Mahābhārata
Bhṛgu Describes the Birth of the Elements12.176.1-5
10774 / 15823
Mahābhārata · 12.176.1-5
Devanāgarī

भरद्वाज उवाच
प्रजाविसर्गं विविधं कथं स सृजते प्रभुः ॥
मेरुमध्ये स्थितो ब्रह्मा तद् ब्रूहि द्विजसत्तम ॥
भृगुर् उवाच
प्रजाविसर्गं विविधं मानसो मनसासृजत् ॥
संधुक्षणार्थं भूतानां सृष्टं प्रथमतो जलम् ॥
यत् प्राणाः सर्वभूतानां वर्धन्ते येन च प्रजाः ॥
परित्यक्ताश् च नश्यन्ति तेनेदं सर्वम् आवृतम् ॥
पृथिवी पर्वता मेघा मूर्तिमन्तश् च ये परे ॥
सर्वं तद् वारुणं ज्ञेयम् आपस् तस्तम्भिरे पुनः ॥
भरद्वाज उवाच
कथं सलिलम् उत्पन्नं कथं चैवाग्निमारुतौ ॥
कथं च मेदिनी सृष्टेत्य् अत्र मे संशयो महान् ॥

Transliteración (IAST)

bharadvāja uvāca
prajāvisargaṃ vividhaṃ kathaṃ sa sṛjate prabhuḥ ||
merumadhye sthito brahmā tad brūhi dvijasattama ||
bhṛgur uvāca
prajāvisargaṃ vividhaṃ mānaso manasāsṛjat ||
saṃdhukṣaṇārthaṃ bhūtānāṃ sṛṣṭaṃ prathamato jalam ||
yat prāṇāḥ sarvabhūtānāṃ vardhante yena ca prajāḥ ||
parityaktāś ca naśyanti tenedaṃ sarvam āvṛtam ||
pṛthivī parvatā meghā mūrtimantaś ca ye pare ||
sarvaṃ tad vāruṇaṃ jñeyam āpas tastambhire punaḥ ||
bharadvāja uvāca
kathaṃ salilam utpannaṃ kathaṃ caivāgnimārutau ||
kathaṃ ca medinī sṛṣṭety atra me saṃśayo mahān ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
भरद्वाज उवाचbharadvāja uvācaБхарадваджа сказал; Бхарадваджа спросил
प्रजा विसर्गम् विविधम्prajā visargam vividhamмногообразное испускание существ; творение
कथम् सः सृजते प्रभुःkatham saḥ sṛjate prabhuḥкак тот владыка создаёт; творит
मेरु मध्ये स्थितः ब्रह्माmeru madhye sthitaḥ brahmāБрахма, стоящий в середине Меру; пребывающий
तत् ब्रूहि द्विज सत्तमtat brūhi dvija sattamaто скажи, лучший дваждырождённых; объясни
भृगुः उवाचbhṛguḥ uvācaБхригу сказал; Бхригу ответил
प्रजा विसर्गम् विविधम्prajā visargam vividhamмногообразное творение существ; испускание
मानसः मनसा असृजत्mānasaḥ manasā asṛjatМанаса умом создал; извел
संधुक्षण अर्थम् भूतानाम्saṃdhukṣaṇa artham bhūtānāmдля разжигания существ; оживления
सृष्टम् प्रथमतः जलम्sṛṣṭam prathamataḥ jalamсоздана прежде всего вода; влага
यत् प्राणाः सर्व भूतानाम्yat prāṇāḥ sarva bhūtānāmпоскольку жизни всех существ; дыхания
वर्धन्ते येन च प्रजाःvardhante yena ca prajāḥвозрастают ею и существа; роды
परित्यक्ताः च नश्यन्तिparityaktāḥ ca naśyantiи оставленные ею гибнут; покинутые
तेन इदम् सर्वम् आवृतम्tena idam sarvam āvṛtamею всё это покрыто; окружено
पृथिवी पर्वताः मेघाःpṛthivī parvatāḥ meghāḥземля, горы, облака; тучи
मूर्तिमन्तः च ये परेmūrtimantaḥ ca ye pareи другие воплощённые; имеющие тело
सर्वम् तत् वारुणम् ज्ञेयम्sarvam tat vāruṇam jñeyamвсё это следует знать как водное; относящееся к Варуне
आपः तस्तम्भिरे पुनःāpaḥ tastambhire punaḥводы снова поддержали; укрепили
भरद्वाज उवाचbharadvāja uvācaБхарадваджа сказал; Бхарадваджа спросил
कथम् सलिलम् उत्पन्नम्katham salilam utpannamкак вода возникла; появилась
कथम् च एव अग्नि मारुतौkatham ca eva agni mārutauи как именно огонь и ветер; воздух
कथम् च मेदिनी सृष्टाkatham ca medinī sṛṣṭāи как земля создана; медини
इति अत्र मे संशयः महान्iti atra me saṃśayaḥ mahānтак здесь моё великое сомнение; вопрос
Traducción

Бхарадваджа спросил: «Как Брахма, пребывающий в середине Меру, создаёт многообразное творение существ? Скажи это, лучший из дваждырождённых». Бхригу ответил: «Манаса умом создал многообразное творение существ. Для оживления существ прежде всего была создана вода: ею возрастают жизни всех существ и сами существа, а оставленные ею гибнут; ею покрыто всё это. Земля, горы, облака и другие воплощённые вещи — всё это следует понимать как водное, связанное с Варуной; воды снова стали опорой». Бхарадваджа спросил: «Как возникла вода? Как возникли огонь и ветер? Как была создана земля? В этом моё великое сомнение».

Versión

76b7964bc6c5 · publicado 20 jun 2026, 23:16:37 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con