याज्ञवल्क्य उवाच
तथैवोत्क्रममाणं तु शृणुष्वावहितो नृप ॥
पद्भ्याम् उत्क्रममाणस्य वैष्णवं स्थानम् उच्यते ॥
जङ्घाभ्यां तु वसून् देवान् आप्नुयाद् इति नः श्रुतम् ॥
जानुभ्यां च महाभागान् देवान् साध्यान् अवाप्नुयात् ॥
पायुनोत्क्रममाणस् तु मैत्रं स्थानम् अवाप्नुयात् ॥
पृथिवीं जघनेनाथ ऊरुभ्यां तु प्रजापतिम् ॥
पार्श्वाभ्यां मरुतो देवान् नासाभ्याम् इन्दुम् एव च ॥
बाहुभ्याम् इन्द्रम् इत्य् आहुर् उरसा रुद्रम् एव च ॥
ग्रीवायास् तम् ऋषिश्रेष्ठं नरम् आप्नोत्य् अनुत्तमम् ॥
विश्वेदेवान् मुखेनाथ दिशः श्रोत्रेण चाप्नुयात् ॥
घ्राणेन गन्धवहनं नेत्राभ्यां सूर्यम् एव च ॥
भ्रूभ्यां चैवाश्विनौ देवौ ललाटेन पितॄन् अथ ॥
ब्रह्माणम् आप्नोति विभुं मूर्ध्ना देवाग्रजं तथा ॥
एतान्य् उत्क्रमणस्थानान्य् उक्तानि मिथिलेश्वर ॥
yājñavalkya uvāca
tathaivotkramamāṇaṃ tu śṛṇuṣvāvahito nṛpa ||
padbhyām utkramamāṇasya vaiṣṇavaṃ sthānam ucyate ||
jaṅghābhyāṃ tu vasūn devān āpnuyād iti naḥ śrutam ||
jānubhyāṃ ca mahābhāgān devān sādhyān avāpnuyāt ||
pāyunotkramamāṇas tu maitraṃ sthānam avāpnuyāt ||
pṛthivīṃ jaghanenātha ūrubhyāṃ tu prajāpatim ||
pārśvābhyāṃ maruto devān nāsābhyām indum eva ca ||
bāhubhyām indram ity āhur urasā rudram eva ca ||
grīvāyās tam ṛṣiśreṣṭhaṃ naram āpnoty anuttamam ||
viśvedevān mukhenātha diśaḥ śrotreṇa cāpnuyāt ||
ghrāṇena gandhavahanaṃ netrābhyāṃ sūryam eva ca ||
bhrūbhyāṃ caivāśvinau devau lalāṭena pitṝn atha ||
brahmāṇam āpnoti vibhuṃ mūrdhnā devāgrajaṃ tathā ||
etāny utkramaṇasthānāny uktāni mithileśvara ||
Яджнявалкья сказал: «Теперь внимательно выслушай, о царь, как живое существо выходит из тела. У выходящего через стопы называется место Вишну; через голени, как мы слышали, он достигает богов Васу; через колени достигает благословенных богов Садхьев. Выходящий через задний проход достигает места Митры; через таз — земли, через бёдра — Праджапати; через бока — богов Марутов, через ноздри — Луну. Через руки, говорят, он достигает Индры, через грудь — Рудры; через шею достигает непревзойдённого Нары, лучшего из риши; через рот — Вишведевов, через слух — стороны света. Через обоняние он достигает носителя запаха, через глаза — Солнца; через брови — двух богов Ашвинов, через лоб — предков, а через макушку — всепроникающего Брахму, старшего богов. Эти места выхода сказаны тебе, владыка Митхилы».
1f3589d1c927 · publicado 21 jun 2026, 3:39:20 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Перечень связывает тело с космосом: каждая точка исхода ведёт к соответствующему божественному уровню. В теле здесь видна карта миров, а не случайная оболочка.