त्यक्त्वा पूर्वकृतं कर्म रतिर् यस्य सदात्मनि ॥
सर्वभूतात्मभूतस्य गुणमार्गेष्व् असज्जतः ॥
सत्त्वम् आत्मा प्रसवति गुणान् वापि कदा च न ॥
न गुणा विदुर् आत्मानं गुणान् वेद स सर्वदा ॥
परिद्रष्टा गुणानां स स्रष्टा चैव यथातथम् ॥
सत्त्वक्षेत्रज्ञयोर् एतद् अन्तरं विद्धि सूक्ष्मयोः ॥
सृजते तु गुणान् एक एको न सृजते गुणान् ॥
पृथग्भूतौ प्रकृत्या तौ संप्रयुक्तौ च सर्वदा ॥
यथा मत्स्यो ऽद्भिर् अन्यः सन् संप्रयुक्तौ तथैव तौ ॥
मशकोदुम्बरौ चापि संप्रयुक्तौ यथा सह ॥
इषीका वा यथा मुञ्जे पृथक् च सह चैव च ॥
तथैव सहिताव् एताव् अन्योन्यस्मिन् प्रतिष्ठितौ ॥
tyaktvā pūrvakṛtaṃ karma ratir yasya sadātmani ||
sarvabhūtātmabhūtasya guṇamārgeṣv asajjataḥ ||
sattvam ātmā prasavati guṇān vāpi kadā ca na ||
na guṇā vidur ātmānaṃ guṇān veda sa sarvadā ||
paridraṣṭā guṇānāṃ sa sraṣṭā caiva yathātatham ||
sattvakṣetrajñayor etad antaraṃ viddhi sūkṣmayoḥ ||
sṛjate tu guṇān eka eko na sṛjate guṇān ||
pṛthagbhūtau prakṛtyā tau saṃprayuktau ca sarvadā ||
yathā matsyo 'dbhir anyaḥ san saṃprayuktau tathaiva tau ||
maśakodumbarau cāpi saṃprayuktau yathā saha ||
iṣīkā vā yathā muñje pṛthak ca saha caiva ca ||
tathaiva sahitāv etāv anyonyasmin pratiṣṭhitau ||
«Тот, кто оставил прежде совершённую карму, чья радость всегда в атмане, кто стал атманом всех существ и не привязан к путям гун, понимает это так: атман производит саттву, но не гуны как таковые; гуны не знают атман, а он всегда знает гуны. Он — наблюдатель гун и творец как есть. Знай это тонкое различие между саттвой и кшетраджней: один создаёт гуны, другой не создаёт гун. По природе они отдельны и всё же всегда соединены. Как рыба, будучи иной, соединена с водами, как комар и смоковница сосуществуют вместе, как сердцевина в траве мунджа одновременно отдельна и вместе с ней, так и эти двое соединены и установлены друг в друге».
46fe4a5c2c37 · publicado 21 jun 2026, 3:50:09 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Финал главы снова учит различению: связь не означает тождество. Кшетраджня знает гуны и присутствует рядом с саттвой, но не сводится к ним и не должен быть спутан с их движением.