Mahābhārata
Vyasa Teaches the Subtle Being and the Path to Brahman12.245.5-10
11131 / 15823
Mahābhārata · 12.245.5-10
Devanāgarī

स्वपतां जाग्रतां चैव सर्वेषाम् आत्मचिन्तितम् ॥
प्रधानद्वैधयुक्तानां जहतां कर्मजं रजः ॥
यथाहनि तथा रात्रौ यथा रात्रौ तथाहनि ॥
वशे तिष्ठति सत्त्वात्मा सततं योगयोगिनाम् ॥
तेषां नित्यं सदानित्यो भूतात्मा सततं गुणैः ॥
सप्तभिस् त्व् अन्वितः सूक्ष्मैश् चरिष्णुर् अजरामरः ॥
मनोबुद्धिपराभूतः स्वदेहपरदेहवित् ॥
स्वप्नेष्व् अपि भवत्य् एष विज्ञाता सुखदुःखयोः ॥
तत्रापि लभते दुःखं तत्रापि लभते सुखम् ॥
क्रोधलोभौ तु तत्रापि कृत्वा व्यसनम् अर्छति ॥
प्रीणितश् चापि भवति महतो ऽर्थान् अवाप्य च ॥
करोति पुण्यं तत्रापि जाग्रन्न् इव च पश्यति ॥

Transliteración (IAST)

svapatāṃ jāgratāṃ caiva sarveṣām ātmacintitam ||
pradhānadvaidhayuktānāṃ jahatāṃ karmajaṃ rajaḥ ||
yathāhani tathā rātrau yathā rātrau tathāhani ||
vaśe tiṣṭhati sattvātmā satataṃ yogayoginām ||
teṣāṃ nityaṃ sadānityo bhūtātmā satataṃ guṇaiḥ ||
saptabhis tv anvitaḥ sūkṣmaiś cariṣṇur ajarāmaraḥ ||
manobuddhiparābhūtaḥ svadehaparadehavit ||
svapneṣv api bhavaty eṣa vijñātā sukhaduḥkhayoḥ ||
tatrāpi labhate duḥkhaṃ tatrāpi labhate sukham ||
krodhalobhau tu tatrāpi kṛtvā vyasanam archati ||
prīṇitaś cāpi bhavati mahato 'rthān avāpya ca ||
karoti puṇyaṃ tatrāpi jāgrann iva ca paśyati ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
स्वपताम् जाग्रताम् च एवsvapatām jāgratām ca evaспящих и бодрствующих именно; во сне и яви
सर्वेषाम् आत्म चिन्तितम्sarveṣām ātma cintitamу всех обдуманное атманом; внутренне помысленное
प्रधान द्वैध युक्तानाम्pradhāna dvaidha yuktānāmсвязанных с двойственностью прадханы; природы
जहताम् कर्म जम् रजःjahatām karma jam rajaḥоставляющих рождённую кармой пыль; раджас
यथा अहनि तथा रात्रौyathā ahani tathā rātrauкак днём, так ночью; в день
यथा रात्रौ तथा अहनिyathā rātrau tathā ahaniкак ночью, так днём; в ночь
वशे तिष्ठति सत्त्व आत्माvaśe tiṣṭhati sattva ātmāпод властью стоит саттвический атман; чистое существо
सततम् योग योगिनाम्satatam yoga yogināmпостоянно у йогов йоги; практикующих
तेषाम् नित्यम् सदा अनित्यःteṣām nityam sadā anityaḥу них постоянно всегда непостоянный; движущийся
भूत आत्मा सततम् गुणैःbhūta ātmā satatam guṇaiḥатман существ постоянно с гунами; природными качествами
सप्तभिः तु अन्वितः सूक्ष्मैःsaptabhiḥ tu anvitaḥ sūkṣmaiḥно наделённый семью тонкими; принципами
चरिष्णुः अजर अमरःcariṣṇuḥ ajara amaraḥдвижущийся, нестареющий, бессмертный; странствующий
मनः बुद्धि पराभूतःmanaḥ buddhi parābhūtaḥумом и буддхи охваченный; покрытый
स्व देह पर देह वित्sva deha para deha vitзнающий своё тело и чужое тело; различающий
स्वप्नेषु अपि भवति एषःsvapneṣu api bhavati eṣaḥдаже во снах бывает этот; становится
विज्ञाता सुख दुःखयोःvijñātā sukha duḥkhayoḥпознающим счастье и страдание; радость и боль
तत्र अपि लभते दुःखम्tatra api labhate duḥkhamтам также получает страдание; боль
तत्र अपि लभते सुखम्tatra api labhate sukhamтам также получает счастье; радость
क्रोध लोभौ तु तत्र अपिkrodha lobhau tu tatra apiгнев и жадность же там также; во сне
कृत्वा व्यसनम् अर्छतिkṛtvā vyasanam archatiсоздав, беду получает; страдает
प्रीणितः च अपि भवतिprīṇitaḥ ca api bhavatiи также бывает удовлетворён; доволен
महतः अर्थान् अवाप्य चmahataḥ arthān avāpya caи великие цели обретя; блага
करोति पुण्यम् तत्र अपिkaroti puṇyam tatra apiделает заслугу там также; пуṇью
जाग्रन् इव च पश्यतिjāgran iva ca paśyatiи видит как бодрствующий; словно наяву
Traducción

«У всех, кто спит и бодрствует, внутренне помысленное связано с атманом; они соединены с двойственностью прадханы и оставляют пыль, рождённую кармой. Как днём, так и ночью, как ночью, так и днём, саттвическое существо постоянно пребывает под властью йогов, практикующих йогу. У них атман существ, хотя постоянно связан с гунами и изменчив, наделён семью тонкими принципами, движется, не стареет и не умирает. Охваченный умом и буддхи, знающий своё и чужое тело, он даже во сне становится познающим счастье и страдание. Там он также получает боль и счастье; создавая во сне гнев и жадность, приходит к беде. Там же он бывает удовлетворён, достигает великих целей, совершает заслугу и видит словно наяву».

Versión

7c85debb3550 · publicado 21 jun 2026, 2:43:29 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con