasann iva ||
virathaṃ bhīmakarmāṇaṃ bhīmaṃ karṇaś cakāra ha ||
viratho bharataśreṣṭhaḥ prahasann anilopamaḥ ||
gadāhasto mahābāhur apatat syandanottamāt ||
nāgān saptaśatān rājann īṣādantān prahāriṇaḥ ||
vyadhamat sahasā bhīmaḥ kruddharūpaḥ paraṃtapaḥ ||
dantaveṣṭeṣu netreṣu kambheṣu sa kaṭeṣu ca ||
marmasv api ca marmajño ninadan vyadhamad bhṛśam ||
tatas te prādravan bhītāḥ pratīpaṃ prahitāḥ punaḥ ||
mahāmātrais tam āvavrur meghā iva divākaram ||
tān sa saptaśatān nāgān sārohāyudhaketanān ||
bhūmiṣṭho gadayā jaghne śaranmeghān ivānilaḥ ||
tataḥ subalaputrasya nāgān atibalān punaḥ ||
pothayām āsa kaunteyo dvāpañcāśatam āhave ||
tathā rathaśataṃ sāgraṃ pattīṃś ca śataśo 'parān ||
nyahanat pāṇḍavo yuddhe tāpayaṃs tava vāhinīm ||
pratāpyamānaṃ sūryeṇa bhīmena ca mahātmanā ||
tava sainyaṃ saṃcukoca carma vahnigataṃ yathā ||
te bhīmabhayasaṃtrastās tāvakā bharatarṣabha ||
vihāya samare bhīmaṃ dudruvur vai diśo daśa ||
rathāḥ pañcaśatāś cānye hrādinaś carmavarmiṇaḥ ||
bhīmam abhyadravaṃs tūrṇaṃ śarapūgaiḥ samantataḥ ||
tān sasūtarathān sarvān sapatākādhvajāyudhān ||
pothayām āsa gadayā bhīmo viṣṇur ivāsurān ||
tataḥ śakuninirdiṣṭāḥ sādinaḥ śūrasaṃmatāḥ ||
trisāhasrā yayur bhīmaṃ śaktyṛṣṭiprāsapāṇayaḥ ||
tān pratyudgamya yavanān aśvārohān varārihā ||
vicaran vividhān mārgān ghātayām āsa pothayan ||
teṣām āsīn mahāñ śabdas tāḍitānāṃ ca sārvaśaḥ ||
asibhiś chidyamānānāṃ naḍānām iva bhārata ||
evaṃ subalaputrasya trisāhasrān hayottamān ||
hatvānyaṃ ratham āsthāya kruddho rādheyam abhyayāt ||
Вскоре, царь царей, Карна почти без труда, словно смеясь, лишил колесницы Бхиму страшных дел. Лишённый колесницы, великий Бхарата, Бхима, подобный ветру, с палицей в руке, спрыгнул с лучшей ратхи. Грозный врагов палящий Бхима внезапно сокрушил семьсот боевых слонов с бивнями как дышла; зная жизненные точки, он с рёвом поражал их в глаза, виски, лбы и уязвимые места. Испуганные, отброшенные назад, они снова побежали; погонщики окружили его, как облака солнце. Стоя на земле, он палицей убил эти семьсот слонов с всадниками, оружием и знамёнами, как ветер разгоняет осенние облака. Затем Каунтея в бою сокрушил ещё пятьдесят два очень сильных слона сына Субалы, а также больше сотни колесниц и сотни других пехотинцев, муча твоё войско. Палимое солнцем и великодушным Бхимой, твоё войско сжалось, как кожа, попавшая в огонь. Твои воины, потрясённые страхом перед Бхимой, оставили его в бою и побежали во все десять сторон. Тогда другие пятьсот гремящих колесниц, со щитами и бронёй, быстро напали на Бхиму со всех сторон градом стрел. Бхима палицей разбил их всех — вместе с возницами, колесницами, флагами, знамёнами и оружием, как Вишну разбивает асуров. Затем по приказу Шакуни три тысячи храбрых всадников, почитаемых героями, с шакти, ришти и прасами в руках пошли на Бхиму. Встретив этих яванов-конников, лучший губитель врагов, двигаясь разными путями, сокрушал и убивал их. Шум избиваемых и разрубаемых мечами был велик, словно шум срезаемого тростника. Так, убив три тысячи лучших конников сына Субалы, разгневанный Бхима взошёл на другую колесницу и пошёл на Радхею».
b815822026f6 · publicado 20 jun 2026, 5:56:58 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Даже лишившись колесницы, Бхима не становится слабее: он превращает пеший бой в разрушительную бурю. Сравнение с Вишну, поражающим асуров, подчёркивает не просто силу, а очищающий характер этого удара по неправедной стороне.