न भूः खं द्यौर् न भूतानि नर्षयो न सुरासुराः ॥
नान्यद् आसीद् ऋते जीवम् आसेदुर् न तु संहितम् ॥
सर्वनीत्या सर्वगतं मनोहेतु सलक्षणम् ॥
अज्ञानकर्म निर्दिष्टम् एतत् कारणलक्षणम् ॥
तत् कारणैर् हि संयुक्तं कार्यसंग्रहकारकम् ॥
येनैतद् वर्तते चक्रम् अनादिनिधनं महत् ॥
अव्यक्तनाभं व्यक्तारं विकारपरिमण्डलम् ॥
क्षेत्रज्ञाधिष्ठितं चक्रं स्निग्धाक्षं वर्तते ध्रुवम् ॥
स्निग्धत्वात् तिलवत् सर्वं चक्रे ऽस्मिन् पीड्यते जगत् ॥
तिलपीडैर् इवाक्रम्य भोगैर् अज्ञानसंभवैः ॥
na bhūḥ khaṃ dyaur na bhūtāni narṣayo na surāsurāḥ ||
nānyad āsīd ṛte jīvam āsedur na tu saṃhitam ||
sarvanītyā sarvagataṃ manohetu salakṣaṇam ||
ajñānakarma nirdiṣṭam etat kāraṇalakṣaṇam ||
tat kāraṇair hi saṃyuktaṃ kāryasaṃgrahakārakam ||
yenaitad vartate cakram anādinidhanaṃ mahat ||
avyaktanābhaṃ vyaktāraṃ vikāraparimaṇḍalam ||
kṣetrajñādhiṣṭhitaṃ cakraṃ snigdhākṣaṃ vartate dhruvam ||
snigdhatvāt tilavat sarvaṃ cakre 'smin pīḍyate jagat ||
tilapīḍair ivākramya bhogair ajñānasaṃbhavaiḥ ||
«Не было ни земли, ни пространства, ни неба, ни существ, ни риши, ни богов с асурами, ничего иного, кроме дживы; всё ещё не было соединено в целое. Ум, всепроникающий во всех направлениях и отмеченный причиной, обозначен как незнание и карма: это признак причины. Соединённый с причинами, он собирает следствия; благодаря ему вращается это великое колесо без начала и конца. Его ступица — непроявленное, его спицы — проявленное, его круг — изменения; оно управляется кшетраджней и постоянно вращается на гладкой оси. Из-за этой гладкости весь мир в колесе давится, как кунжут, сжимаемый прессом, наслаждениями, рождёнными из незнания».
f312caaf429f · publicado 21 jun 2026, 0:56:28 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Образ колеса показывает самсару как устойчивый механизм: непроявленное, проявленное, изменения, ум, карма и наслаждение связаны в круг, пока кшетраджня отождествляется с полем.