Mahābhārata
Yudhiṣṭhira Asks About Death and Nārada Begins the Account (Yudhiṣṭhira Asks About Death, and Nārada Begins the Account)12.248.1-6
11139 / 15823
Mahābhārata · 12.248.1-6
Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
य इमे पृथिवीपालाः शेरते पृथिवीतले ॥
पृतनामध्य एते हि गतसत्त्वा महाबलाः ॥
एकैकशो भीमबला नागायुतबलास् तथा ॥
एते हि निहताः संख्ये तुल्यतेजोबलैर् नरैः ॥
नैषां पश्यामि हन्तारं प्राणिनां संयुगे पुरा ॥
विक्रमेणोपसंपन्नास् तेजोबलसमन्विताः ॥
अथ चेमे महाप्राज्ञ शेरते हि गतासवः ॥
मृता इति च शब्दो ऽयं वर्तत्य् एषु गतासुषु ॥
इमे मृता नृपतयः प्रायशो भीमविक्रमाः ॥
तत्र मे संशयो जातः कुतः संज्ञा मृता इति ॥
कस्य मृत्युः कुतो मृत्युः केन मृत्युर् इह प्रजाः ॥
हरत्य् अमरसंकाश तन् मे ब्रूहि पितामह ॥

Transliteración (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
ya ime pṛthivīpālāḥ śerate pṛthivītale ||
pṛtanāmadhya ete hi gatasattvā mahābalāḥ ||
ekaikaśo bhīmabalā nāgāyutabalās tathā ||
ete hi nihatāḥ saṃkhye tulyatejobalair naraiḥ ||
naiṣāṃ paśyāmi hantāraṃ prāṇināṃ saṃyuge purā ||
vikrameṇopasaṃpannās tejobalasamanvitāḥ ||
atha ceme mahāprājña śerate hi gatāsavaḥ ||
mṛtā iti ca śabdo 'yaṃ vartaty eṣu gatāsuṣu ||
ime mṛtā nṛpatayaḥ prāyaśo bhīmavikramāḥ ||
tatra me saṃśayo jātaḥ kutaḥ saṃjñā mṛtā iti ||
kasya mṛtyuḥ kuto mṛtyuḥ kena mṛtyur iha prajāḥ ||
haraty amarasaṃkāśa tan me brūhi pitāmaha ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
ये इमे पृथिवी पालाःye ime pṛthivī pālāḥте эти хранители земли; цари
शेरते पृथिवी तलेśerate pṛthivī taleлежат на поверхности земли; земном поле
पृतना मध्ये एते हिpṛtanā madhye ete hiпосреди войска они ведь; битвы
गत सत्त्वाः महा बलाःgata sattvāḥ mahā balāḥс ушедшей силой, великомощные; лишённые жизни
एक एकशः भीम बलाःeka ekaśaḥ bhīma balāḥкаждый по отдельности страшной силы; ужасно могучие
नाग अयुत बलाः तथाnāga ayuta balāḥ tathāи силой десяти тысяч слонов; также
एते हि निहताः संख्येete hi nihatāḥ saṃkhyeони ведь убиты в битве; сражении
तुल्य तेजो बलैः नरैःtulya tejo balaiḥ naraiḥлюдьми равного сияния и силы; могущества
न एषाम् पश्यामि हन्तारम्na eṣām paśyāmi hantāramя не вижу их убийцу; убивающего
प्राणिनाम् संयुगे पुराprāṇinām saṃyuge purāсреди живых в прежнем бою; сражении
विक्रमेण उपसंपन्नाःvikrameṇa upasaṃpannāḥнаделённые доблестью; силой шага
तेजो बल समन्विताःtejo bala samanvitāḥнаделённые сиянием и силой; мощью
अथ च इमे महा प्राज्ञatha ca ime mahā prājñaи всё же эти, премудрый; о мудрый
शेरते हि गत असवःśerate hi gata asavaḥлежат ведь с ушедшими жизнями; мёртвые
मृताः इति च शब्दः अयम्mṛtāḥ iti ca śabdaḥ ayamи это слово «умершие»; название
वर्तते एषु गत असुषुvartate eṣu gata asuṣuупотребляется о них, лишённых жизни; с ушедшими пранами
इमे मृताः नृपतयःime mṛtāḥ nṛpatayaḥэти умершие владыки людей; цари
प्रायशः भीम विक्रमाःprāyaśaḥ bhīma vikramāḥпо большей части страшной доблести; могучие
तत्र मे संशयः जातःtatra me saṃśayaḥ jātaḥздесь у меня сомнение возникло; вопрос
कुतः संज्ञा मृताः इतिkutaḥ saṃjñā mṛtāḥ itiоткуда обозначение «умершие»; название
कस्य मृत्युः कुतः मृत्युःkasya mṛtyuḥ kutaḥ mṛtyuḥчья смерть, откуда смерть; смертность
केन मृत्युः इह प्रजाःkena mṛtyuḥ iha prajāḥчем смерть здесь существ; людей
हरति अमर संकाशharati amara saṃkāśaуносит, подобный бессмертному; богоподобный
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaэто мне скажи, дед; объясни
Traducción

Юдхиштхира сказал: «Эти хранители земли лежат на земле посреди войска: великомощные, но с ушедшей жизненной силой. Каждый из них обладал страшной силой, силой десяти тысяч слонов, и всё же они убиты в битве людьми равного сияния и могущества. Прежде я не видел среди живых такого убийцы, который мог бы одолеть их в сражении: они были наделены доблестью, сиянием и силой. И всё же, о премудрый, они лежат без жизни; о них, лишённых пран, употребляется слово “умершие”. Эти цари по большей части были страшной доблести, и здесь у меня возникло сомнение: откуда берётся обозначение “умершие”? Чья это смерть, откуда смерть, и чем она уносит здесь существ, о подобный бессмертному? Объясни мне это, дед».

Versión

03f61717c057 · publicado 21 jun 2026, 3:32:25 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con