Mahābhārata
The Worlds Gather for Karṇa and Arjuna8.63.1-12
8984 / 15823
Mahābhārata · 8.63.1-12
Devanāgarī

संजय उवाच
वृषसेनं हतं दृष्ट्वा शोकामर्षसमन्वितः ॥
मुक्त्वा शोकोद्भवं वारि नेत्राभ्यां सहसा वृषः ॥
रथेन कर्णस् तेजस्वी जगामाभिमुखो रिपून् ॥
युद्धायामर्षताम्राक्षः समाहूय धनंजयम् ॥
तौ रथौ सूर्यसंकाशौ वैयाघ्रपरिवारणौ ॥
समेतौ ददृशुस् तत्र द्वाव् इवार्कौ समागतौ ॥
श्वेताश्वौ पुरुषादित्याव् आस्थिताव् अरिमर्दनौ ॥
शुशुभाते महात्मानौ चन्द्रादित्यौ यथा दिवि ॥
तौ दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः सर्वभूतानि मारिष ॥
त्रैलोक्यविजये यत्ताव् इन्द्रवैरोचनाव् इव ॥
रथज्यातलनिर्ह्रादैर् बाणशङ्खरवैर् अपि ॥
तौ रथाव् अभिधावन्तौ समालोक्य महीक्षिताम् ॥
ध्वजौ च दृष्ट्वा संसक्तौ विस्मयः समपद्यत ॥
हस्तिकक्ष्यां च कर्णस्य वानरं च किरीटिनः ॥
तौ रथौ संप्रसक्तौ च दृष्ट्वा भारत पार्थिवाः ॥
सिंहनादरवांश् चक्रुः साधुवादांश् च पुष्कलान् ॥
श्रुत्वा तु द्वैरथं ताभ्यां तत्र योधाः समन्ततः ॥
चक्रुर् बाहुवलं चैव तथा चेलवलं महत् ॥
आजग्मुः कुरवस् तत्र वादित्रानुगतास् तदा ॥
कर्णं प्रहर्षयन्तश् च शङ्खान् दध्मुश् च पुष्कलान् ॥
तथैव पाण्डवाः सर्वे हर्षयन्तो धनंजयम् ॥
तूर्यशङ्खनिनादेन दिशः सर्वा व्यनादयन् ॥
क्ष्वेडितास्फोटितोत्क्रुष्टैस् तुमुलं सर्वतो ऽभवत् ॥
बाहुघोषाश् च वीराणां कर्णार्जुनसमागमे ॥

Transliteración (IAST)

saṃjaya uvāca
vṛṣasenaṃ hataṃ dṛṣṭvā śokāmarṣasamanvitaḥ ||
muktvā śokodbhavaṃ vāri netrābhyāṃ sahasā vṛṣaḥ ||
rathena karṇas tejasvī jagāmābhimukho ripūn ||
yuddhāyāmarṣatāmrākṣaḥ samāhūya dhanaṃjayam ||
tau rathau sūryasaṃkāśau vaiyāghraparivāraṇau ||
sametau dadṛśus tatra dvāv ivārkau samāgatau ||
śvetāśvau puruṣādityāv āsthitāv arimardanau ||
śuśubhāte mahātmānau candrādityau yathā divi ||
tau dṛṣṭvā vismayaṃ jagmuḥ sarvabhūtāni māriṣa ||
trailokyavijaye yattāv indravairocanāv iva ||
rathajyātalanirhrādair bāṇaśaṅkharavair api ||
tau rathāv abhidhāvantau samālokya mahīkṣitām ||
dhvajau ca dṛṣṭvā saṃsaktau vismayaḥ samapadyata ||
hastikakṣyāṃ ca karṇasya vānaraṃ ca kirīṭinaḥ ||
tau rathau saṃprasaktau ca dṛṣṭvā bhārata pārthivāḥ ||
siṃhanādaravāṃś cakruḥ sādhuvādāṃś ca puṣkalān ||
śrutvā tu dvairathaṃ tābhyāṃ tatra yodhāḥ samantataḥ ||
cakrur bāhuvalaṃ caiva tathā celavalaṃ mahat ||
ājagmuḥ kuravas tatra vāditrānugatās tadā ||
karṇaṃ praharṣayantaś ca śaṅkhān dadhmuś ca puṣkalān ||
tathaiva pāṇḍavāḥ sarve harṣayanto dhanaṃjayam ||
tūryaśaṅkhaninādena diśaḥ sarvā vyanādayan ||
kṣveḍitāsphoṭitotkruṣṭais tumulaṃ sarvato 'bhavat ||
bāhughoṣāś ca vīrāṇāṃ karṇārjunasamāgame ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
वृषसेनम् हतम् दृष्ट्वाvṛṣasenam hatam dṛṣṭvāувидев Вришасену убитым; после гибели Вришасены
शोकामर्षसमन्वितःśokāmarṣasamanvitaḥсоединённый с горем и яростью; полный скорби и гнева
मुक्त्वा शोकोद्भवम् वारिmuktvā śokodbhavam vāriвыпустив воду, рождённую скорбью; пролив слёзы
नेत्राभ्याम् सहसा वृषःnetrābhyām sahasā vṛṣaḥиз глаз внезапно бык; бык среди людей
रथेन कर्णः तेजस्वीrathena karṇaḥ tejasvīна колеснице сияющий Карна; могучий Карна
जगाम अभिमुखः रिपून्jagāma abhimukhaḥ ripūnпошёл навстречу врагам; устремился к врагам
युद्धाय अमर्षताम्राक्षःyuddhāya amarṣatāmrākṣaḥдля боя, с красными от гнева глазами; готовый к битве
समाहूय धनंजयम्samāhūya dhanaṃjayamвызвав Дхананджаю; призвав Арджуну
तौ रथौ सूर्यसंकाशौtau rathau sūryasaṃkāśauте две колесницы, солнцеподобные; две сияющие ратхи
वैयाघ्रपरिवारणौvaiyāghraparivāraṇauс тигровыми покрывалами; обтянутые тигровыми шкурами
समेतौ ददृशुः तत्रsametau dadṛśuḥ tatraсошедшиеся увидели там; люди увидели вместе
द्वौ इव अर्कौ समागतौdvau iva arkau samāgatauсловно два солнца сошлись; как две солнечные колесницы
श्वेताश्वौ पुरुषादित्यौśvetāśvau puruṣādityauбелоконные, два солнца среди людей; два героя-солнца
आस्थितौ अरिमर्दनौāsthitau arimardanauвзошедшие, сокрушители врагов; стоящие на ратхах
शुशुभाते महात्मानौśuśubhāte mahātmānauсияли два великодушных; оба блистали
चन्द्रादित्यौ यथा दिविcandrādityau yathā diviкак Луна и Солнце в небе; словно светила
तौ दृष्ट्वा विस्मयम् जग्मुःtau dṛṣṭvā vismayam jagmuḥувидев их, изумились; глядя на них
सर्वभूतानि मारिषsarvabhūtāni māriṣaвсе существа, почтенный; все живые
त्रैलोक्यविजये यत्तौtrailokyavijaye yattauготовые к победе над тремя мирами; нацеленные на вселенскую победу
इन्द्रवैरोचनौ इवindravairocanau ivaкак Индра и Вайрочана; словно Индра с Бали
रथज्यातलनिर्ह्रादैःrathajyātalanirhrādaiḥгрохотами колесниц, тетив и ладоней; боевыми звуками
बाणशङ्खरवैः अपिbāṇaśaṅkharavaiḥ apiи звуками стрел и раковин; шумом стрел и труб
तौ रथौ अभिधावन्तौtau rathau abhidhāvantauдве колесницы, несущиеся навстречу; стремящиеся друг к другу
समालोक्य महीक्षिताम्samālokya mahīkṣitāmувидев земные владыки; цари созерцали
ध्वजौ च दृष्ट्वा संसक्तौdhvajau ca dṛṣṭvā saṃsaktauи увидев сцепившиеся знамёна; глядя на стяги
विस्मयः समपद्यतvismayaḥ samapadyataвозникло изумление; все были поражены
हस्तिकक्ष्याम् च कर्णस्यhastikakṣyām ca karṇasyaи слоновий пояс Карны; знамя Карны
वानरम् च किरीटिनःvānaram ca kirīṭinaḥи обезьяну Киритина; обезьяний стяг Арджуны
तौ रथौ संप्रसक्तौ चtau rathau saṃprasaktau caи те две сцепившиеся колесницы; сошедшиеся ратхи
दृष्ट्वा भारत पार्थिवाःdṛṣṭvā bhārata pārthivāḥувидев, Бхарата, цари; цари смотрели
सिंहनादरवान् चक्रुःsiṃhanādaravān cakruḥиздали звуки львиных криков; закричали как львы
साधुवादान् च पुष्कलान्sādhuvādān ca puṣkalānи обильные одобрения; много «хорошо!»
श्रुत्वा तु द्वैरथम् ताभ्याम्śrutvā tu dvairatham tābhyāmуслышав о поединке этих двоих; узнав о дуэли
तत्र योधाः समन्ततःtatra yodhāḥ samantataḥтам воины со всех сторон; бойцы вокруг
चक्रुः बाहुवलम् च एवcakruḥ bāhuvalam ca evaсделали силу рук именно; подняли руки
तथा चेलवलम् महत्tathā celavalam mahatи также большой взмах одежд; махали одеждами
आजग्मुः कुरवः तत्रājagmuḥ kuravaḥ tatraКуру пришли туда; воины Куру собрались
वादित्रानुगताः तदाvāditrānugatāḥ tadāсопровождаемые инструментами тогда; под музыку
कर्णम् प्रहर्षयन्तः चkarṇam praharṣayantaḥ caи радуя Карну; воодушевляя Карну
शङ्खान् दध्मुः च पुष्कलान्śaṅkhān dadhmuḥ ca puṣkalānи дули в многочисленные раковины; громко трубили
तथा एव पाण्डवाः सर्वेtathā eva pāṇḍavāḥ sarveтак же все Пандавы; воины Пандавов
हर्षयन्तः धनंजयम्harṣayantaḥ dhanaṃjayamрадуя Дхананджаю; ободряя Арджуну
तूर्यशङ्खनिनादेनtūryaśaṅkhaninādenaзвуком труб и раковин; громом музыки
दिशः सर्वाः व्यनादयन्diśaḥ sarvāḥ vyanādayanвсе стороны оглашали; наполняли направления
क्ष्वेडितास्फोटितोत्क्रुष्टैःkṣveḍitāsphoṭitotkruṣṭaiḥкриками, хлопками и возгласами; шумом и воплями
तुमुलम् सर्वतः अभवत्tumulam sarvataḥ abhavatотовсюду возникло смятение; всё загремело
बाहुघोषाः च वीराणाम्bāhughoṣāḥ ca vīrāṇāmи хлопки рук героев; звуки воинских рук
कर्णार्जुनसमागमेkarṇārjunasamāgameпри встрече Карны и Арджуны; на их поединке
Traducción

Санджая сказал: «Увидев Вришасену убитым, Карна, полный скорби и ярости, внезапно пролил слёзы из глаз. Затем сияющий бык среди людей на колеснице устремился навстречу врагам, с глазами, красными от гнева, вызывая Дхананджаю на бой. Люди увидели, как две солнцеподобные колесницы с тигровыми покрывалами сошлись там, словно два солнца. Белоконные сокрушители врагов, два солнца среди людей, стояли на колесницах и сияли, как Луна и Солнце в небе. Увидев их, все существа изумились, о почтенный: они были готовы, словно Индра и Вайрочана, к победе над тремя мирами. Цари смотрели на две колесницы, несущиеся друг к другу под грохот колёс, тетив, ладоней, стрел и раковин; увидев сцепившиеся знамёна — слоновий пояс Карны и обезьяну Киритина, — они пришли в изумление. Глядя на две сошедшиеся колесницы, цари издавали львиные крики и обильные возгласы одобрения. Услышав о поединке этих двоих, воины со всех сторон поднимали руки и махали одеждами. Куру пришли туда под звуки инструментов, воодушевляли Карну и трубили во множество раковин. Так же все Пандавы, радуя Дхананджаю, оглашали все стороны звуком труб и раковин. От криков, хлопков и возгласов, от звуков рук героев при встрече Карны и Арджуны повсюду возникло бурное смятение».

Versión

5dfbe0598e0a · publicado 20 jun 2026, 8:44:44 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con