शापश् च सुमहांस् तस्य दत्तः सुरगणैस् तदा ॥
कुक्षौ पुनर्भ्वां भार्यायां जनयित्वा चिरात् सुतान् ॥
निरयं प्राप्स्यति महत् कृतघ्नो ऽयम् इति प्रभो ॥
एतत् प्राह पुरा सर्वं नारदो मम भारत ॥
संस्मृत्य चापि सुमहद् आख्यानं पुरुषर्षभ ॥
मयापि भवते सर्वं यथावद् उपवर्णितम् ॥
कुतः कृतघ्नस्य यशः कुतः स्थानं कुतः सुखम् ॥
अश्रद्धेयः कृतघ्नो हि कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥
मित्रद्रोहो न कर्तव्यः पुरुषेण विशेषतः ॥
मित्रध्रुङ् निरयं घोरम् अनन्तं प्रतिपद्यते ॥
कृतज्ञेन सदा भाव्यं मित्रकामेन चानघ ॥
मित्रात् प्रभवते सत्यं मित्रात् प्रभवते बलम् ॥
सत्कारैर् उत्तमैर् मित्रं पूजयेत विचक्षणः ॥
śāpaś ca sumahāṃs tasya dattaḥ suragaṇais tadā ||
kukṣau punarbhvāṃ bhāryāyāṃ janayitvā cirāt sutān ||
nirayaṃ prāpsyati mahat kṛtaghno 'yam iti prabho ||
etat prāha purā sarvaṃ nārado mama bhārata ||
saṃsmṛtya cāpi sumahad ākhyānaṃ puruṣarṣabha ||
mayāpi bhavate sarvaṃ yathāvad upavarṇitam ||
kutaḥ kṛtaghnasya yaśaḥ kutaḥ sthānaṃ kutaḥ sukham ||
aśraddheyaḥ kṛtaghno hi kṛtaghne nāsti niṣkṛtiḥ ||
mitradroho na kartavyaḥ puruṣeṇa viśeṣataḥ ||
mitradhruṅ nirayaṃ ghoram anantaṃ pratipadyate ||
kṛtajñena sadā bhāvyaṃ mitrakāmena cānagha ||
mitrāt prabhavate satyaṃ mitrāt prabhavate balam ||
satkārair uttamair mitraṃ pūjayeta vicakṣaṇaḥ ||
Сонмы богов тогда дали Гаутаме великое проклятие: «Этот неблагодарный, породив после долгого времени сыновей во чреве своей второбрачной жены, достигнет великого ада, о владыка». Всё это, о Бхарата, прежде рассказал мне Нарада. Вспомнив это великое сказание, о бык среди людей, я также изложил тебе всё как следует. Откуда у неблагодарного слава? Откуда положение? Откуда счастье? Неблагодарный недостоин доверия, и для неблагодарного нет искупления. Человеку особенно не следует предавать друга: предатель друга достигает страшного и бесконечного ада. О безгрешный, надо всегда быть благодарным и стремиться к дружбе. От друга рождается истина, от друга рождается сила; разумный человек должен почитать друга высшими почестями».
7a5d77882b7f · publicado 20 jun 2026, 22:45:19 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Бхишма переводит рассказ в правило жизни: друг является источником силы и устойчивости, а неблагодарность разрушает доверие, на котором держится дхарма отношений.