प्रसुप्तांस् तृषिताञ् श्रान्तान् प्रकीर्णान् नाभिघातयेत् ॥
मोक्षे प्रयाणे चलने पानभोजनकालयोः ॥
अतिक्षिप्तान् व्यतिक्षिप्तान् विहतान् प्रतनूकृतान् ॥
सुविस्रम्भान् कृतारम्भान् उपन्यासप्रतापितान् ॥
बहिश्चरान् उपन्यासान् कृत्वा वेश्मानुसारिणः ॥
पारंपर्यागते द्वारे ये के चिद् अनुवर्तिनः ॥
परिचर्यावरोद्धारो ये च के चन वल्गिनः ॥
अनीकं ये प्रभिन्दन्ति भिन्नं ये स्थगयन्ति च ॥
समानाशनपानास् ते कार्या द्विगुणवेतनाः ॥
दशाधिपतयः कार्याः शताधिपतयस् तथा ॥
तेषां सहस्राधिपतिं कुर्याच् छूरम् अतन्द्रितम् ॥
prasuptāṃs tṛṣitāñ śrāntān prakīrṇān nābhighātayet ||
mokṣe prayāṇe calane pānabhojanakālayoḥ ||
atikṣiptān vyatikṣiptān vihatān pratanūkṛtān ||
suvisrambhān kṛtārambhān upanyāsapratāpitān ||
bahiścarān upanyāsān kṛtvā veśmānusāriṇaḥ ||
pāraṃparyāgate dvāre ye ke cid anuvartinaḥ ||
paricaryāvaroddhāro ye ca ke cana valginaḥ ||
anīkaṃ ye prabhindanti bhinnaṃ ye sthagayanti ca ||
samānāśanapānās te kāryā dviguṇavetanāḥ ||
daśādhipatayaḥ kāryāḥ śatādhipatayas tathā ||
teṣāṃ sahasrādhipatiṃ kuryāc chūram atandritam ||
«Не следует атаковать спящих, жаждущих, усталых и рассеянных, а также во время выхода, марша, передвижения, питья и еды. Тех, кто отброшен, расстроен, поражён, ослаблен, слишком доверчив, занят начатым делом или измучен манёврами, надо рассматривать внимательно; внешние приманки и движения к лагерю следует использовать обдуманно. Те, кто следует через переходные ворота, кто несёт службу и охрану, всадники и подвижные отряды, те, кто пробивают строй и кто закрывают разрыв, должны получать такое же питание и питьё, но двойное жалованье. Надо назначить начальников над десятью и над сотней, а над ними поставить тысяченачальника — храброго и неутомимого».
fb997fbfbd52 · publicado 20 jun 2026, 20:15:40 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Бхишма соединяет военную эффективность с ограничением насилия. Даже в разделе о приёмах он запрещает удар по беспомощным состояниям и одновременно требует справедливой организации службы и платы.