ततः प्रीतस् तु कौन्तेय भार्गवः कुरुनन्दन ॥
पुत्रार्थे श्रपयाम् आस चरुं गाधेस् तथैव च ॥
आहूय चाह तां भार्याम् ऋचीको भार्गवस् तदा ॥
उपयोज्यश् चरुर् अयं त्वया मात्राप्य् अयं तव ॥
तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान् क्षत्रियर्षभः ॥
अजय्यः क्षत्रियैर् लोके क्षत्रियर्षभसूदनः ॥
तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोन्वितम् ॥
शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुर् एष विधास्यति ॥
इत्य् एवम् उक्त्वा तां भार्याम् ऋचीको भृगुनन्दनः ॥
तपस्य् अभिरतो धीमाञ् जगामारण्यम् एव ह ॥
एतस्मिन्न् एव काले तु तीर्थयात्रापरो नृपः ॥
गाधिः सदारः संप्राप्त ऋचीकस्याश्रमं प्रति ॥
चरुद्वयं गृहीत्वा तु राजन् सत्यवती तदा ॥
भर्तुर् वाक्याद् अथाव्यग्रा मात्रे हृष्टा न्यवेदयत् ॥
माता तु तस्याः कौन्तेय दुहित्रे स्वं चरुं ददौ ॥
तस्याश् चरुम् अथाज्ञातम् आत्मसंस्थं चकार ह ॥
अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं तदा ॥
धारयाम् आस दीप्तेन वपुषा घोरदर्शनम् ॥
ताम् ऋचीकस् तदा दृष्ट्वा ध्यानयोगेन वै ततः ॥
अब्रवीद् राजशार्दूल स्वां भार्यां वरवर्णिनीम् ॥
मात्रासि व्यंसिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना ॥
जनिष्यते हि ते पुत्रः क्रूरकर्मा महाबलः ॥
जनिष्यते हि ते भ्राता ब्रह्मभूतस् तपोधनः ॥
विश्वं हि ब्रह्म तपसा मया तत्र समर्पितम् ॥
सैवम् उक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा ॥
पपात शिरसा तस्मै वेपन्ती चाब्रवीद् इदम् ॥
नार्हो ऽसि भगवन्न् अद्य वक्तुम् एवंविधं वचः ॥
ब्राह्मणापसदं पुत्रं प्राप्स्यसीति महामुने ॥
ऋचीक उवाच
नैष संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वयि ॥
उग्रकर्मा भवेत् पुत्रश् चरुर् माता च कारणम् ॥
सत्यवत्य् उवाच
इच्छंल् लोकान् अपि मुने सृजेथाः किं पुनर् मम ॥
शमात्मकम् ऋजुं पुत्रं लभेयं जपतां वर ॥
ऋचीक उवाच
नोक्तपूर्वं मया भद्रे स्वैरेष्व् अप्य् अनृतं वचः ॥
किम् उताग्निं समाधाय मन्त्रवच् चरुसाधने ॥
सत्यवत्य् उवाच
कामम् एवं भवेत् पौत्रो ममेह तव चैव ह ॥
शमात्मकम् ऋजुं पुत्रं लभेयं जपतां वर ॥
ऋचीक उवाच
पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि ॥
यथा त्वयोक्तं तु वचस् तथा भद्रे भविष्यति ॥
वासुदेव उवाच
ततः सत्यवती पुत्रं जनयाम् आस भार्गवम् ॥
तपस्य् अभिरतं शान्तं जमदग्निं शमात्मकम् ॥
विश्वामित्रं च दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः ॥
प्राप ब्रह्मर्षिसमितं विश्वेन ब्रह्मणा युतम् ॥
आर्चीको जनयाम् आस जमदग्निः सुदारुणम् ॥
सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदे च पारगम् ॥
रामं क्षत्रियहन्तारं प्रदीप्तम् इव पावकम् ॥
tataḥ prītas tu kaunteya bhārgavaḥ kurunandana ||
putrārthe śrapayām āsa caruṃ gādhes tathaiva ca ||
āhūya cāha tāṃ bhāryām ṛcīko bhārgavas tadā ||
upayojyaś carur ayaṃ tvayā mātrāpy ayaṃ tava ||
tasyā janiṣyate putro dīptimān kṣatriyarṣabhaḥ ||
ajayyaḥ kṣatriyair loke kṣatriyarṣabhasūdanaḥ ||
tavāpi putraṃ kalyāṇi dhṛtimantaṃ taponvitam ||
śamātmakaṃ dvijaśreṣṭhaṃ carur eṣa vidhāsyati ||
ity evam uktvā tāṃ bhāryām ṛcīko bhṛgunandanaḥ ||
tapasy abhirato dhīmāñ jagāmāraṇyam eva ha ||
etasminn eva kāle tu tīrthayātrāparo nṛpaḥ ||
gādhiḥ sadāraḥ saṃprāpta ṛcīkasyāśramaṃ prati ||
carudvayaṃ gṛhītvā tu rājan satyavatī tadā ||
bhartur vākyād athāvyagrā mātre hṛṣṭā nyavedayat ||
mātā tu tasyāḥ kaunteya duhitre svaṃ caruṃ dadau ||
tasyāś carum athājñātam ātmasaṃsthaṃ cakāra ha ||
atha satyavatī garbhaṃ kṣatriyāntakaraṃ tadā ||
dhārayām āsa dīptena vapuṣā ghoradarśanam ||
tām ṛcīkas tadā dṛṣṭvā dhyānayogena vai tataḥ ||
abravīd rājaśārdūla svāṃ bhāryāṃ varavarṇinīm ||
mātrāsi vyaṃsitā bhadre caruvyatyāsahetunā ||
janiṣyate hi te putraḥ krūrakarmā mahābalaḥ ||
janiṣyate hi te bhrātā brahmabhūtas tapodhanaḥ ||
viśvaṃ hi brahma tapasā mayā tatra samarpitam ||
saivam uktā mahābhāgā bhartrā satyavatī tadā ||
papāta śirasā tasmai vepantī cābravīd idam ||
nārho 'si bhagavann adya vaktum evaṃvidhaṃ vacaḥ ||
brāhmaṇāpasadaṃ putraṃ prāpsyasīti mahāmune ||
ṛcīka uvāca
naiṣa saṃkalpitaḥ kāmo mayā bhadre tathā tvayi ||
ugrakarmā bhavet putraś carur mātā ca kāraṇam ||
satyavaty uvāca
icchaṃl lokān api mune sṛjethāḥ kiṃ punar mama ||
śamātmakam ṛjuṃ putraṃ labheyaṃ japatāṃ vara ||
ṛcīka uvāca
noktapūrvaṃ mayā bhadre svaireṣv apy anṛtaṃ vacaḥ ||
kim utāgniṃ samādhāya mantravac carusādhane ||
satyavaty uvāca
kāmam evaṃ bhavet pautro mameha tava caiva ha ||
śamātmakam ṛjuṃ putraṃ labheyaṃ japatāṃ vara ||
ṛcīka uvāca
putre nāsti viśeṣo me pautre vā varavarṇini ||
yathā tvayoktaṃ tu vacas tathā bhadre bhaviṣyati ||
vāsudeva uvāca
tataḥ satyavatī putraṃ janayām āsa bhārgavam ||
tapasy abhirataṃ śāntaṃ jamadagniṃ śamātmakam ||
viśvāmitraṃ ca dāyādaṃ gādhiḥ kuśikanandanaḥ ||
prāpa brahmarṣisamitaṃ viśvena brahmaṇā yutam ||
ārcīko janayām āsa jamadagniḥ sudāruṇam ||
sarvavidyāntagaṃ śreṣṭhaṃ dhanurvede ca pāragam ||
rāmaṃ kṣatriyahantāraṃ pradīptam iva pāvakam ||
Затем довольный Бхаргава Ричика, о Каунтея, ради рождения сына велел приготовить две чару: одну для Сатьявати, другую для Гадхи. Позвав жену, он сказал: «Эту чару должна принять ты, а эту — твоя мать. У неё родится сияющий лучший кшатрий, непобедимый кшатриями в мире, сокрушитель лучших воинов. А тебе, прекрасная, эта чару даст стойкого, наделённого тапасом, мирного, лучшего дваждырождённого сына». Сказав так жене, мудрый Ричика, радость Бхригу, ушёл в лес, преданный тапасу. В это время царь Гадхи, совершавший паломничество, прибыл с женой в ашрам Ричики. Сатьявати, взяв две чару, по слову мужа спокойно и радостно сообщила о них матери. Но её мать дала дочери свою чару, а чару Сатьявати тайно приняла сама. Тогда Сатьявати стала носить во чреве сияющий и страшный на вид плод, которому было суждено уничтожать кшатриев. Ричика увидел это йогой медитации и сказал своей прекрасной жене: «Благая, мать обманула тебя, поменяв чару. У тебя родится великосильный сын с жестокими делами, а у твоей матери родится брат, ставший Брахманом, богатый тапасом, потому что весь Брахман, созданный моим тапасом, был вложен туда». Услышав это от мужа, великодостойная Сатьявати, дрожа, пала перед ним головой и сказала: «Благословенный, великий мудрец, не должен ты говорить, что я получу низкого брахмана как сына». Ричика ответил: «Благая, не это я задумал для тебя. Причина в чару и в твоей матери: сын будет сурового действия». Сатьявати сказала: «Мудрец, если захочешь, ты можешь сотворить даже миры; тем более дай мне прямого и мирного сына, лучший из молящихся». Ричика сказал: «Я никогда прежде не говорил неправды даже своим близким; тем более при возложенном огне и мантрах в приготовлении чару». Сатьявати сказала: «Пусть таков будет мой и твой внук, но я да получу прямого и мирного сына». Ричика ответил: «Для меня нет различия между сыном и внуком, прекрасноликая. Как ты сказала, так и будет». Васудева продолжил: затем Сатьявати родила Бхаргаву Джамадагни, мирного, преданного тапасу и сущего в покое. А Гадхи, радость Кушики, получил наследником Вишвамитру, равного брахмариши и наделённого всей силой Брахмана. Джамадагни, потомок Ричики, породил Раму, очень грозного, достигшего конца всех знаний, лучшего и совершенного в Дханурведе, убийцу кшатриев, пылающего как огонь.
57ff5db0967c · publicado 20 jun 2026, 17:25:40 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Подмена чару объясняет двойную судьбу: брахманская линия рождает грозного Раму, а царская линия даёт Вишвамитру, восходящего к брахмаршам. Кшатрийская ярость и брахманская сила меняются местами.