युधिष्ठिर उवाच
असंतोषः प्रमादश् च मदो रागो ऽप्रशान्तता ॥
बलं मोहो ऽभिमानश् च उद्वेगश् चापि सर्वशः ॥
एभिः पाप्मभिर् आविष्टो राज्यं त्वम् अभिकाङ्क्षसि ॥
निरामिषो विनिर्मुक्तः प्रशान्तः सुसुखी भव ॥
य इमाम् अखिलां भूमिं शिष्याद् एको महीपतिः ॥
तस्याप्य् उदरम् एवैकं किम् इदं त्वं प्रशंससि ॥
नाह्ना पूरयितुं शक्या न मासेन नरर्षभ ॥
अपूर्यां पूरयन्न् इच्छाम् आयुषापि न शक्नुयात् ॥
यथेद्धः प्रज्वलत्य् अग्निर् असमिद्धः प्रशाम्यति ॥
अल्पाहारतया त्व् अग्निं शमयौदर्यम् उत्थितम् ॥
जयोदरं पृथिव्या ते श्रेयो निर्जितया जितम् ॥
मानुषान् कामभोगांस् त्वम् ऐश्वर्यं च प्रशंससि ॥
अभोगिनो ऽबलाश् चैव यान्ति स्थानम् अनुत्तमम् ॥
योगक्षेमौ च राष्ट्रस्य धर्माधर्मौ त्वयि स्थितौ ॥
मुच्यस्व महतो भारात् त्यागम् एवाभिसंश्रय ॥
yudhiṣṭhira uvāca
asaṃtoṣaḥ pramādaś ca mado rāgo 'praśāntatā ||
balaṃ moho 'bhimānaś ca udvegaś cāpi sarvaśaḥ ||
ebhiḥ pāpmabhir āviṣṭo rājyaṃ tvam abhikāṅkṣasi ||
nirāmiṣo vinirmuktaḥ praśāntaḥ susukhī bhava ||
ya imām akhilāṃ bhūmiṃ śiṣyād eko mahīpatiḥ ||
tasyāpy udaram evaikaṃ kim idaṃ tvaṃ praśaṃsasi ||
nāhnā pūrayituṃ śakyā na māsena nararṣabha ||
apūryāṃ pūrayann icchām āyuṣāpi na śaknuyāt ||
yatheddhaḥ prajvalaty agnir asamiddhaḥ praśāmyati ||
alpāhāratayā tv agniṃ śamayaudaryam utthitam ||
jayodaraṃ pṛthivyā te śreyo nirjitayā jitam ||
mānuṣān kāmabhogāṃs tvam aiśvaryaṃ ca praśaṃsasi ||
abhogino 'balāś caiva yānti sthānam anuttamam ||
yogakṣemau ca rāṣṭrasya dharmādharmau tvayi sthitau ||
mucyasva mahato bhārāt tyāgam evābhisaṃśraya ||
Юдхиштхира сказал: «Неудовлетворённость, беспечность, опьянение, страсть, неуспокоенность, сила, заблуждение, самомнение и всяческая тревога — этими грехами охваченный, ты желаешь царства. Будь свободен от добычи, освобождён, умиротворён и по-настоящему счастлив. Если даже один владыка земли правил бы всей этой землёй, у него всё равно был бы только один живот. Что же ты восхваляешь? Ненаполнимое желание нельзя наполнить ни за день, ни за месяц, о бык среди людей; даже всей жизнью человек не смог бы насытить его. Как разожжённый огонь пылает, а без топлива гаснет, так малой пищей успокой огонь, поднявшийся из чрева. Победи живот: победа над ним лучше, чем победа над покорённой землёй. Ты восхваляешь человеческие наслаждения и владычество, но те, кто не вкушает наслаждений и слаб внешне, достигают высшего состояния. Приобретение и сохранение царства, дхарма и адхарма страны стоят на тебе; освободи себя от великой ноши и прибегни к отречению».
d6f73fa103a5 · publicado 20 jun 2026, 15:33:11 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Юдхиштхира отвечает на апологию царской силы темой ненасытности. Для него главный враг уже не внешний, а `udara`, чрево, символ желания, которое невозможно наполнить властью.