Mahābhārata
Yājñavalkya Teaches Janaka the Knowledge Beyond the Unmanifest12.306.14-25
11450 / 15823
Mahābhārata · 12.306.14-25
Devanāgarī

ततः प्रवृत्तातिशुभा स्वरव्यञ्जनभूषिता ॥
ओंकारम् आदितः कृत्वा मम देवी सरस्वती ॥
ततो ऽहम् अर्घ्यं विधिवत् सरस्वत्यै न्यवेदयम् ॥
तपतां च वरिष्ठाय निषण्णस् तत्परायणः ॥
ततः शतपथं कृत्स्नं सरहस्यं ससंग्रहम् ॥
चक्रे सपरिशेषं च हर्षेण परमेण ह ॥
कृत्वा चाध्ययनं तेषां शिष्याणां शतम् उत्तमम् ॥
विप्रियार्थं सशिष्यस्य मातुलस्य महात्मनः ॥
ततः सशिष्येण मया सूर्येणेव गभस्तिभिः ॥
व्याप्तो यज्ञो महाराज पितुस् तव महात्मनः ॥
मिषतो देवलस्यापि ततो ऽर्धं हृतवान् अहम् ॥
स्ववेददक्षिणायाथ विमर्दे मातुलेन ह ॥
सुमन्तुनाथ पैलेन तथा जैमिनिना च वै ॥
पित्रा ते मुनिभिश् चैव ततो ऽहम् अनुमानितः ॥
दश पञ्च च प्राप्तानि यजूंष्य् अर्कान् मयानघ ॥
तथैव लोमहर्षाच् च पुराणम् अवधारितम् ॥
बीजम् एतत् पुरस्कृत्य देवीं चैव सरस्वतीम् ॥
सूर्यस्य चानुभावेन प्रवृत्तो ऽहं नराधिप ॥
कर्तुं शतपथं वेदम् अपूर्वं कारितं च मे ॥
यथाभिलषितं मार्गं तथा तच् चोपपादितम् ॥
शिष्याणाम् अखिलं कृत्स्नम् अनुज्ञातं ससंग्रहम् ॥
सर्वे च शिष्याः शुचयो गताः परमहर्षिताः ॥
शाखाः पञ्चदशेमास् तु विद्या भास्करदर्शिताः ॥
प्रतिष्ठाप्य यथाकामं वेद्यं तद् अनुचिन्तयम् ॥

Transliteración (IAST)

tataḥ pravṛttātiśubhā svaravyañjanabhūṣitā ||
oṃkāram āditaḥ kṛtvā mama devī sarasvatī ||
tato 'ham arghyaṃ vidhivat sarasvatyai nyavedayam ||
tapatāṃ ca variṣṭhāya niṣaṇṇas tatparāyaṇaḥ ||
tataḥ śatapathaṃ kṛtsnaṃ sarahasyaṃ sasaṃgraham ||
cakre sapariśeṣaṃ ca harṣeṇa parameṇa ha ||
kṛtvā cādhyayanaṃ teṣāṃ śiṣyāṇāṃ śatam uttamam ||
vipriyārthaṃ saśiṣyasya mātulasya mahātmanaḥ ||
tataḥ saśiṣyeṇa mayā sūryeṇeva gabhastibhiḥ ||
vyāpto yajño mahārāja pitus tava mahātmanaḥ ||
miṣato devalasyāpi tato 'rdhaṃ hṛtavān aham ||
svavedadakṣiṇāyātha vimarde mātulena ha ||
sumantunātha pailena tathā jaimininā ca vai ||
pitrā te munibhiś caiva tato 'ham anumānitaḥ ||
daśa pañca ca prāptāni yajūṃṣy arkān mayānagha ||
tathaiva lomaharṣāc ca purāṇam avadhāritam ||
bījam etat puraskṛtya devīṃ caiva sarasvatīm ||
sūryasya cānubhāvena pravṛtto 'haṃ narādhipa ||
kartuṃ śatapathaṃ vedam apūrvaṃ kāritaṃ ca me ||
yathābhilaṣitaṃ mārgaṃ tathā tac copapāditam ||
śiṣyāṇām akhilaṃ kṛtsnam anujñātaṃ sasaṃgraham ||
sarve ca śiṣyāḥ śucayo gatāḥ paramaharṣitāḥ ||
śākhāḥ pañcadaśemās tu vidyā bhāskaradarśitāḥ ||
pratiṣṭhāpya yathākāmaṃ vedyaṃ tad anucintayam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
ततः प्रवृत्ता अतिशुभाtataḥ pravṛttā atiśubhāзатем началась весьма благая; прекрасная
स्वर व्यञ्जन भूषिताsvara vyañjana bhūṣitāукрашенная гласными и согласными; звуками
ओंकारम् आदितः कृत्वाoṃkāram āditaḥ kṛtvāсделав омкар первым; начав с ом
मम देवी सरस्वतीmama devī sarasvatīмоя богиня Сарасвати; речь
ततः अहम् अर्घ्यम् विधिवत्tataḥ aham arghyam vidhivatзатем я арghью по правилу; подношение
सरस्वत्यै न्यवेदयम्sarasvatyai nyavedayamСарасвати предложил; поднёс
तपताम् च वरिष्ठायtapatām ca variṣṭhāyaи лучшему среди жарких; Солнцу
निषण्णः तत् परायणःniṣaṇṇaḥ tat parāyaṇaḥсев, в нём имея высшую опору; сосредоточенный
ततः शतपथम् कृत्स्नम्tataḥ śatapatham kṛtsnamзатем весь Шатапатха; полностью
स रहस्यम् स संग्रहम्sa rahasyam sa saṃgrahamс тайной частью и сборником; с кратким изложением
चक्रे स परिशेषम् चcakre sa pariśeṣam caсоздал также с дополнением; остатком
हर्षेण परमेण हharṣeṇa parameṇa haс высшей радостью; ликованием
कृत्वा च अध्ययनम् तेषाम्kṛtvā ca adhyayanam teṣāmи устроив их изучение; обучение
शिष्याणाम् शतम् उत्तमम्śiṣyāṇām śatam uttamamлучшей сотни учеников; учащихся
विप्रिय अर्थम् स शिष्यस्यvipriya artham sa śiṣyasyaради неприятного учениками; наперекор
मातुलस्य महात्मनःmātulasya mahātmanaḥвеликодушному дяде; матуле
ततः स शिष्येण मयाtataḥ sa śiṣyeṇa mayāзатем мной с учениками; моей школой
सूर्येण इव गभस्तिभिःsūryeṇa iva gabhastibhiḥкак Солнцем лучами; сиянием
व्याप्तः यज्ञः महाराजvyāptaḥ yajñaḥ mahārājaбыл охвачен жертвенный обряд, великий царь; яджня
पितुः तव महात्मनःpituḥ tava mahātmanaḥтвоего великодушного отца; царя
मिषतः देवलस्य अपिmiṣataḥ devalasya apiдаже на глазах Девалы; смотревшего
ततः अर्धम् हृतवान् अहम्tataḥ ardham hṛtavān ahamтогда половину я взял; получил
स्व वेद दक्षिणाय अथsva veda dakṣiṇāya athaкак дакшину собственной Веды; вознаграждение
विमर्दे मातुलेन हvimarde mātulena haпри споре с дядей; столкновении
सुमन्तुना अथ पैलेनsumantunā atha pailenaСумантy и затем Пайлой; мудрецами
तथा जैमिनिना च वैtathā jaimininā ca vaiи также Джаймини; несомненно
पित्रा ते मुनिभिः च एवpitrā te munibhiḥ ca evaтвоим отцом и муни также; мудрецами
ततः अहम् अनुमानितःtataḥ aham anumānitaḥтогда я был признан; одобрен
दश पञ्च च प्राप्तानिdaśa pañca ca prāptāniдесять и пять получены; пятнадцать
यजूंषि अर्कात् मया अनघyajūṃṣi arkāt mayā anaghaяджусов мной от Арки, безгрешный; Солнца
तथा एव लोमहर्षात् चtathā eva lomaharṣāt caи также от Ломахарши; Ромахаршаны
पुराणम् अवधारितम्purāṇam avadhāritamПурана была усвоена; понята
बीजम् एतत् पुरस्कृत्यbījam etat puraskṛtyaэто семя поставив впереди; за основу
देवीम् च एव सरस्वतीम्devīm ca eva sarasvatīmи богиню Сарасвати именно; речь
सूर्यस्य च अनुभावेनsūryasya ca anubhāvenaи силой Солнца; влиянием
प्रवृत्तः अहम् नराधिपpravṛttaḥ aham narādhipaя начал, владыка людей; приступил
कर्तुम् शतपथम् वेदम्kartum śatapatham vedamсоздавать Веду Шатапатху; текст
अपूर्वम् कारितम् च मेapūrvam kāritam ca meи прежде небывалое было сделано мной; создано
यथा अभिलषितम् मार्गम्yathā abhilaṣitam mārgamкак желанный путь; метод
तथा तत् च उपपादितम्tathā tat ca upapāditamтак это и было устроено; обосновано
शिष्याणाम् अखिलम् कृत्स्नम्śiṣyāṇām akhilam kṛtsnamученикам всё целиком; полностью
अनुज्ञातम् स संग्रहम्anujñātam sa saṃgrahamразрешено с собранием; передано
सर्वे च शिष्याः शुचयःsarve ca śiṣyāḥ śucayaḥи все ученики чистые; очищенные
गताः परम हर्षिताःgatāḥ parama harṣitāḥушли, чрезвычайно радостные; счастливые
शाखाः पञ्चदश इमाः तुśākhāḥ pañcadaśa imāḥ tuэти пятнадцать ветвей же; шакх
विद्या भास्कर दर्शिताःvidyā bhāskara darśitāḥзнание, показанное Бхаскарой; Солнцем
प्रतिष्ठाप्य यथा कामम्pratiṣṭhāpya yathā kāmamутвердив как желал; по намерению
वेद्यम् तत् अनुचिन्तयम्vedyam tat anucintayamя размышлял о том, что познаваемо; ведье
Traducción

«Затем во мне началась Сарасвати, богиня, украшенная гласными и согласными, весьма благая и начинающаяся с омкары. Я по правилу предложил арghью Сарасвати и лучшему из сияющих и сел, сделав его своей высшей опорой. Потом с величайшей радостью я создал весь Шатапатха - с тайной частью, с кратким изложением и с дополнением. Обучив лучшую сотню учеников, я сделал это также наперекор великодушному дяде и его ученикам. Затем я со своими учениками, словно Солнце с лучами, охватил жертвенный обряд твоего великодушного отца, о великий царь. Даже на глазах Девалы я получил половину как дакшину за собственную Веду в споре с дядей. Суманту, Пайла, Джаймини, твой отец и муни признали меня. Пятнадцать яджусов были получены мной от Арки, о безгрешный, и от Ломахарши я также усвоил Пурану. Поставив это семя впереди, вместе с богиней Сарасвати и силой Солнца, я приступил к созданию Веды Шатапатхи, о владыка людей. Прежде небывалое было создано мной, и желанный путь был устроен как следует. Всё целиком, вместе с кратким изложением, было передано ученикам; все чистые ученики ушли чрезвычайно радостными. Утвердив эти пятнадцать ветвей - знание, показанное Бхаскарой, - я стал размышлять о том, что подлежит познанию».

Versión

5af1b1b36ce0 · publicado 21 jun 2026, 9:49:26 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con