Mahābhārata
Bhīma Answers Gāndhārī11.14.1-10
9899 / 15823
Mahābhārata · 11.14.1-10
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
तच् छ्रुत्वा वचनं तस्या भीमसेनो ऽथ भीतवत् ॥
गान्धारीं प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं तदा ॥
अधर्मो यदि वा धर्मस् त्रासात् तत्र मया कृतः ॥
आत्मानं त्रातुकामेन तन् मे त्वं क्षन्तुम् अर्हसि ॥
न हि युद्धेन पुत्रस् ते धर्मेण स महाबलः ॥
शक्यः केन चिद् उद्यन्तुम् अतो विषमम् आचरम् ॥
सैन्यस्यैको ऽवशिष्टो ऽयं गदायुद्धे च वीर्यवान् ॥
मां हत्वा न हरेद् राज्यम् इति चैतत् कृतं मया ॥
राजपुत्रीं च पाञ्चालीम् एकवस्त्रां रजस्वलाम् ॥
भवत्या विदितं सर्वम् उक्तवान् यत् सुतस् तव ॥
सुयोधनम् असंगृह्य न शक्या भूः ससागरा ॥
केवला भोक्तुम् अस्माभिर् अतश् चैतत् कृतं मया ॥
तच् चाप्य् अप्रियम् अस्माकं पुत्रस् ते समुपाचरत् ॥
द्रौपद्या यत् सभामध्ये सव्यम् ऊरुम् अदर्शयत् ॥
तत्रैव वध्यः सो ऽस्माकं दुराचारो ऽम्ब ते सुतः ॥
धर्मराजाज्ञया चैव स्थिताः स्म समये तदा ॥
वैरम् उद्धुक्षितं राज्ञि पुत्रेण तव तन् महत् ॥
क्लेशिताश् च वने नित्यं तत एतत् कृतं मया ॥
वैरस्यास्य गतः पारं हत्वा दुर्योधनं रणे ॥
राज्यं युधिष्ठिरः प्राप्तो वयं च गतमन्यवः ॥

Transliteración (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tac chrutvā vacanaṃ tasyā bhīmaseno 'tha bhītavat ||
gāndhārīṃ pratyuvācedaṃ vacaḥ sānunayaṃ tadā ||
adharmo yadi vā dharmas trāsāt tatra mayā kṛtaḥ ||
ātmānaṃ trātukāmena tan me tvaṃ kṣantum arhasi ||
na hi yuddhena putras te dharmeṇa sa mahābalaḥ ||
śakyaḥ kena cid udyantum ato viṣamam ācaram ||
sainyasyaiko 'vaśiṣṭo 'yaṃ gadāyuddhe ca vīryavān ||
māṃ hatvā na hared rājyam iti caitat kṛtaṃ mayā ||
rājaputrīṃ ca pāñcālīm ekavastrāṃ rajasvalām ||
bhavatyā viditaṃ sarvam uktavān yat sutas tava ||
suyodhanam asaṃgṛhya na śakyā bhūḥ sasāgarā ||
kevalā bhoktum asmābhir ataś caitat kṛtaṃ mayā ||
tac cāpy apriyam asmākaṃ putras te samupācarat ||
draupadyā yat sabhāmadhye savyam ūrum adarśayat ||
tatraiva vadhyaḥ so 'smākaṃ durācāro 'mba te sutaḥ ||
dharmarājājñayā caiva sthitāḥ sma samaye tadā ||
vairam uddhukṣitaṃ rājñi putreṇa tava tan mahat ||
kleśitāś ca vane nityaṃ tata etat kṛtaṃ mayā ||
vairasyāsya gataḥ pāraṃ hatvā duryodhanaṃ raṇe ||
rājyaṃ yudhiṣṭhiraḥ prāpto vayaṃ ca gatamanyavaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
तत् श्रुत्वाtat śrutvāэто услышав; выслушав это
वचनम् तस्याःvacanam tasyāḥслово её; речь Гандхари
भीमसेनः अथbhīmasenaḥ athaБхимасена затем; Бхима после этого
भीतवत्bhītavatкак испуганный; со страхом
गान्धारीम् प्रत्युवाचgāndhārīm pratyuvācaГандхари ответил; к Гандхари обратился
इदम् वचःidam vacaḥэто слово; такую речь
सानुनयम् तदाsānunayam tadāс умилостивлением тогда; почтительно и мягко
अधर्मः यदि वा धर्मःadharmaḥ yadi vā dharmaḥадхарма ли или дхарма; праведно или неправедно
त्रासात् तत्रtrāsāt tatraиз страха тогда; в той опасности
मया कृतःmayā kṛtaḥмной сделано; я совершил
आत्मानम् त्रातुकामेनātmānam trātukāmenaсебя спасти желавшим; желая сохранить жизнь
तत् मे त्वम्tat me tvamэто мне ты; это моё
क्षन्तुम् अर्हसिkṣantum arhasiпростить должна; следует простить
न हि युद्धेनna hi yuddhenaведь не боем; не честным сражением
पुत्रः तेputraḥ teсын твой; твой сын
धर्मेण सः महाबलःdharmeṇa saḥ mahābalaḥпо правилу тот могучий; по дхарме тот сильный
शक्यः केन चित्śakyaḥ kena citмог кем-либо; мог быть
उद्यन्तुम्udyantumпреодолён; побеждён
अतः विषमम् आचरम्ataḥ viṣamam ācaramпоэтому неравное применил; потому я поступил необычно
सैन्यस्य एकः अवशिष्टःsainyasya ekaḥ avaśiṣṭaḥот войска один оставшийся; единственный уцелевший
अयम्ayamэтот; он
गदायुद्धे चgadāyuddhe caи в бою палицами; в поединке на булавах
वीर्यवान्vīryavānмогучий; сильный
माम् हत्वाmām hatvāменя убив; если бы убил меня
न हरेत् राज्यम्na haret rājyamне забрал бы царство; чтобы не отнял царство
इति च एतत्iti ca etatтак и это; поэтому это
कृतम् मयाkṛtam mayāсделано мной; я совершил
राजपुत्रीम् च पाञ्चालीम्rājaputrīm ca pāñcālīmи царевну Панчали; царскую дочь Драупади
एकवस्त्राम् रजस्वलाम्ekavastrām rajasvalāmв одной одежде, осквернённую кровью; в месячном очищении
भवत्या विदितम्bhavatyā viditamтобой известно; тебе известно
सर्वम्sarvamвсё; целиком
उक्तवान् यत्uktavān yatчто сказал; когда говорил
सुतः तवsutaḥ tavaсын твой; твой сын
सुयोधनम् असंगृह्यsuyodhanam asaṃgṛhyaСуйодхану не одолев; не схватив Дурьодхану
न शक्या भूःna śakyā bhūḥневозможна земля; землёй нельзя
ससागराsasāgarāс морями; окружённой океаном
केवला भोक्तुम् अस्माभिःkevalā bhoktum asmābhiḥодним нам наслаждаться; нам владеть безраздельно
अतः च एतत्ataḥ ca etatи поэтому это; по этой причине
कृतम् मयाkṛtam mayāсделано мной; я совершил
तत् च अपि अप्रियम्tat ca api apriyamи то также неприятное; и это зло
अस्माकम्asmākamнам; для нас
पुत्रः तेputraḥ teсын твой; твой сын
समुपाचरत्samupācaratсовершил; причинил
द्रौपद्याः यत्draupadyāḥ yatДраупади когда; по отношению к Драупади
सभामध्येsabhāmadhyeпосреди собрания; в зале совета
सव्यम् ऊरुम्savyam ūrumлевое бедро; левое бедро своё
अदर्शयत्adarśayatпоказал; обнажил
तत्र एव वध्यःtatra eva vadhyaḥтам же достойный смерти; уже тогда подлежал казни
सः अस्माकम्saḥ asmākamон для нас; тот наш
दुराचारःdurācāraḥдурного поведения; злодей
अम्ब ते सुतःamba te sutaḥмать, твой сын; о мать, твой сын
धर्मराज आज्ञया च एवdharmarāja ājñayā ca evaи именно по велению Дхармараджи; по приказу Юдхиштхиры
स्थिताः स्मsthitāḥ smaмы стояли; мы удержались
समये तदाsamaye tadāв договоре тогда; в тот срок
वैरम् उद्धुक्षितम्vairam uddhukṣitamвражда разожжена; ненависть была распалена
राज्ञिrājñiцарица; о царица
पुत्रेण तवputreṇa tavaсыном твоим; твоим сыном
तत् महत्tat mahatта великая; это великое
क्लेशिताः च वनेkleśitāḥ ca vaneи мучимы в лесу; терпели страдания в лесу
नित्यम्nityamпостоянно; всегда
ततः एतत्tataḥ etatпоэтому это; из-за этого
कृतम् मयाkṛtam mayāсделано мной; я совершил
वैरस्य अस्यvairasya asyaэтой вражды; этой распри
गतः पारम्gataḥ pāramдостигнут конец; мы дошли до края
हत्वा दुर्योधनम्hatvā duryodhanamубив Дурьодхану; после убийства Дурьодханы
रणेraṇeв битве; на поле боя
राज्यम् युधिष्ठिरःrājyam yudhiṣṭhiraḥцарство Юдхиштхира; Юдхиштхира царство
प्राप्तःprāptaḥполучил; обрёл
वयम् चvayam caи мы; а мы
गतमन्यवःgatamanyavaḥс ушедшим гневом; освободились от ярости
Traducción

Вайшампаяна сказал: «Услышав её слова, Бхимасена, словно испуганный, тогда почтительно ответил Гандхари: “Было ли это адхармой или дхармой, я сделал это из страха, желая спасти себя; поэтому ты должна простить меня. Ведь твоего могучего сына никто не мог победить в бою по правилу, и потому я прибег к неравному средству. Он один остался от войска и был силён в бою на булавах; я сделал это, чтобы, убив меня, он не отнял царство. Тебе известно всё, что твой сын сказал царевне Панчали, Драупади, когда она была в одной одежде и в месячном очищении. Мы не могли владеть землёй, окружённой морями, пока не одолели Суйодхану; поэтому я и сделал это. И ещё одно зло причинил нам твой сын: посреди собрания он показал Драупади левое бедро. Уже тогда, о мать, этот дурной человек, твой сын, заслуживал смерти от нас, но по велению Дхармараджи мы тогда соблюдали договор. Твой сын, о царица, разжёг эту великую вражду, а мы постоянно мучились в лесу; поэтому я сделал это. Убив Дурьодхану в битве, мы довели эту вражду до конца: Юдхиштхира получил царство, а мы освободились от гнева”».

Versión

4f7c96d52424 · publicado 20 jun 2026, 13:56:45 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con