Mahābhārata
Gāndhārī Laments Her Sons11.18.9-16
9922 / 15823
Mahābhārata · 11.18.9-16
Devanāgarī

रथनीडानि देहांश् च हतानां गजवाजिनाम् ॥
आश्रिताः श्रममोहार्ताः स्थिताः पश्य महाबल ॥
अन्या चापहृतं कायाच् चारुकुण्डलम् उन्नसम् ॥
स्वस्य बन्धोः शिरः कृष्ण गृहीत्वा पश्य तिष्ठति ॥
पूर्वजातिकृतं पापं मन्ये नाल्पम् इवानघ ॥
एताभिर् अनवद्याभिर् मया चैवाल्पमेधया ॥
तद् इदं धर्मराजेन यातितं नो जनार्दन ॥
न हि नाशो ऽस्ति वार्ष्णेय कर्मणोः शुभपापयोः ॥
प्रत्यग्रवयसः पश्य दर्शनीयकुचोदराः ॥
कुलेषु जाता ह्रीमत्यः कृष्णपक्षाक्षिमूर्धजाः ॥
हंसगद्गदभाषिण्यो दुःखशोकप्रमोहिताः ॥
सारस्य इव वाशन्त्यः पतिताः पश्य माधव ॥
फुल्लपद्मप्रकाशानि पुण्डरीकाक्ष योषिताम् ॥
अनवद्यानि वक्त्राणि तपत्य् असुखरश्मिवान् ॥
ईर्षूणां मम पुत्राणां वासुदेवावरोधनम् ॥
मत्तमातङ्गदर्पाणां पश्यन्त्य् अद्य पृथग्जनाः ॥

Transliteración (IAST)

rathanīḍāni dehāṃś ca hatānāṃ gajavājinām ||
āśritāḥ śramamohārtāḥ sthitāḥ paśya mahābala ||
anyā cāpahṛtaṃ kāyāc cārukuṇḍalam unnasam ||
svasya bandhoḥ śiraḥ kṛṣṇa gṛhītvā paśya tiṣṭhati ||
pūrvajātikṛtaṃ pāpaṃ manye nālpam ivānagha ||
etābhir anavadyābhir mayā caivālpamedhayā ||
tad idaṃ dharmarājena yātitaṃ no janārdana ||
na hi nāśo 'sti vārṣṇeya karmaṇoḥ śubhapāpayoḥ ||
pratyagravayasaḥ paśya darśanīyakucodarāḥ ||
kuleṣu jātā hrīmatyaḥ kṛṣṇapakṣākṣimūrdhajāḥ ||
haṃsagadgadabhāṣiṇyo duḥkhaśokapramohitāḥ ||
sārasya iva vāśantyaḥ patitāḥ paśya mādhava ||
phullapadmaprakāśāni puṇḍarīkākṣa yoṣitām ||
anavadyāni vaktrāṇi tapaty asukharaśmivān ||
īrṣūṇāṃ mama putrāṇāṃ vāsudevāvarodhanam ||
mattamātaṅgadarpāṇāṃ paśyanty adya pṛthagjanāḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
रथ नीडानि देहान् चratha nīḍāni dehān caобломки колесниц и тела; кузова колесниц и трупы
हतानाम् गज वाजिनाम्hatānām gaja vājināmубитых слонов и коней; павших животных
आश्रिताः श्रम मोह आर्ताःāśritāḥ śrama moha ārtāḥопираясь, усталостью и обмороком мучимые; изнурённые и ошеломлённые
स्थिताः पश्य महाबलsthitāḥ paśya mahābalaстоят, посмотри, могучий; смотри, стоят
अन्या च अपहृतम् कायात्anyā ca apahṛtam kāyātи другая, оторванную от тела; иная держит отделённую
चारु कुण्डलम् उन्नसम्cāru kuṇḍalam unnasamс красивой серьгой и высоким носом; прекрасно украшенную
स्वस्य बन्धोः शिरःsvasya bandhoḥ śiraḥголову своего родича; голову близкого
कृष्ण गृहीत्वाkṛṣṇa gṛhītvāКришна, взяв; держа, Кришна
पश्य तिष्ठतिpaśya tiṣṭhatiпосмотри, стоит; стоит перед тобой
पूर्व जाति कृतम् पापम्pūrva jāti kṛtam pāpamв прежнем рождении совершённое зло; грех прошлых жизней
मन्ये न अल्पम् इवmanye na alpam ivaдумаю, не малое; кажется, немалое
अनघanaghaбезгрешный; о безупречный
एताभिः अनवद्याभिःetābhiḥ anavadyābhiḥэтими безупречными; этими непорочными женщинами
मया च एव अल्प मेधयाmayā ca eva alpa medhayāи мной самой, маломудрой; и мной неразумной
तत् इदम् धर्मराजेनtat idam dharmarājenaэто вот Дхармараджей; этот плод царём дхармы
यातितम् नः जनार्दनyātitam naḥ janārdanaнам причинено, Джанардана; мы доведены до этого
न हि नाशः अस्तिna hi nāśaḥ astiведь нет уничтожения; не пропадает
वार्ष्णेय कर्मणोःvārṣṇeya karmaṇoḥВаршнея, у двух видов кармы; у дел
शुभ पापयोःśubha pāpayoḥблагих и злых; добрых и дурных
प्रत्यग्र वयसः पश्यpratyagra vayasaḥ paśyaюного возраста посмотри; взгляни на молодых
दर्शनीय कुच उदराःdarśanīya kuca udarāḥс прекрасной грудью и животом; красивых телом
कुलेषु जाताः ह्रीमत्यःkuleṣu jātāḥ hrīmatyaḥв родах рождённые, стыдливые; благородные и скромные
कृष्ण पक्ष अक्षि मूर्धजाःkṛṣṇa pakṣa akṣi mūrdhajāḥс чёрными глазами и волосами; темноглазые и темноволосые
हंस गद्गद भाषिण्यःhaṃsa gadgada bhāṣiṇyaḥс речью, прерывистой как у гусей; говорящие сдавленно
दुःख शोक प्रमोहिताःduḥkha śoka pramohitāḥстраданием и скорбью помрачённые; сбитые горем
सारस्यः इव वाशन्त्यःsārasyaḥ iva vāśantyaḥсловно самки журавлей кричащие; плачущие как птицы
पतिताः पश्य माधवpatitāḥ paśya mādhavaупавших посмотри, Мадхава; взгляни на павших
फुल्ल पद्म प्रकाशानिphulla padma prakāśāniраспустившимся лотосам подобные; сияющие как лотосы
पुण्डरीकाक्ष योषिताम्puṇḍarīkākṣa yoṣitāmлотосоокий, женщин; лиц жён
अनवद्यानि वक्त्राणिanavadyāni vaktrāṇiбезупречные лица; прекрасные лица
तपति असुख रश्मिवान्tapati asukha raśmivānпалит лучами несчастья; жжёт солнце скорби
ईर्षूणाम् मम पुत्राणाम्īrṣūṇām mama putrāṇāmмоих завистливых сыновей; сыновей, полных соперничества
वासुदेव अवरोधनम्vāsudeva avarodhanamженские покои, Васудева; внутренний двор
मत्त मातङ्ग दर्पाणाम्matta mātaṅga darpāṇāmгордых как пьяные слоны; надменных воинов
पश्यन्ति अद्य पृथग्जनाःpaśyanti adya pṛthagjanāḥсегодня видят простые люди; теперь созерцают посторонние
Traducción

«Посмотри, могучий: измученные усталостью и помрачением, они стоят, опираясь на обломки колесниц и тела убитых слонов и коней. А другая, Кришна, держит голову своего родича, оторванную от тела, с красивой серьгой и высоким носом. Видишь, она стоит. Думаю, о безупречный, немалое зло было совершено в прежних рождениях этими непорочными женщинами и мной самой, маломудрой. Вот до чего мы доведены Дхармараджей, о Джанардана; ведь, о Варшнея, не исчезают плоды ни благой, ни дурной кармы. Посмотри, Мадхава, на юных женщин прекрасного тела, рождённых в благородных родах, стыдливых, темноглазых и темноволосых: помрачённые страданием и скорбью, они говорят сдавленно, кричат, словно самки журавлей, и падают. О лотосоокий, их безупречные лица, подобные распустившимся лотосам, палит солнце несчастья. Женские покои моих сыновей, завистливых и гордых как пьяные слоны, сегодня видят простые люди».

Versión

f68118139335 · publicado 20 jun 2026, 14:08:16 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con