युधिष्ठिर उवाच
अथ यो विजिगीषेत क्षत्रियः क्षत्रियं युधि ॥
कस् तस्य धर्म्यो विजय एतत् पृष्टो ब्रवीहि मे ॥
भीष्म उवाच
ससहायो ऽसहायो वा राष्ट्रम् आगम्य भूमिपः ॥
ब्रूयाद् अहं वो राजेति रक्षिष्यामि च वः सदा ॥
मम धर्म्यं बलिं दत्त किं वा मां प्रतिपत्स्यथ ॥
ते चेत् तम् आगतं तत्र वृणुयुः कुशलं भवेत् ॥
ते चेद् अक्षत्रियाः सन्तो विरुध्येयुः कथं चन ॥
सर्वोपायैर् नियन्तव्या विकर्मस्था नराधिप ॥
अशक्तं क्षत्रियं मत्वा शस्त्रं गृह्णात्य् अथापरः ॥
त्राणायाप्य् असमर्थं तं मन्यमानम् अतीव च ॥
yudhiṣṭhira uvāca
atha yo vijigīṣeta kṣatriyaḥ kṣatriyaṃ yudhi ||
kas tasya dharmyo vijaya etat pṛṣṭo bravīhi me ||
bhīṣma uvāca
sasahāyo 'sahāyo vā rāṣṭram āgamya bhūmipaḥ ||
brūyād ahaṃ vo rājeti rakṣiṣyāmi ca vaḥ sadā ||
mama dharmyaṃ baliṃ datta kiṃ vā māṃ pratipatsyatha ||
te cet tam āgataṃ tatra vṛṇuyuḥ kuśalaṃ bhavet ||
te ced akṣatriyāḥ santo virudhyeyuḥ kathaṃ cana ||
sarvopāyair niyantavyā vikarmasthā narādhipa ||
aśaktaṃ kṣatriyaṃ matvā śastraṃ gṛhṇāty athāparaḥ ||
trāṇāyāpy asamarthaṃ taṃ manyamānam atīva ca ||
Юдхиштхира спросил: «Если кшатрий желает победить кшатрия в бою, какая победа для него дхармична? Ответь мне на это». Бхишма сказал: «Царь, придя в область с помощниками или без них, должен сказать: “Я ваш царь и всегда буду защищать вас. Дайте мне дхармическую подать или скажите, как вы меня примете”. Если они выбирают его пришедшего, это благо. Но если люди, не будучи кшатриями, как-либо противятся и стоят в недолжном деле, владыка людей, их следует сдерживать всеми средствами. Иначе другой, считая кшатрия слабым и совершенно неспособным даже к защите, берёт оружие».
04685ff96ec5 · publicado 20 jun 2026, 19:57:16 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Дхармическая победа начинается не с удара, а с объявления защиты и справедливой подати. Власть должна сначала предложить порядок; принуждение приходит только против тех, кто стоит в беззаконии.